Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi

Teklif, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve kanun yayımlandığında tasfiyesi bitmemiş yatırım fonları için ayrı bir tasfiye ve geri kazanım düzeni kuruyor. Fon varlıklarının satışını, yatırımcılara kişi başına en fazla 1 milyon liralık ara ödemeyi, fondan hukuka aykırı çıkarılan değerlerin sorumlulardan Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) eliyle tahsilini ve el konulan ya da müsadere edilen varlıkların Hazineye gelir yazılmadan fonlara aktarılmasını düzenliyor.

Teklifin Süreci

Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi (2/3939), 9 Ekim 2026'da TBMM Başkanlığına sunuldu. İlk imzacıları Samsun Milletvekili Ersan Aksu ve İstanbul Milletvekili Nurettin Alan (AK Parti); TBMM kaydında teklifin 91 imzası var. Esas komisyon olan Plan ve Bütçe Komisyonu teklifi 14 Ekim 2026'da kabul etti, rapor 294 sıra sayısıyla basıldı. Tali komisyon olarak havale edilen Adalet Komisyonu ile Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu rapor vermedi. Raporda CHP, DEM Parti, İYİ Parti, Yeni Yol ve YENİ Parti üyelerinin muhalefet şerhleri yer alıyor. Genel Kurul teklifi 20 Ekim 2026'da temel kanun olarak görüşmeye başladı: tümü üzerindeki görüşmelerden sonra 1-5. maddeler birinci, 6-9. maddeler ikinci bölümde görüşülüp ayrı ayrı oylanacak.

Teklif Ne Getiriyor?

Teklif yürürlük ve yürütme maddeleriyle birlikte 9 maddeden oluşuyor. TBMM'nin resmi özetine göre amaç, bu fonların adil, şeffaf ve etkin şekilde tasfiyesi, fondan hukuka aykırı çıkarılan değerlerin geri kazanılması, fon zararının sorumlulardan tahsili ve geri kazanılan değerlerin fon pay sahiplerine ödenmesi.

Kapsam

• Kanun yalnız SPK'nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve kanun yayımlandığında tasfiyesi tamamlanmamış yatırım fonlarına uygulanıyor. Gerekçeye göre bu kararlar 131 yatırım fonunu kapsıyor.
• Kanun, diğer yatırım fonları için genel ya da sürekli bir tasfiye ve sorumluluk düzeni oluşturmuyor.
• Kanun 17 Eylül 2026'dan geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Tasfiye ve Varlık Satışı

• Tasfiye SPK'nın gözetim ve denetiminde, SPK'nın görevlendirdiği kuruluşlarca yürütülecek. Tasfiyenin aşamalarını, değerleme esaslarını, ara ve nihai ödemeyi ve dağıtım sırasını SPK belirleyecek.
• Borsa fiyatının varlığın gerçek değerini yansıtmadığı ya da tasfiyeyi geciktireceği hallerde SPK geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi gibi yöntemlere ve geçici farklı fiyat marjına karar verebilecek, varlıkların Borsa dışında satışına onay verebilecek. Bu yolla varlık satın alanların bunları belirli bir süre Borsada satması yasaklanabilecek.
• Fon pay sahipliği, tasfiye ile görevli kuruluşlarca Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kayıtlarıyla mutabakat sağlanarak fon ve hesap bazında belirlenecek.
• Kamu kurumları ve sermaye piyasası kurumları gereken bilgi ve belgeleri SPK'ya, Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) ve TMSF'ye gecikmeden vermek zorunda olacak; özel mevzuatlarındaki gizlilik hükümlerine dayanarak bilgi vermekten kaçınamayacak.
• Sermaye Piyasası Kanununun 104, 106 ya da 107. maddelerinde düzenlenen fiilleri işlediği ya da bunlarla birlikte hareket ettiği SPK'ca tespit edilen kişi ve kurumlara bu fonların tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.

Yatırımcılara Ödeme

• Fonun nakde çevrilen varlığı herkese ödeme yapmaya yetmezse ödemelerde "net yatırım tutarı" esas alınacak. Bu tutarı MKK, yatırımcının fona fiilen yatırdığı ve fondan çektiği paraları tasfiye tarihine kadar tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) değişimin ortalamasıyla güncelleyip ilk giren ilk çıkar esasıyla mahsup ederek hesaplayacak.
• SPK'nın belirlediği fonlarda net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olanlara bu tutarda, üstünde olanlara en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek. Ara ödeme, endekslenmemiş net yatırım tutarını ve para piyasası fonları dışında yatırımcının hesabındaki fon paylarının bir önceki gün sonundaki değerini aşamayacak.
• Nakit yetmezse SPK, en çok sayıda yatırımcının tam ödeme alması için net yatırım tutarı en düşük olandan başlayarak ödeme yapılmasına ya da herkese uygulanacak asgari bir ara ödeme tutarı belirlenmesine karar verebilecek.
• Tasfiye tarihine kadar paylarını fona iade edip ödeme almış kişiler, girişlerinin enflasyon ortalamasıyla güncellenmiş tutarını aşan getiriyi SPK'nın ilan edeceği hesaplara isteğe bağlı olarak iade edebilecek. Fonların portföyündeki, SPK'nın Sermaye Piyasası Kanununun 104, 106 ve 107. maddelerine konu ettiği paylardan kazanç elde edenler de alım maliyetinin enflasyon ortalamasıyla güncellenmiş tutarını aşan kısmı genel hisse iade hesabına isteğe bağlı olarak iade edebilecek.
• Nihai ödemede, yatırımcıya daha önce tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından ya da diğer hukuki yollardan yapılan ödemeler mahsup edilecek.

