TBMM Terimleri Ne Anlama Geliyor?
Genel Kurul tutanaklarında ve Meclis Günlüğü'nde geçen 40 terim, dayandığı Anayasa ve İçtüzük maddeleriyle.
A
B
- Başkanlık DivanıBaşkanlık Divanı, Meclis üyeleri arasından seçilen Meclis Başkanı, başkanvekilleri, katip üyeler ve idare amirlerinden oluşan kuruldur.Anayasa, md. 94
- Başkanlık TezkeresiBaşkanlık tezkeresi, Meclis Başkanlığının Genel Kurulun bilgisine ya da onayına sunduğu resmi yazıdır.TBMM İçtüzüğü, md. 49
- BirleşimBirleşim, Genel Kurulun belli bir gününde açılan toplantısıdır.TBMM İçtüzüğü, md. 1
C
D
- Danışma KuruluDanışma Kurulu, Meclis Başkanı ya da görevlendirdiği başkanvekilinin başkanlığında siyasi parti grup başkanları ya da başkanvekillerinden oluşan kuruldur.TBMM İçtüzüğü, md. 19
- Danışma Kurulu ÖnerisiDanışma Kurulu önerisi, Danışma Kurulunun Genel Kurulun gündemi ya da çalışma düzeni hakkında oybirliğiyle hazırlayıp Genel Kurulun onayına sunduğu öneridir.TBMM İçtüzüğü, md. 19
- Değişiklik ÖnergesiDeğişiklik önergesi, Genel Kurulda görüşülen bir kanun teklifinin bir maddesinin değiştirilmesini, çıkarılmasını ya da metne yeni madde eklenmesini isteyen önergedir.TBMM İçtüzüğü, md. 87
E
F
G
- Genel Görüşme ÖnergesiGenel görüşme önergesi, toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun Genel Kurulda görüşülmesini isteyen önergedir.Anayasa, md. 98
- GensoruGensoru, Bakanlar Kurulunun ya da bir bakanın siyasi sorumluluğunu Meclis önünde tartışmaya açan ve güvensizlik oyuyla görevden düşürülmesine yol açabilen, bugün yürürlükte olmayan bir denetim yoludur.Anayasa, md. 99
- Gizli OylamaGizli oylama, milletvekillerinin üzerinde hiçbir işaret bulunmayan yuvarlakları kutuya atarak, kimin ne oy verdiği bilinmeden oy kullandığı oylama şeklidir.TBMM İçtüzüğü, md. 139
- Grup BaşkanvekiliGrup başkanvekili, bir siyasi parti grubunun Genel Kuruldaki işlerini yürüten ve grup adına söz alan milletvekilidir.TBMM İçtüzüğü, md. 19
- Grup ÖnerisiGrup önerisi, bir siyasi parti grubunun Genel Kurulun gündemi ve çalışma düzeniyle ilgili isteğini doğrudan Genel Kurulun oyuna sunmasıdır.TBMM İçtüzüğü, md. 19
- GündemGündem, Genel Kurulun görüşeceği işlerin İçtüzükte belirlenmiş kısımlar halinde sıralandığı listedir.TBMM İçtüzüğü, md. 49
İ
- İçtüzükİçtüzük, Türkiye Büyük Millet Meclisinin çalışma usullerini düzenleyen ve Meclisin kendi yaptığı kurallar bütünüdür.Anayasa, md. 95
- İşaretle Oylamaİşaretle oylama, milletvekillerinin el kaldırarak oy verdiği oylama şeklidir.TBMM İçtüzüğü, md. 139
- İvedilikİvedilik, bir işin olağan bekleme süresi ve gündem sırası beklenmeden, öne alınarak görüşülmesini anlatan terimdir.TBMM İçtüzüğü, md. 52
K
- Kanun Hükmünde KararnameKanun hükmünde kararname (KHK), eski hükümet sisteminde Bakanlar Kurulunun Meclisin verdiği yetkiye dayanarak çıkardığı, kanun gücündeki kararnamedir.Anayasa, md. 91
