Gökhan Taneri Vural, konuşma

Bunu da koyalım. Sayın başkanım, değerli meclis üyesi arkadaşlarım, ekranları başındaki sevgili İstanbullular, daha sonra seyredcek olan İstanbullular. Bugün söz almamın sebebi Çevre Yenilenebilir Enerji İklim Değişikliği Komisyon Başkanı olarak dün 16 Eylül Çarşamba günü Yenikapı rahmetli doktor mimar Kadir Topbaş Gösteri Merkezinde

rahmetle anmak da lazım. ISKimiz güzel bir lansman yaptı. Projelerini ve yatırım planlarını anlatan genel müdürümüz tarafından çok güzel de bir sunum yapıldı. Ben söz alma sebebim o sunumla ilgili dikkatinizi çekmek. Tabii sizler mutlaka dikkatinizi çekmiştir ama İstanbulluların belki haberi olmamış veya takip edememiş olanları vardır.

Lütfen YouTube'da IBBe TV'de o lansman yayınlanıyor. İskimiz sağ olsun bütün alet edevat yaptığı hazırlıkları filan da getirerek güzel bir fuar alanı şeklinde bir lansman yaptı. tesadüf muhterem abi de sabahleyin yani bugün meclisimize güzel bir soru önergesi de verdi. Tablolar halinde, listeler halinde isterim diye.

Tam da benim şeyim geldi. Yani bu kadar detaylı ben ona cevap veremem ama İski mutlaka hazırlayacak, verecek. Ben sadece dünden aklımda kalanları sizlere iletmek kısa da olsun çok da vaktinizi almadan İSKİ'nin bizimle ilgili sonuçta hepiniz genel kurul üyesisiniz ve bütçelerine burada onay veren üyelerisiniz. Aynı zamanda İstanbul'un da muhafızlarısınız.

Biz siyasal görüş fark etmeksizin bu meclis İstanbul'un, kadim İstanbul'un kadim bir kurumu olan iskisinin de sorumlusur. İskun döngüsünü sağlayan su olmazsa yaşayamıyoruz. Yaşamsal bir şey yani bu su işi ama görünmeyen tarafta yani sanki hiçbir şey yapmıyormuş gibi durumda. Neden?

Çünkü hep yer altında. yaptığı işlerin hepsi yer altında. 2023 yılında tabii 20 2019'da 20'de başladı ama bu çalışma. 2023 yılında yayınlandı. 2053 master planı yani 30 yıllık suyun hani muhterem abi sormuş şeyinde bir plan var mı diye. 30 yıllık plan yapmış. 89 tane teknik rapor var. 26.000 000 sayfalık filan bir çalışmadan bahsediyoruz.

O zamanki stratejik daire başkanımız sonra Park Bahçeler Daire Başkanı oldu. Şu anda ev hapsinde. Buradan da selam edelim ona. İskimiz bu plan doğrultusunda iki de stratejik plan yaptı. O planların doğrultusunda son 7 senede bütçesini %95 oranında gerçekleşmesini sağlayan bir kurum. Burada hatırlarsanız ilçe belediyelerinin bütçelerini filan geçiriyoruz. Bütçe gerçekleşme oranları %40'larda, 50'lerde hatta bazılarında 20'lerde filan %95'le bütçe gerçekleştirip onun da %44'ünü ortalama 7 senelik ortalama söylüyorum bu sene daha fazla çıkabilir.

44'ünü yatırıma harcayan tutar olarak da 296 milyar kaldı aklımda bu 44'lük oran. Bunun 130 milyarı içme suyuna, 166 milyar lirası da atık suya harcanmış vaziyette. Nereye mi harcandı? İçme suyu kapasitesini %12 arttırdık 2019'a göre. Notlarıma bakayım. Şuradan da öyle söyleyeyim. Pardon %16 arttırdık.

Halihazırda Cumhuriyet köy içme suyu arıtma tesisimiz 720.000 1000 m³/ gün arıtma tesisimize 360.000'i yaklaşık 2 sene önce Ekrem Başkanımızla birlikte temelini atmıştık. Bu yıl sonuna kadar bitecek ve bu %16 %25 olacak. Hemen akabinde ihale hazırlıkları başladı. Ben yakınen takip ettiğim için biliyorum. 1360.000 daha başlayacak.

Kapasite, arıtma kapasitemiz daha da artacak. Bu su nereden geliyor? Melenden 190 kmreden 190 kmreden su taşıyoruz. Taşıyoruz da borulama yapmışız. İşte 2021'lerde barajda su tutulmayınca Ekrem başkanım gitmiş demiş ki ya bir 3üncü iki terfi merkezi var 3üncü terfi merkezini de yapalım demiş.

