4749 Sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda Ne Değişiyor?
11 Ekim 2026 itibarıyla Referandom'da bu kanunu değiştirmeyi öneren 19 kanun teklifi ve bu tekliflerde 28 madde var. En yeni teklif: Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik (2 Temmuz 2026).
Öne Çıkan Değişiklik Önerileri
- Türk-Japon Üniversitesi İçin Hazineye Hibe Alma Yetkisi
- Yardım Amaçlı Döviz Hesaplarını İlgili Bakan Yönetecek
- 2025 Net Borçlanma Limitine 595 Milyar Lira Ekleniyor
- Türk-Japon Üniversitesinin Dış Borcuna Hazine Garantisi
- Kamu Bankalarının Sermayesi İçin Özel Tertip Tahvil İhracı
- Belediyelerin Kira Sertifikası İhracı İzne Bağlanıyor
Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik
Madde 23: Türk-Japon Üniversitesi İçin Hazineye Hibe Alma Yetkisi
Hazine ve Maliye Bakanı, Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi adına geri ödeme garantisine ek olarak hibe de alabilecek.
ÖnceBakan, üniversitenin Japonya'dan sağlayacağı dış finansmana yalnızca Hazine geri ödeme garantisi verebiliyor.Teklif Ne ÖneriyorBakan bu üniversite adına hibe de alabiliyor.
Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Madde 13: Yardım Amaçlı Döviz Hesaplarını İlgili Bakan Yönetecek
Savunma ve güvenlik amaçlı yabancı yardımlar için Merkez Bankasında açılan döviz hesaplarını yönetme yetkisi, ödeneği bütçesine konulan ilgili Bakana veriliyor.
ÖnceHesaplar ilgili ülke adına açılıyordu.Teklif Ne ÖneriyorHesapları yönetmeye ödeneği bütçesine konulan ilgili Bakan yetkili olacak, hesabın ilgili ülke adına açılması ibaresi çıkarıldı.
Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Madde 20: 2025 Net Borçlanma Limitine 595 Milyar Lira Ekleniyor
2025 için net borç kullanım tutarına 595 milyar lira ilave ediliyor; gerekçe deprem harcamaları, 2025 bütçe gelişmeleri ve Hazine nakit rezervi.
ÖnceNet borç kullanım tutarı yıl başında Bütçe Kanunu ile belirleniyor; Bakan ve Cumhurbaşkanı bu tutarı artırabiliyor.Teklif Ne Öneriyor2025 için, 1/1/2025'ten geçerli olmak üzere, artırılmış tutara 595 milyar lira daha ekleniyor.
Kamuda Tasarruf Tedbirlerine İlişkin Düzenlemeler
Madde 9: Türk-Japon Üniversitesinin Dış Borcuna Hazine Garantisi
Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Japonya Hükümeti ve ülke kuruluşlarından sağlayacağı dış finansmana Hazine geri ödeme garantisi verme yetkisi Bakana tanınıyor.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorBakan, yatırım programında yer almayan bu dış finansmana Hazine geri ödeme garantisi verebiliyor; doğan alacaklar 6183 sayılı Kanuna göre tahsil ediliyor.Madde 10: Kamu Bankalarının Sermayesi İçin Özel Tertip Tahvil İhracı
Bakan, kamu bankalarının sermayesini güçlendirmek için 2024 içinde Varlık Fonu Piyasa İstikrar ve Denge Alt Fonuna özel tertip Devlet iç borçlanma senedi ihraç edebilecek.
Önce2024 Bütçe Kanunu başlangıç ödeneklerinin yüzde 3'üne kadar ikrazen özel tertip Devlet iç borçlanma senedi ihracına izin veriyordu.Teklif Ne ÖneriyorBakan, 2024 mali yılında Varlık Fonu Piyasa İstikrar ve Denge Alt Fonuna özel tertip Devlet iç borçlanma senedi ihraç edebiliyor.
Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
Madde 41: Belediyelerin Kira Sertifikası İhracı İzne Bağlanıyor
Mahalli idarelerin yurt içi tahvil ihraçları gibi, fon kullanıcısı olacakları kira sertifikası ihraçları da Hazine ve Maliye Bakanlığının iznine bağlanıyor.
ÖnceMahalli idarelerin tahvil ihraçları bakanlığın iznine tabi; kira sertifikalarına ilişkin hüküm yok.Teklif Ne ÖneriyorFon kullanıcısı olacakları kira sertifikası ihraçları da bakanlığın iznine tabi oluyor.Madde 42: TCDD'nin Hazineye Olan Borcu Sermayesine Mahsup Ediliyor
TCDD'nin Hazine garantili ve ikrazen kullandırılan kredilerinden doğan vadesi geçmiş borçları, ödenmemiş sermayesine mahsup edilecek.
ÖnceHazinenin TCDD adına yaptığı kredi ödemeleri TCDD'nin Hazineye borcu olarak kaydediliyor.Teklif Ne ÖneriyorBu alacaklar TCDD'nin ödenmemiş sermayesine mahsup ediliyor; Bakan bütçeye ödenek ekleyebiliyor.
Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
Madde 3: Dış Kredi Kullanımına Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Ekleniyor
Dış borcun tahsisi tanımına Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ekleniyor. Böylece dış finansman, kredi anlaşmasındaki amaca uygun biçimde Başkanlığa kullandırılabilecek.
ÖnceDış borcun tahsisi tanımında Kentsel Dönüşüm Başkanlığı yer almıyor.Teklif Ne ÖneriyorTanıma, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden sonra gelmek üzere Kentsel Dönüşüm Başkanlığı da ekleniyor.Madde 4: Dünya Bankası Kredisi Kentsel Dönüşüm Başkanlığına Aktarılıyor
İklime ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi için imzalanan Dünya Bankası kredisi, Kentsel Dönüşüm Başkanlığına tahsisli olarak kullandırılmış sayılıyor ve kullandırılmaya devam ediliyor.
ÖnceKredi, Bakanlığın mülga Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğüne sağlanmış durumda.Teklif Ne ÖneriyorKredi Kentsel Dönüşüm Başkanlığına tahsisli olarak kullandırılmış sayılıyor ve kullandırılmaya devam ediliyor.
Depremlerin Yol Açtığı Zararların Giderilmesi için Ek MTV Alınması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
Madde 11: Net Borçlanma Limiti Üç Katına Çıkıyor
2023 yılı net borç kullanım tutarı, Bakan ve Cumhurbaşkanı tarafından artırılan tutarın üç katı olarak uygulanıyor. Düzenleme 1 Ocak 2023'ten geçerli.
ÖnceNet borç kullanımı yıllık bütçedeki tutarla sınırlı; limit yıl içinde en fazla yüzde beş, Cumhurbaşkanı kararıyla ilave yüzde beş artırılabiliyor.Teklif Ne Öneriyor2023 için net borç kullanımı, Bakan ve Cumhurbaşkanı tarafından artırılan tutarın üç katı olarak uygulanıyor.
Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulmasına Dair Kanun Teklifi
Madde 8: Dış Finansman Fona Karşılıksız Tahsis Edilebilecek
Bakan, afet bölgeleri için sağlanan dış finansmanı Fona ya da ilgili kurumlara karşılıksız tahsis edebilir ve Bakanlık bütçesine ödenek ekleyebilir.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorDış finansman, 4749 sayılı Kanuna eklenen ek maddeyle Fona ya da genel bütçe dışındaki kurumlara karşılıksız tahsis edilebilir.
Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
Madde 1: Konut Kredisi Taksitlerine Hazine Katkısı Getiriliyor
Yeni Konut Finansman Programı kuruluyor: bankaların verdiği konut kredilerinin taksitlerine Hazine geri alınmak üzere katkı yapar. Oran ve süreyi Cumhurbaşkanı değiştirebilir.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne Öneriyorİlk üç yıl taksitin hane gelirinin yüzde 30'unu aşan kısmını Hazine karşılar ve sonra geri alır; konut satış bedelinin yüzde 5'i katkı payı olarak yüklenici hesabından veya finansman tutarından tahsil edilir ve bir yıla kadar taksit ödemelerinde kullanılır.
Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
Madde 3: 2022 Net Borç Kullanım Tutarına 200 Milyar Lira Eklenecek
2022 yılı için, 1 Ocak 2022'den geçerli olmak üzere, Bakanın artırdığı net borç kullanım tutarına 200 milyar Türk lirası daha eklenerek uygulanıyor.
ÖnceBakan, kanunun 5 inci maddesindeki net borç kullanım tutarını artırabiliyor.Teklif Ne Öneriyor2022 yılı için Bakanın artırdığı net borç kullanım tutarına 200 milyar lira ilave edilir.
Ek Gösterge Düzenlemesi ve Emekli Aylığı Alt Sınırı 3.500 Lira
Madde 43: Kredi Garanti Kurumlarına Aktarılacak Kaynak 100 Milyar Liraya Çıkıyor
KOBİlerin krediye erişimi için kredi garanti kurumlarına aktarılacak kaynak tutarı artırılıyor.
ÖnceAktarılacak kaynak tutarı 50 milyar lira idi.Teklif Ne ÖneriyorAktarılacak kaynak tutarı 100 milyar lira olur.
Bireysel Emeklilikte Devlet Katkısı %30'a, En Düşük Aylık 2500 TL'ye Çıkıyor
Madde 12: Türk Lirası Mevduatlara Kur Artışına Karşı Hazine Desteği Veriliyor
21 Aralık 2021 ile 31 Aralık 2022 arasında açılan gerçek kişilerin Türk lirası vadeli mevduat ve katılma hesaplarına, kur artışına karşı destek için Merkez Bankasına nakit kaynak aktarılabilecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorHazine ve Maliye Bakanı Merkez Bankasına nakit kaynak aktarabilir; destek tutarını ve kapsamı Cumhurbaşkanı belirler.
Program Bütçe Sistemi ve Bazı Kamu Düzenlemeleri
Madde 11: Deprem Kredisinden Doğan Belediye Borçları Siliniyor
Avrupa Yatırım Bankası kredisinden belediyelere aktarılan tutarlardan doğan Hazine alacakları faiz ve gecikme faiziyle birlikte terkin edilecek; yetki Hazine ve Maliye Bakanında.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorHazine ve Maliye Bakanı bu alacakları terkin edebilir; mahalli idarelerden yapılan tahsilatlar iade edilmez.Madde 12: 2020 Net Borçlanma Limiti İki Katına Çıkıyor
2020 yılı için net borç kullanım tutarı, Bakan ve Cumhurbaşkanı tarafından artırılan tutarın iki katı olarak uygulanacak; düzenleme 1 Ocak 2020'den geçerli.
Teklif Ne Öneriyor2020 için net borç kullanım tutarı, Bakan ve Cumhurbaşkanı tarafından artırılan tutarın iki katı olarak uygulanır.
Deprem Yardımı, Elektronik Sözleşme ve Çek Düzenlemeleri
Madde 4: Özel Tertip Borçlanma Limiti Yüzde 3'ten Yüzde 5'e Çıkıyor
Kamu kurumları ve kamu bankalarının finansman ihtiyacı için ihraç edilen ikrazen özel tertip iç borçlanma senetlerinin 2020 limiti, bütçe başlangıç ödeneklerinin yüzde beşine çıkıyor.
ÖnceBu senetler, 2020 bütçe başlangıç ödeneklerinin yüzde üçüne kadar ihraç edilebiliyor.Teklif Ne ÖneriyorLimit, 2020 yılı için bütçe başlangıç ödeneklerinin yüzde beşine kadar uygulanıyor.
30 Kanunda Değişiklik: Malul Aylığı, Afet Faturaları, İşveren Desteği ve Covid-19 Tedbirleri
Madde 20: Kredi Garanti Kurumlarına Aktarım Sınırı 50 Milyar Liraya Çıkıyor
Hazinenin kredi garanti kurumlarına aktarabileceği kaynağın üst sınırı 25 milyar liradan 50 milyar liraya çıkıyor; destekten firmaların yerine gerçek ve tüzel kişiler ile ticari işletmeler yararlanabiliyor.
