Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Vakfı Kuruluyor

Kanun, Türk ve İslam arkeolojisi ile ilgili alanlarda bilimsel çalışmalar yapmak, kütüphane ve müzeler açmak ve yurt dışında arkeolojik kazı ve araştırmalar gerçekleştirmek üzere merkezi Ankara'da Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Vakfını kuruyor.

Yasalaşma Süreci

"Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Vakfı Kanunu Teklifi" (2/4811), 5 Ocak 2023 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacıları Gaziantep Milletvekili Ali Şahin (AK Parti), Gaziantep Milletvekili Mehmet Sait Kirazoğlu (AK Parti). Teklifi toplam 60 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 13 Ocak 2023 tarihinde verdi (sıra sayısı 393). Genel Kurulda 2 Mart 2023 tarihinde açık oylamayla kabul edildi: 251 kabul, 32 ret oy. Kanun 7439 sayıyla 8 Mart 2023 tarihli ve 32126 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Vakfın faaliyet alanını Türk ve İslam arkeolojisi ile kültürel miras, antropoloji, sanat tarihi, tarih, epigrafi, nümismatik gibi ilgili bilim alanları oluşturuyor. Komisyon raporundaki teklif içeriğine göre Vakıf şu faaliyetleri yürütebiliyor:

• Yurt içinde ve yurt dışında bu alanların Türk bilim insanları ve öğrenciler tarafından çalışılmasını teşvik etmek ve bilimsel çalışmaları desteklemek.
• Uluslararası iş birliklerini teşvik etmek, yurt dışında arkeolojik kazı, araştırma ve inceleme yapmak, eserlerin restorasyonu ve konservasyonu için çalışmak.
• Yayın hazırlamak, arşiv çalışmaları yapmak, veri tabanı geliştirmek, kütüphane ve özel müzeler açmak.
• Kazı, araştırma, restorasyon ve konservasyon çalışmalarında bulunan kişilere proje bazlı teşvik, destek, hibe ve burs sağlamak.
• Kongre, sempozyum, konferans ve sergi gibi etkinlikler düzenlemek, alınması gereken tedbirleri ve ulusal politika önerilerini raporlayıp ilgili kurumlarla paylaşmak.

Vakfın bünyesinde ayrı bir tüzel kişiliği olmayan, merkezi Gaziantep'te bulunan Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Enstitüsü kuruluyor. Yönetim Kurulunca belirlenen faaliyetleri Enstitü yürütüyor. Vakfın organları Mütevelli Heyeti, Yönetim Kurulu, Denetim Kurulu ve danışma organı olan Bilim Kurulu. Organların görev, yetki ve çalışma usulleri Vakıf senedinde gösteriliyor.

Kanun ayrıca Vakfın personel istihdamını, bütçesini, gelir ve giderlerini düzenliyor. Vakıf, kuruluş kanunundaki faaliyetleriyle ilgili olarak harçlardan, damga vergisinden ve emlak vergisinden muaf tutuluyor ve Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflara diğer kanunlarla sağlanan hükümlerden yararlanıyor. Kanunda hüküm bulunmayan hallerde vakıf tüzel kişiliğine ilişkin mevzuat uygulanıyor.