Platformun nasıl kullanıldığını anlamak için ölçüm araçları kullanıyoruz. Bunlar zorunlu değil: reddedersen site aynı şekilde çalışır, ölçüm çerezi yazılmaz, Google’a yalnız çerezsiz ve kimliksiz sayım sinyali gider. Oy kayıtları bu tercihten bağımsız olarak saklanır, ayrıntısı gizlilik metninde.
Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulmasına Dair Kanun Teklifi
Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda 15 Mart 2023'te kabul edildi ve 7441 sayılı Kanun olarak 21 Mart 2023 tarihli ve 32139 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı. Teklifin ilk imzacısı Cemal Öztürk (AK Parti, Giresun); teklifte toplam 113 milletvekilinin imzası var.
En Çok Tartışılan: Afet fonunun bakanlardan oluşan kurulca yönetimi ve denetimi
Kamuoyunda ve Meclisteki görüşmelerde “Deprem Fonu” olarak adlandırılan “Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulmasına Dair Kanun Teklifi” 15 Mart 2023 tarihli TBMM Genel Kurulunda yapılan oylamayla kabul edilip kanunlaştı.
Teklifle Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tüzel kişiliği haiz Afet Yeniden İmar Fonu kurulması amaçlanıyor. Kanun teklifine ismini veren bu fonun depremlerden etkilenen şehirlerin yeniden imarında kullanılması amaçlanıyor. Fonun görevleri olarak gerekli kaynakların bulunması ve bulunan bu kaynakların yönetilmesi sayılırken fonun yönetiminin Hazine ve Maliye Bakanı başkanlığında; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Tarım ve Orman Bakanı, İçişleri Bakanı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ile Strateji ve Bütçe Başkanından oluşan Yönetim Kurulu tarafından yapılması öngörülüyor. Teklifte fona yapılan desteklere sağlanan muafiyetlere ilişkin düzenlemeler de yer alıyor.
Muhalefet grupları 15 Mart 2023'teki oylamada ret oyu kullandı; görüşmelerde ve komisyon raporundakimuhalefet şerhlerinde teklife ve hükümetin afet politikalarına ilişkin birçok ortak eleştiri dile getirildi:
Devletin asli görevlerinden biri olan bir konuda fon kurulmasının gereksiz olması,
Fonun yönetiminin bakanlardan oluşması sonucunda yönetimin taraflı olması ve bunun da hükümet yanlısı gruplar için ranta dönüşeceği
İktidar partisi döneminde Özel İletişim Vergisi gibi afetler için toplanan vergilerin nasıl harcandığı konusunda açıklamaların yetersiz olması sonucu bu tarz bir fon için iktidara güvenilmemesi,
bu eleştirilerin başlıcalarıdır.
Madde Madde
Her maddede ne değiştiği ve partilerin ne dediği: gerekçe, muhalefet şerhleri ve önergeler.
Tartışmalı Okudun
Madde 1Tartışmalı
Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulması Hakkında Kanun
Afet Yeniden İmar Fonunun Amacı ve Kapsamı Belirleniyor
Kanunun amacı, afet bölgesi ilan edilen alanlarda imar, altyapı ve üstyapı işleri için kaynak sağlayacak Afet Yeniden İmar Fonunu (Fon) kurmak ve yönetim usullerini düzenlemektir.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiDoğal afetle genel hayata etkili afet bölgesi ilan edilen alanlarda imar, altyapı ve üstyapı için kaynak sağlayan, yöneten ve aktaran bir Fon kurulur.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile Kanunun amacı ve kapsamı belirlenmektedir.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Genel Kurulda, 15 Mart 2023
Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.
Önerge reddedildi
Kürsüden
Şimdi, devletin ve milletin size güveni yok. Yani bu tür kurum ve kuruluşlar, şeffaf bir şekilde yönetilir, şeffaf bir şekilde idare edilir, şeffaf bir şekilde hesap verebilir olursa inanın vatandaşımızın katkısı daha yüksek olur.
Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulması Hakkında Kanun
Afet Yeniden İmar FonuHazine ve Maliye Bakanlığına Bağlı Kuruluyor
Tüzel kişiliği olan Afet Yeniden İmar Fonu, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı olarak kurulur.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiHazine ve Maliye Bakanlığına bağlı, tüzel kişiliği bulunan Afet Yeniden İmar Fonu kurulmuştur.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile tüzel kişiliği haiz Afet Yeniden İmar Fonunun kuruluşu ve bağlı olduğu bakanlık düzenlenmektedir.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Ancak söz konusu çekincenin yurt dışından sağlanacak fonlarla ilgili olduğu, aslında Fonun bir kamu tüzel kişisi olduğu belirtilmiştir. Ancak bunun madde metnine yazımından kaçınılmasının nedenine tam olarak açıklık getirilmemiştir.
Maddenin değiştirilmesini önerdi. Fonun kamu tüzel kişiliğini haiz olarak kurulduğunun madde metnine yazılmasını önerdi.