Sorumluluk ve Geri Kazanım

• Fondan mevzuata aykırı ya da fonun yararına gerçek bir ekonomik amacı olmayan karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle (kredi, borç, avans, teminat, repo, ters repo gibi) ilişkili taraflar, hakim ortaklar, yöneticiler ya da üçüncü kişiler lehine çıkarılan değerler, fonu zarara uğratmış sayılacak.
• Zarardan önce fonun kurucusu ya da yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu olacak. Şirketten tahsil edilemezse SPK'nın sorumlu bulduğu gerçek ve tüzel kişiler ile onlarla birlikte hareket edenler şahsen sorumlu olacak; görevden ayrılmak bu sorumluluğu kaldırmayacak.
• SPK her fonun zarar tutarını ve sorumluları belirleyip TMSF'ye bildirecek. TMSF, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve Bankacılık Kanunu hükümleriyle takip ve tahsil yapacak; bu davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.
• Soruşturmalarda el konulan ve fona doğrudan iadesi mümkün para ve sermaye piyasası araçları ilgili fona ya da geri kazanım hesabına iade edilecek. Fona devredilemeyen malvarlığı için TMSF kayyım atanabilecek ve dava sonucunu beklemeden bu varlıkları satıp tasfiye edecek.
• Yargılama sonunda müsaderesine karar verilen ve fondan çıktığı ya da fon zararının karşılığı olduğu mahkemece belirlenen değerler Hazineye gelir yazılmadan ilgili fona, tasfiye bittiyse geri kazanım hesabına aktarılacak.
• Geri kazanım hesabı TMSF nezdinde, TMSF'nin kendi malvarlığından ayrı ve her fon için ayrı alt hesaplarla tutulacak. Hesaptaki para yalnız tasfiye ve yatırımcı ödemeleri için kullanılabilecek, kamu alacakları için bile haczedilemeyecek. Tasfiye tamamlandıysa ödemeleri YTM katılma payı oranında yapacak.
• SPK ve YTM, kanunun uygulanması için dışarıdan avukatlık, muhasebe ve yazılım geliştirme hizmeti alabilecek.

Teklif Sahiplerinin Gerekçesi

Genel gerekçeye göre 131 yatırım fonunda ortaya çıkan durum olağan bir fon tasfiyesinin ötesine geçiyor: varlıkların gerçek değerinin tespiti, pay sahipliğinin güvenilir kayıtlarla belirlenmesi, fondan hukuka aykırı çıkarılan değerlerin geri kazanılması ve karşılanamayan tutarların sorumlulardan tahsili birlikte yürütülmeli. Gerekçede düzenlemenin genel ve sürekli bir fon tasfiye rejimi kurmadığı, yalnız bu fonlara özgü olduğu ve kamu bütçesine mali yük getirmediği belirtiliyor; ödemeler yalnız fonların malvarlığından ve geri kazanılan, tahsil ya da iade edilen tutarlardan karşılanacak. 1 milyon liralık ara ödemenin amacı, yatırımcıların tasfiye tamamlanana kadar hiç ödeme alamamasının önüne geçmek olarak açıklanıyor.

Komisyonda Ne Değişti?

Plan ve Bütçe Komisyonu raporuna göre teklif komisyonda şu önergelerle değişti:

• Fon pay sahipliği; MKK, Takasbank, TEFAS, portföy saklama ve dağıtım kuruluşlarının kayıtlarının mutabakatı yerine yalnız MKK ve tasfiye ile görevli kuruluş kayıtlarının mutabakatıyla belirlenecek hale geldi (2. ve 3. maddeler).
• İsteğe bağlı iadede olağanüstü getirinin hesabı sadeleştirildi: emsal fon getirileri ve endeks gibi piyasa ölçütleri yerine TÜFE ile Yİ-ÜFE değişiminin ortalaması esas alındı (4. madde).

Diğer maddeler aynen kabul edildi. Komisyonda teklifin 1, 3, 4, 5, 6 ve 7. maddelerinin Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle verilen önerge, teklifin aynı konudaki 2/3895 esas numaralı teklifle birleştirilmesi önergesi ve alt komisyon kurulması önergesi kabul edilmedi.