O da yapılmış bitmiş açılmış. 750.000 m³/ gün su basıyor bu tarafa. %33 su kapasitesini arttırmışız. İstanbul'umuzun aslında şu an itibariyle hiçbir suyile ilgili problemi yok. Bundan sonra da çok olmaması için geleceğe yatırım yaparak altyapılarını yapıyor. Nasıl yapıyor? ta Melen'den 190 kilometreden buraya Cumhuriyet arıtma tesisine üçüncü bir hat yaparak ve cumhuriyetten alıp dünyada tek herhalde kıtaları su taşıyan boğazın altından geçirerek kağıthaneye taşıyıp hatta geçen hafta açılışını

yaptık. Kağıthaneden de Bahçelievlere ve Sefaköy'e tünelle taşıyan. Tünel deyince 20.000 30 met 20 km tünel. Yani metroda işte 80 km tünel yaptık filan diyoruz. Bu da öyle 4 metre çapında filan devasa içinde araba geçebilen, metroda çalışabilen bir tünelde böyle yapılmış. 20 km. Sonra biraz daha baktım bu bitti. Açıldı. Devreye alındı. Şu anda çalışıyor. Büyükçekmece Kıraç arasında da 2,5 3 kilometrelik bir tünel var. Yani toplamda 232,5 km tünel yapılmış. Ne için? İçme suyu için. Tünel 4 metre

İstanbul'un altında. Üstelik mevcut şebeke hattı varken yedeklemiş onu da. Yani depreme hazırlık da var bu işin içinde. Ya bu tüneller nasıl oluyor filan derken baktım ki yağmur suyu tüneli yapmışız. 16 km. Baktım ki atık su tüneli yapmışız. O dağı yaklaşık 16 km. Topla 32 dekli 55 km tünel bitmiş vaziyette. Yapılan tünellere bakıyorsunuz 25 km daha yapımı devam ediyor. Mesela Paşaköy Rüva arasında bir atık su tüneli yapılıyor. Ben takip ediyorum. 6,5 km bitmek üzere. Yani inşallah muhterem abinin sorularına cevap oluyordur ufak ufak.

Bunlar yapılırken tabii yazın su az oluyor, kışın çok oluyor melende. O suyu dengeleyebilmek için su depolama kapasitemizi de arttırmışız. Ne kadar? %12. 11 tesis yapmışız. Su depo tesis depolama. Bunlar 50.000'lik. Mesela Kağıthanede gittim 25.000 25.000 metre³üplük devasa depolar. Sadece depoları yapmıyoruz. Yenilenebilir enerji konusunda da depoların üstüne güneş enerji santralleri kuruyoruz.

2019'da 1.4 MW kurulu gücümüz varken bu yıl başında 10 MW'tı 2026 sonu itibariyle 20 MW'a falan çıkacağız. Yani artışı anlatabiliyor muyum? Bu güneş enerjileri sayesinde bundan hariç de geçen ay meclisten geçirdik. Siz de hatırlayacaksınız. Silivri çanta içinde o atık su arıtma tesisinin içinde 500 kW'lık filan da bir rüzgar enerjisi santrali yapmaya başladık. Buradan kararını birlikte verdik.

1047 km. Bunların dışında içme suyu şebeke hattı yapmışız. 309 km isali hattı yapmış. Ya bunlar devasa rakamlar. Onun için bahsetmek istiyorum. İstanbul'un bilgisine sunmak istiyorum. lütfen ISKİ'nin internet sitesinden takip edin, YouTube'larından takip edin. Çok ciddi çalışmalarını açık açık anlatıyor ve o orada yani biz komisyon olarak ara sıra yapmaya çalışıyoruz, gitmeye çalışıyoruz ama dileyen meclis üyelerimizle her zaman bunları yerinde denetlemeye seve seve gidebiliriz. Mesela kayıp kaçak oranından bahsetti. Muhterem abi 2019'da bu iş %22, 34'müş. Yani neredeyse 1örte birini kayıp kaçağa kaçırıyoruz. Yani

getirdiğimiz suyun veya işte barajlardan aldığımız suyun 1örte'e yakını kanalda kaçıyor. Şu anda %1848. Avrupa'nın en iyisi. Almanya'da yok böyle bir oran. Yani hedef 15. Hedef soruyordu. Hedef 15. İnşallah yakında olacak. Efendim atık suyu deyince 10 yeni atık su arıtma tesisini kapasite arttırması yapmışız. E 98 tane olmuştu haliyle.