Önerge reddedildi
Kürsüden
Kamu tüzel kişisinin ancak bu işi yapabileceği belirtiliyor. Bu maddedeki bu belirsizlikle ilgili lütfen gerekli aydınlatmayı yapınız, neden bu muallakta bırakıldı?
Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulması Hakkında Kanun
Fon Yönetim Kurulu Hazine ve Maliye Bakanı Başkanlığında Toplanacak
Fonu, Hazine ve Maliye Bakanı başkanlığında beş bakan ile Strateji ve Bütçe Başkanından oluşan Yönetim Kurulu yönetir ve hangi projelere kaynak gideceğini belirler.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiYönetim Kurulu projeleri, aktarılacak tutarı ve harcama programını belirler; Fonun yapısı ve işleyişi Fonun çıkaracağı yönetmelikle düzenlenir.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile Fonun yönetim kurulu üyeleri, yönetim kurulunun yetki ve görevleri, Fon kaynaklarının değerlendirilmesi ve sekretarya hizmetlerinin yerine getirilmesine yönelik hususlar düzenlenmektedir.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Teklifin bu maddesinde yer alan; Fonun yapısı ve işleyişine ilişkin usul ve esaslar Fon tarafından çıkarılacak yönetmelik ile belirleneceği yönünde düzenleme Fonun kanunla mutlaka özerk bir kamu tüzel kişisi olarak tanımlanması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Maddenin değiştirilmesini önerdi. Yönetim Kuruluna Kültür ve Turizm ile Sağlık Bakanlarının, Türkiye Belediyeler Birliği ve Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği başkanlarının eklenmesini önerdi.
Önerge reddedildi
Genel Kurulda, 15 Mart 2023
Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.
Önerge reddedildi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Bu kapsamda yetkilerin Meslek Örgütleri, Parlamento, Bilim İnsanları ile paylaşılması gerekmektedir.
Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulması Hakkında Kanun
Fonun Kaynakları Bağış, Bütçe Ödeneği ve Piyasa Finansmanı
Fonun kaynakları bağış, yardım, hibe ve krediler, bütçeden ayrılan ödenek, yurt içi ve yurt dışı piyasalardan sağlanan finansman ve diğer gelirlerdir.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiFon, bağış ve krediler, bütçe ödeneği, mevzuat kısıtlamalarından muaf yurt içi ve yurt dışı piyasa finansmanı ile diğer gelirlerle beslenir.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile Fonun kaynakları belirlenmekte ve Fona gerek iç ve gerekse dış piyasalardan finansman sağlanması imkânı tanınmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Söz konusu maddede yer alan düzenlemeyle; bir anlamda Fona yurt içi ve yurt dışından sınırsız olarak kısa ve uzun vadeli borçlanma yetkisi verilmektedir.
Maddenin değiştirilmesini önerdi. Fonun kaynaklarına, kanundan önce AFAD'a ve Kızılay'a yapılan bağış ve yardımların bakiyesinin de eklenmesini önerdi.
Önerge reddedildi
Genel Kurulda, 15 Mart 2023
Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.
Önerge reddedildi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Bu kapsamda bizler Fon yerine gelirleri servet vergisi ve artan oranlı rant vergisinden oluşan, yerel yönetimler, kooperatifler ve birtakım kolektiflerin paydaşları olduğu bir banka öneriyoruz.
Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulması Hakkında Kanun
Fondan Kurumlara Kaynak Aktarımı Yönetim Kurulu Onayıyla Yapılacak
Yönetim Kurulunun onayladığı projeler için Fondan ilgili kurumlara kaynak aktarılır; tutar o idarenin bütçesine gelir kaydedilir, harcanmayan kısım ertesi yıla devreder.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiKaynak, harcama programına ve gerçekleşmeye bağlı aktarılır; aktarımın usul ve esaslarını Cumhurbaşkanlığı belirler.
Teklifin Gerekçesi
Bu kapsamda gerçekleştirilecek iş ve işlemlere ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi ise Cumhurbaşkanlığına verilmektedir.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Bu durum aslında tamamen ayrı bir Fon uygulamasına gidilmeyip, genel afetlerle ilgili olarak temin edilecek her türlü kaynağın ve söz konusu harcamaların bütçe disiplini bozulmaksızın yapılabileceğine dair eleştirilerimize de dayanak teşkil etmektedir.
Maddenin değiştirilmesini önerdi. Usul ve esasları belirleyecek Cumhurbaşkanlığının bunu Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşünü alarak yapmasını önerdi.
Önerge reddedildi
Genel Kurulda, 15 Mart 2023
Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.