ÖnceAktarılabilecek kaynağın üst sınırı 25 milyar lira.Teklif Ne Öneriyor“Firmalara” ibaresi “gerçek ve tüzel kişiler ile ticari işletmelere” şeklinde ve “25” ibareleri “50” şeklinde değiştirildi; üst sınır 50 milyar lira.
Dijital Hizmet Vergisi Kanunu Yeniden Görüşüldü
Madde 46: Dış Borcun Tahsisi Tanımına Türkiye Sağlık Enstitüleri Ekleniyor
"Dış borcun tahsisi" tanımındaki kurum listesine, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden sonra Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı ekleniyor.
Teklif Ne ÖneriyorDış borcun tahsisi tanımı Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığını da kapsar.Madde 47: 2019 Net Borç Kullanım Tutarına 70 Milyar Lira Ekleniyor
Geçici madde 31 ekleniyor: 2019 için net borç kullanımı tutarına 1/1/2019'dan geçerli olmak üzere yetmiş milyar lira ilave ediliyor.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne Öneriyor2019 net borç kullanımı tutarı, artırılan tutara yetmiş milyar lira eklenerek uygulanır.
Emniyet Rütbe ve Göç Yönetimi Dahil Çok Konulu Kanun
Madde 57: Hibe ve Yardım Karşılıkları İçişleri Bakanlığı Bütçesine de Konulacak
Hibe ve yardım karşılıklarının konulacağı bütçelere Milli Savunma Bakanlığının yanında İçişleri Bakanlığı da ekleniyor.
ÖnceHibe ve yardım karşılıkları Milli Savunma Bakanlığı bütçesine konuluyor.Teklif Ne ÖneriyorHibe ve yardım karşılıkları Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı bütçelerine konulur.
Dijital Hizmet Vergisi ve Değerli Konut Vergisi Getiren Kanun
Madde 46: Türkiye Sağlık Enstitüleri Dış Borç Tahsisi Kapsamına Alınıyor
Kanundaki dış borcun tahsisi tanımına Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı eklenir; amaç Enstitülerin finansman ihtiyacının karşılanabilmesidir.
ÖnceDış borcun tahsisi tanımında Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı yer almaz.Teklif Ne ÖneriyorTanım, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden sonra Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığını da sayar.Madde 47: 2019 Net Borç Kullanım Limitine 70 Milyar Lira Ekleniyor
Net borç kullanımı tutarı, 2019 için 1 Ocak 2019'dan geçerli olmak üzere, Bakan ve Cumhurbaşkanı tarafından artırılan tutara 70 milyar lira ilave edilerek uygulanır.
ÖnceNet borç kullanım tutarı yılbaşında Bütçe Kanunuyla belirlenir; Bakan ve Cumhurbaşkanı tarafından artırılabilir.Teklif Ne Öneriyor2019 için net borç kullanım tutarına 70 milyar lira eklenir.
Pilot Vergi İstisnası, Emekli Aylığı Alt Sınırı ve Sigorta Düzenlemeleri
Madde 34: Borç Yönetimi Kanunundan Müsteşarlık ve Planlama Atıfları Çıkıyor
Hazine Müsteşarlığının kapanması ve Devlet Planlama Teşkilatının kalkması nedeniyle, 4. maddedeki yetki devri Bakan Yardımcısına yapılıyor ve planlama teşkilatına yapılan atıf çıkarılıyor.
ÖnceMadde Müsteşarlığa ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının uygun görüşüne atıf yapıyor.Teklif Ne ÖneriyorYetki Bakan Yardımcısına devrediliyor, DPT atfı çıkarılıyor, yedinci fıkranın iki cümlesi kalkıyor.Madde 35: Protokollerde Hazine, Maliye ve Planlama Görüşü İbaresi Çıkıyor
7. maddenin beşinci fıkrasındaki, protokol imzalanmadan önce Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının uygun görüşüne ilişkin ibare metinden çıkarılıyor.