- Kanun TeklifiKanun teklifi, yeni bir kanun yapılması ya da yürürlükteki bir kanunun değiştirilmesi veya kaldırılması için milletvekillerinin Meclis Başkanlığına verdiği metindir.Anayasa, md. 88
- Karar Yeter SayısıKarar yeter sayısı, Genel Kurulda bir kararın alınabilmesi için gereken oy sayısıdır: Anayasada başka hüküm yoksa toplantıya katılanların salt çoğunluğu, ama hiçbir durumda 151'den az değil.Anayasa, md. 96
- Komisyon RaporuKomisyon raporu, bir Meclis komisyonunun karara bağladığı iş hakkında düzenlediği, komisyonun düşüncelerini ve yaptığı değişikliklerin gerekçelerini içeren belgedir.TBMM İçtüzüğü, md. 42
M
- Maddelerine GeçilmesiMaddelerine geçilmesi, bir kanun teklifinin tümü üzerindeki görüşmeden sonra maddelerin tek tek görüşülmesine geçilip geçilmeyeceği için Genel Kurulda yapılan oylamadır.TBMM İçtüzüğü, md. 81
- Meclis SoruşturmasıMeclis soruşturması, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla Meclisin yürüttüğü soruşturmadır.Anayasa, md. 106
- Muhalefet ŞerhiMuhalefet şerhi, bir komisyon raporuna katılmayan komisyon üyelerinin rapora eklediği karşı görüş yazısıdır.TBMM İçtüzüğü, md. 42
O
S
- Sıra SayısıSıra sayısı, Genel Kurulda görüşülecek bir komisyon raporunun basılıp dağıtılırken aldığı numaradır.TBMM İçtüzüğü, md. 79
- Siyasi Parti GrubuSiyasi parti grubu, Mecliste en az 20 milletvekili bulunan bir partinin milletvekillerinin oluşturduğu topluluktur.Anayasa, md. 95
- Soru ÖnergesiSoru önergesi, bir milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcılarına ya da bakanlara yazılı olarak cevaplanmak üzere soru sorduğu önergedir; bugün Anayasada yalnız yazılı soru yer alır.Anayasa, md. 98
T
- Temel KanunTemel kanun, bir hukuk dalını bütünüyle ya da kapsamlı olarak düzenleyen ve bu nedenle Genel Kurulda maddeleri bölümler halinde görüşülebilen kanun teklifidir.TBMM İçtüzüğü, md. 91
- Toplantı Yeter SayısıToplantı yeter sayısı, Genel Kurulun toplanabilmesi için salonda bulunması gereken en az milletvekili sayısıdır; üye tamsayısının üçte biri, yani 200'dür.Anayasa, md. 96
- Torba KanunTorba kanun resmi bir terim değildir; uygulamada birbiriyle doğrudan ilgili olmayan birçok kanunda aynı anda değişiklik yapan kanun tekliflerine denir.TBMM İçtüzüğü, md. 87
Y
- Yasama DokunulmazlığıYasama dokunulmazlığı, suç işlediği ileri sürülen bir milletvekilinin Meclisin kararı olmadıkça tutulamaması, sorguya çekilememesi, tutuklanamaması ve yargılanamamasıdır.Anayasa, md. 83
- Yasama DönemiYasama dönemi, iki milletvekili genel seçimi arasındaki süredir.TBMM İçtüzüğü, md. 1
- Yasama YılıYasama yılı, 1 Ekimde başlayıp 30 Eylülde sona eren süredir.TBMM İçtüzüğü, md. 1
- YoklamaYoklama, Genel Kurulda toplantı yeter sayısının bulunup bulunmadığını anlamak için yapılan sayımdır.TBMM İçtüzüğü, md. 57
Konuların ayrıntısı için Meclis Rehberi, birleşim birleşim Genel Kurul için Meclis Günlüğü.