Önerge reddedildi
Madde 6Tartışmalı
Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulması Hakkında Kanun
Fon Bağımsız Denetime Tabi, Mali Veriler Üç Ayda Bir Paylaşılacak
Fon bağımsız denetim standartlarına göre denetlenir; Fon kaynaklarına ve aktarımlara ilişkin mali veriler en geç üçer aylık dönemlerde kamuoyuyla paylaşılır.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiFon bağımsız denetimden geçer, mali veriler üç ayda bir yayımlanır ve kaynak aktarılan idareler gereken bilgi ve belgeyi vermekle yükümlü olur.
Teklifin Gerekçesi
Ayrıca Fon kaynakları ve aktarımlarına ilişkin mali verilerin düzenli olarak kamuoyuyla şeffaflık ilkesi doğrultusunda paylaşılacağı belirtilmekte ve idarelerden bilgi ve belge temini için yetki alınmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Ayrıca söz konusu maddede faaliyet sonuçlarının kamuoyuna açıklanması ile ilgili olarak açıklama şekil ve ortamı konusunda belirsizlik bulunmaktadır.
Maddenin değiştirilmesini önerdi. Fonun Sayıştay denetimine de tabi olmasını ve denetim raporunun izleyen yılın Ekim ayı sonuna kadar Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülmesini önerdi.
Önerge reddedildi
Kürsüden
Bölgenin bir an önce ayağa kaldırılması gerekirken önemli olan fon kurmak değil, bu finansmanı nasıl sağladığınız, nereden sağladığınız ve ne şekilde kullanacağınızdır; bunların hiçbirini açıklamıyorsunuz.
Teklifte yer alan denetim ve raporlama düzenlemesi oldukça yetersizdir. Bağımsız kuruluşlar ve meslek örgütlerinin denetim sürecine dahil edilmemesi, her türlü kuşkuya kapı aralamaktadır.
Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulması Hakkında Kanun
Fon Vergi ve Harçlardan Muaf, Bağışlar Matrahtan Düşülebilecek
Fon kurumlar vergisinden, damga vergisi ve harçlardan muaf olur; nakdi bağışlar vergi matrahından (verginin hesaplandığı tutar) düşülebilir.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiFona yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamı gelir veya kurumlar vergisimatrahından indirilebilir, Fonun faaliyetleri birçok vergi ve harçtan müstesnadır.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile Fonun vergi, harçlar ve diğer mali yükümlülüklerden muafiyet ve istisnalarına ilişkin hükümlere yer verilmektedir.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Madde metnin görüşülmesi sırasında söz konusu muafiyetin Katma Değer Vergisi ve Özel Tüketim Vergisi açısından da değerlendirilmesi yönündeki talepler karşılık bulmamıştır.
Muafiyet ve istisnaların düzenlendiği maddelerde Fon'a yapılan nakdi bağış ve yardımların gelir veya kurumlar vergisinden düşülmesi öngörülmektedir. Sermayeyi “bağışsız bağışçı” yapan ve adaletsizliği derinleştiren bu düzenleme kabul edilemezdir.
Genel Kurulda teklifin görüşmesinde her gruptan söz alanlar, tutanaktan birebir. 14 Mart 2023 (TBMM tutanağı ↗)
İYİ Parti Grubu adına
Afetten sorumlu, son derece başarısız bakanlıkların Fonun yönetiminde yer almış olması Fona olan güveni sarsacağı için başarı şansını peşinen azaltmaktadır.
Mutlaka böyle bir fonun kurulması gerekirdi, o yüzden yapılan kanun teklifi çok yerindedir ve Milliyetçi Hareket Partisi olarak bu kanun teklifini destekliyoruz.
Yani Fonun bir Yönetim Kurulu var -devlet içinde devlet- Fonun nereye kullanılacağına, hangi projeler için kullanılacağına Fonun Yönetim Kurulu karar verecek.
Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulmasına Dair Kanun Teklifi kabul edildi mi?
Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda 15 Mart 2023'te kabul edildi ve 7441 sayılı Kanun olarak 21 Mart 2023 tarihli ve 32139 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.
7441 sayılı Kanun nedir?
7441 sayılı Kanun, TBMM Genel Kurulunda 15 Mart 2023'te kabul edilen kanundur. 21 Mart 2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı.
Teklifi kim verdi?
Teklifin ilk imzacısı Cemal Öztürk (AK Parti, Giresun); teklifte toplam 113 milletvekilinin imzası var.
Referandom. (2026, 7 Ekim). Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulmasına Dair Kanun Teklifi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/afet-yeniden-imar-fonunun-kurulmasina-dair-kanun-teklifi
Sitene Ekle
Bu oy kartını kendi sitene eklemek için kodu kopyalayıp sayfana yapıştır.
<iframe src="https://www.referandom.com/gom/kanun/afet-yeniden-imar-fonunun-kurulmasina-dair-kanun-teklifi" title="Referandom: Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulmasına Dair Kanun Teklifi" width="100%" height="400" style="max-width:560px;border:0;border-radius:18px" loading="lazy"></iframe>
Yorumlar
Hakaret, nefret söylemi ve kişisel bilgi içeren yorumlar kaldırılır.