1211 Sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanununda Ne Değişiyor?
11 Ekim 2026 itibarıyla Referandom'da bu kanunu değiştirmeyi öneren 3 kanun teklifi ve bu tekliflerde 7 madde var. En yeni teklif: Emniyet Teşkilatı, Taksi Esnafı ve Vergi Düzenlemeleri İçeren Kanun (22 Mayıs 2026).
Öne Çıkan Değişiklik Önerileri
- Merkez Bankası Personeli İçin Disiplin Cezaları Kanuna Yazılıyor
- Merkez Bankasında Disiplin Soruşturması ve İtiraz Usulü Belirleniyor
- Yabancı Merkez Bankalarının TCMB'deki Varlıkları Haczedilemeyecek
- Zorunlu Karşılık Bilanço Dışı Kalemlere de Uygulanabilecek
- Zorunlu Karşılığın Kapsamı ve Oranı Merkez Bankasında
- Merkez Bankası Yüzde 20 İhtiyat Akçesi Ayıramayacak
Emniyet Teşkilatı, Taksi Esnafı ve Vergi Düzenlemeleri İçeren Kanun
Madde 12: Merkez Bankası Personeli İçin Disiplin Cezaları Kanuna Yazılıyor
Banka personeline uygulanacak uyarma, kınama, kısa ve uzun süreli ücret kesintisi ile işe son verme cezaları ve her birini gerektiren fiiller kanunda sayılıyor.
ÖnceDisiplin kuralları yönetmelikteydi; Danıştay yürütmeyi durdurunca bunların bir kısmı hukuki dayanaksız kaldı.Teklif Ne ÖneriyorÜcret kesintisi 3 ay yüzde 15 (kısa süreli) ya da 6 ay yüzde 30 (uzun süreli) olur; siyasi partiye üyelik işe son verme sebebidir.Madde 13: Merkez Bankasında Disiplin Soruşturması ve İtiraz Usulü Belirleniyor
Disiplin soruşturmasını Banka denetim elemanları yürütür; savunma, itiraz, zamanaşımı, kayıt silme ve görevden uzaklaştırma kuralları kanunda yazılıyor.
ÖnceDisiplin süreçleri yönetmelikteydi; Danıştay yürütmeyi durdurunca hukuki dayanak boşluğu doğdu.Teklif Ne ÖneriyorSavunma alınmadan ceza verilemez; itiraz için yedi gün tanınır; görevden uzaklaştırılan personele ücretinin üçte ikisi ödenir.
Bireysel Emeklilikte Devlet Katkısı %30'a, En Düşük Aylık 2500 TL'ye Çıkıyor
Madde 1: Yabancı Merkez Bankalarının TCMB'deki Varlıkları Haczedilemeyecek
Merkez Bankasındaki yabancı ülke merkez bankalarına ait para, alacak, mal, hak ve varlıklara haciz (borç nedeniyle el koyma) ya da ihtiyati tedbir konulamayacak.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorYabancı ülke merkez bankalarının Merkez Bankası nezdindeki varlıkları haczedilemez, üzerlerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulamaz.
Hasılat Esaslı Vergi, Varlık Barışı ve Borç Yapılandırma
Madde 3: Zorunlu Karşılık Bilanço Dışı Kalemlere de Uygulanabilecek
Merkez Bankası bankalardan bilanço içi ve dışı kalemler için zorunlu karşılık isteyebilecek; taleplerini anında alabilmek için kurumların bilgi işlem sistemlerine erişim kurabilecek.
ÖnceZorunlu karşılık ve umumi disponibilite, bankaların bilançolarındaki pasif kalemler esas alınarak belirleniyor.Teklif Ne ÖneriyorBilanço içi veya dışı uygun görülen kalemler esas alınıyor; Banka talepleri gerçek zamanlı ve anlık karşılanıyor.Madde 4: Zorunlu Karşılığın Kapsamı ve Oranı Merkez Bankasında
Bankalar ve elektronik ödeme kuruluşları, bilanço içi ya da dışı kalemlere göre nakden zorunlu karşılık tutacak; kapsam, oran, süre ve faizi Merkez Bankası belirleyecek.
ÖnceZorunlu karşılık, bankaların bilançolarındaki pasif kalemler esas alınarak tesis ediliyor.Teklif Ne ÖneriyorBilanço içi veya dışı uygun görülen kalemler esas alınıyor; kapsam, oran, süre ve faiz gibi ayrıntıları Banka belirliyor.Madde 5: Merkez Bankası Yüzde 20 İhtiyat Akçesi Ayıramayacak
Merkez Bankası'nın yıllık kârından yüzde 20 ihtiyat akçesi ayrılmasını öngören bent kalkıyor; son yıl kârından ayrılan hariç birikmiş ihtiyat akçeleri her yıl kâra katılıp dağıtılabilecek.
ÖnceYıllık safi kârın yüzde 20'si ihtiyat akçesine ayrılıyor.Teklif Ne ÖneriyorBu ayrım kalkıyor, yüzde 10'luk ikinci tertip yedek akçe kalıyor; son yıl kârından ayrılan hariç birikmiş akçeler kâra katılıp dağıtılabiliyor.Madde 6: Birikmiş İhtiyat Akçeleri Hazineye Aktarılıyor
Merkez Bankası'nın yürürlük tarihine kadar ayırdığı ihtiyat akçelerinin tamamı, fevkalade ihtiyat akçelerinin ise son yılın kârından ayrılan kısım hariç tamamı Hazineye verilecek.
ÖnceAyrılan ihtiyat akçeleri Merkez Bankası'nın bilançosunda birikiyor.Teklif Ne ÖneriyorBu akçeler, Bankanın Genel Kurul kararı aranmadan Hazineye veriliyor.
Kaynaklar
İlgili Terimler
Daha Fazlası
Son Güncelleme:
Kaynak Göster
Referandom. (2026, 11 Ekim). 1211 Sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanununda Ne Değişiyor? [Değişen Kanun]. Erişim tarihi: 17 Ekim 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/degisen/1211-sayili-turkiye-cumhuriyet-merkez-bankasi-kanunu