ÖnceMadde bu kurumların uygun görüşünün alınmasına atıf yapıyor.Teklif Ne ÖneriyorBu kurumların görüşüne ilişkin ibare maddeden çıkıyor.Madde 36: Varlık Kiralama Şirketlerine Kira Sertifikası İçin Yeni Yetkiler
Hazine ve Maliye Bakanlığı daha çeşitli kira sertifikası ihraç edebilecek; borsada işlem gören emtia ile halka açık olmayanların menkul kıymetleri de girecek; varlık kiralama şirketleri inşa edip imtiyaz devralabilecek.
ÖnceKapsamda yalnız halka açık olmayan kurumlara ait taşınır ve taşınmazlar sayılıyor.Teklif Ne ÖneriyorBorsada işlem gören emtia ve halka açık olmayanların menkul kıymetleri de girer; şirketler varlık inşa ettirebilir, imtiyaz devralabilir.Madde 37: Konvertibl Olmayan Yabancı Paralar TCMB ve Darphaneye Gönderilecek
Kamu kurumlarına geçen, konvertibl olmayan yabancı paraların banknotları Merkez Bankasına, madeni paraları Darphaneye haftalık dönemlerle gönderilecek.
ÖnceBu paralar muhasebe birimlerinin arşivlerinde atıl olarak bekliyor.Teklif Ne ÖneriyorMerkez Bankası ile Darphane, kendilerine gelen paralarla ilgili her türlü tasarrufa yetkili oluyor.
Kaynaklar
- TBMM komisyon raporu: Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik ↗
- TBMM komisyon raporu: Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik ↗
- TBMM komisyon raporu: Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda Değişiklik ↗
- TBMM komisyon raporu: Kamuda Tasarruf Tedbirlerine İlişkin Düzenlemeler ↗
- TBMM komisyon raporu: Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ↗
- TBMM komisyon raporu: Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ↗
- TBMM komisyon raporu: Depremlerin Yol Açtığı Zararların Giderilmesi için Ek MTV Alınması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ↗
- TBMM komisyon raporu: Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulmasına Dair Kanun Teklifi ↗
- TBMM komisyon raporu: Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ↗
- TBMM komisyon raporu: Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ↗
- TBMM komisyon raporu: Ek Gösterge Düzenlemesi ve Emekli Aylığı Alt Sınırı 3.500 Lira ↗
- TBMM komisyon raporu: Bireysel Emeklilikte Devlet Katkısı %30'a, En Düşük Aylık 2500 TL'ye Çıkıyor ↗
- TBMM komisyon raporu: Program Bütçe Sistemi ve Bazı Kamu Düzenlemeleri ↗
- TBMM komisyon raporu: Deprem Yardımı, Elektronik Sözleşme ve Çek Düzenlemeleri ↗
- TBMM komisyon raporu: 30 Kanunda Değişiklik: Malul Aylığı, Afet Faturaları, İşveren Desteği ve Covid-19 Tedbirleri ↗
- TBMM komisyon raporu: Dijital Hizmet Vergisi Kanunu Yeniden Görüşüldü ↗
- TBMM komisyon raporu: Emniyet Rütbe ve Göç Yönetimi Dahil Çok Konulu Kanun ↗
- TBMM komisyon raporu: Dijital Hizmet Vergisi ve Değerli Konut Vergisi Getiren Kanun ↗
- TBMM komisyon raporu: Pilot Vergi İstisnası, Emekli Aylığı Alt Sınırı ve Sigorta Düzenlemeleri ↗
İlgili Terimler
Daha Fazlası
Son Güncelleme:
Kaynak Göster
Referandom. (2026, 11 Ekim). 4749 Sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda Ne Değişiyor? [Değişen Kanun]. Erişim tarihi: 17 Ekim 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/degisen/4749-sayili-kamu-finansmani-ve-borc-yonetiminin-duzenlenmesi-hakkinda-kanun