Tasarruf Finansman Şirketleri BDDK Denetimine Alınıyor

Kanun, konut veya taşıt edinmek isteyen kişilere birikim karşılığında finansman sağlayan tasarruf finansman şirketlerini düzenliyor. Bu şirketler Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) denetim ve gözetimine giriyor ve bu alan için ayrı bir lisans türü getiriliyor.

Yasalaşma Süreci

"Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" (2/3383), 11 Şubat 2021 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacısı Malatya Milletvekili Bülent Tüfenkci (AK Parti). Teklifi toplam 78 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 22 Şubat 2021 tarihinde verdi (sıra sayısı 251). Genel Kurulda 4 Mart 2021 tarihinde kabul edildi. Kanun 7292 sayıyla 7 Mart 2021 tarihli ve 31416 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Tasarruf finansman sistemi, firma ile müşteri arasında önceden kararlaştırılmış ya da müşteri grupları içinde çekiliş gibi yöntemlerle belirlenen vadeye kadar müşterinin birikim yapması karşılığında, müşteriye konut veya taşıt edinebilmesi için finansman kullandırılması faaliyeti olarak tanımlanıyor. Gerekçeye göre sistemi diğer finans uygulamalarından ayıran temel unsur, finansman kullanımının tasarruf etme şartına bağlı olması. Kanun, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununa tasarruf finansman şirketlerine ilişkin hükümler ekliyor.

Tasarruf finansman faaliyeti için ayrı bir lisans türü getiriliyor. Lisans verilenler dışındaki kişi veya kurumların sistemde faaliyet göstermesi yasaklanıyor ve yaptırıma bağlanıyor. Kanunun yürürlüğünden önce sistemi yürüten firmalara mevzuata uyum için süre veriliyor. Bu şirketlerin kuruluş izni, BDDK Kurulunun en az beş üyesinin aynı yöndeki oyuyla veriliyor. Tasarruf finansman şirketleri için ödenmiş sermaye tutarı en az yüz milyon Türk Lirası olarak belirleniyor. Faktoring şirketleri için getirilen en az elli milyon Türk Lirası ödenmiş sermaye şartı finansal kiralama ve finansman şirketleri için de geçerli oluyor.

Müşterilerin ve toplanan fonların korunmasına ilişkin kurallar şöyle:

• Müşterilerden toplanan kaynaklar, firmanın dahil olduğu grup içindeki diğer faaliyetlerde kullanılamasın diye yalnızca belirli likit finansal varlıklara yatırılıyor.
• Tasarruf finansman şirketleri ana faaliyet konuları dışındaki mal ve hizmetler ile tasarruf finansman sözleşmeleri dışında borç veremiyor, başka şirketlerde ortaklık payı edinemiyor ve konut veya taşıt alımlarını finanse etme şeklinde yurt dışı faaliyette bulunamıyor.
• Şirketler karşılık ve ihtiyat fonu ayırmak, muhasebe ve raporlama yükümlülüklerine uymak zorunda. Lisans şartlarına, izin verilen faaliyetlere, organizasyon yapılarına, özkaynak ve likiditelerine ilişkin kısıtlamalar getiriliyor.
• Birleşme, bölünme, devir ve iradi tasfiye BDDK Kurulunun iznine bağlanıyor ve şirketler mevcut yükümlülüklerini nasıl karşılayacaklarına ilişkin bir plan sunmak zorunda.

Müşterilerin sözleşmeyi feshetme veya sözleşmeden cayma haklarını kullanmaları durumunda birikimlerinin iadesini engelleyen kişilere ve zimmet suçu işleyen tasarruf finansman şirketi yönetici ve mensuplarına yönelik adli ceza hükümleri düzenleniyor. İradi tasfiye dışında, BDDK denetimleri sonucunda yükümlülüklerini sürdüremeyecek şekilde mali durumunun bozulduğu tespit edilen ve düzeltici, iyileştirici veya kısıtlayıcı önlemlerden sonuç alınamayan şirketlerin tasfiyesi, BDDK ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun (TMSF) bildireceği üyelerden oluşan bir tasfiye kurulu tarafından yapılıyor.