Bunun 50'sini biyolojikten ileri biyolojiye çevirmişiz. Yani İstanbul'un attık su arıtma kapasitesini 2019'dan bu yana %38'den %58'e çıkarmışız. Şimdi pazartesi günü Sadık abi galiba sormuştu. Sadık Pehlivan Avcılar Meclis Üyemiz ambarlı işte atık su arıtma tesisinde kaçak var mı bilmem şey mi filan. O sorunca ben gittim baktım evet full kapasite çalışıyor. Ama bir de şöyle bir şey var. Ambarlı atık su arıtma tesisi 400.000 m³ bölg./ günlük bir şeyin ihalesi yapılmak üzere.

Yani 2 sene içinde 2,5 katına çıkacak bir tesis yapılıyor orada. İnşallah bunların cevapları gelecek. Tabii onlar yapıldığında bu %58'lik oran herhalde 70'lere falan gelecektir diye umuyorum. Ambarlı'dan da bahsettiğimize göre tabii sadece İski altyapı, içme suyu, atık su altyapıları yapıyor ama kurumsal olarak da kapasitesini geliştiriyor. Nasıl geliştiriyor? Mesela bir tane dijital ikiz projesi yapmış.

%97 oranında su tüketimini tahminleyebiliyor. Bu tahminleme Avrupa'da birincilik ödülü almış. ödül aldı geçen sene. Bu ödüllerden 2019'dan bu yana 22 tane almış. Tahminleyince ne oluyor? Daha çabuk müdahale, daha kolay su yönetimi yerine geliyor. Şimdi geçen aydı galiba İSKI yapay zeka Damlayı devreye aldı. Adı Damla.

Artık çalışıyor devrede. Efendim bütün bunların dışında da afete hazırlık yapıyor. Nasıl yani? İşte köpekli arama kurtarma, köpekli ekipler, su altı dalış ekipleri filan. Ya muazzam bir kuruluş bu. Ben bu konuya dikkatinizi çekmek için söz aldım. Bir konu daha var. İSKI 2019'da biz göreve geldiğimizden sonra bir tören alanı yaparak 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımızı kutlamaya başlamış. Tören alanına bir Atatürk büstü de koymuş sağ olsun. Bu yönden de Atatürk büstüünün önemi şu: İskiyi Fransızların veya millileştirilmesini sağlayan o bir nevi kurucusu Atatürk

zaten zamanında. E dolayısıyla bir bir üstü olmaz mı? Bir 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlanmaz mı? Kutlamış. Çanakkale gezileri yapmış. Anıt kabir gezileri yapmış. Yani eski kendi içinde bir aile. Biz de o ailenin bir parçasıyız. Hangi partiden olursanız olun önemli değil. Biz de o ailenin bir parçasıyız. Ailemizin en kadim kuruluşlarından biri olan İSKimize lütfen sahip çıkalım.

Aynı zamanda 1923'teki Mustafa Kemal Atatürk'ün Cumhuriyet vizyonuna sahip çıkalım. E 2019'daki halkçı belediyecilik, ortak akıl belediyeciliği efendim adil, yaratıcı, yeşil vizyonunla sahip çıkalım. Her ne kadar bir buçuk senedir içeride olsa da vizyon onun vizyonu ve biz bunun takipçisi, muhafızı olmak durumundayız. Tabii ki takip ediyoruz.

Mesela İski şimdi aklıma geldi ortak akıl deyince abone konseyi kurmuş. Abone konseyine dileyen gelsin kardeşim burada iskiyle ilgili suyla ilgili bir sorunuz var mı? Hadi değerlendirelim. Ne istiyorsunuz? Ne yapıyorsunuz diye. 5 kere toplantı yapmış. Ah konseyi ya muazzam mükemmel bir şey. Ortak akıl vizyonu bu. Bu vizyon tabii Büyükşehir Belediye Başkanımız tutuklu haksız yere tutuklu Ekrem İmamoğlu'nun vizyonu.

15,5 milyon oyla da cumhurbaşkanı adayımız halen daha. Tabii ki bu sorumlulukla çalışmalarımıza kararlılıkla devam edeceğiz. Hepimiz devam etmeliyiz. Çünkü İSKİ ve Büyükşehir Belediye geleceği planlayan yerdir. Son olarak da şöyle bir şey söyleyeyim. Biz bunu İstanbul'da 2019'dan beri bu vizyonu yapıyoruz. Yapmaya devam edeceğiz. İnşallah Türkiye'de de yapacağız. Çok teşekkür ederim.