Hasılat Esaslı Vergi, Varlık Barışı ve Borç Yapılandırma

Madde metninde yer alan düzenleme bir kriz düzenlemesidir, ama istenilen geliri sağlamayacaktır.

Yani zengin sınıfın vergilendirmeden kaçırdığı parayı aklamak için getirilmiş ve çözümmüş gibi ikna edilmeye çalışıldığımız bir kanun teklifi ile karşı karşıyayız.

Bu nedenle, varlık barışı uygulamalarına acilen son verilmeli ve vergi kaçırmanın değil, toplumsal hak ve ödevlerine uygun yaşayan vatandaş ve mükelleflerimizin teşvik edileceği bir vergi reformu uygulamaya konmalıdır.

Sıkça değişen piyasa koşulları, söz konusu kuruluşların bilanço içi veya dışı uygun görülen kalemlerinde meydana gelen değişikliklerin zorunlu karşılık ve umumi disponibilite uygulamasında dikkate alınması ihtiyacını doğurduğundan, madde ile bu hususta düzenleme yapılmaktadır.

Komisyon görüşmeleri sırasında bu düzenlemelerle ilgili olarak sektör temsilcilerinin görüşlerinin alınmadığı anlaşılmıştır.

Bu, usul açısından sıkıntı doğurarak standardı ortadan kaldıracak keyfi ve farklı uygulamalara neden olacak bir düzenlemedir. Bu düzenleme, bankaların ciddi mali sorunları olduğunun kanıtıdır.

Maddenin ikinci fıkrasında yer alan bilgi paylaşımı konusu da güven hususunda çekinceler yaratmaktadır.

Sıkça değişen piyasa koşulları, söz konusu kuruluşların bilanço içi veya dışı uygun görülen kalemlerinde meydana gelen değişikliklerin zorunlu karşılık ve umumi disponibilite uygulamasında dikkate alınması ihtiyacını doğurduğundan, madde ile bu hususta düzenleme yapılmaktadır.

Komisyon görüşmeleri sırasında bu düzenlemelerle ilgili olarak sektör temsilcilerinin görüşlerinin alınmadığı anlaşılmıştır.

Bu, usul açısından sıkıntı doğurarak standardı ortadan kaldıracak keyfi ve farklı uygulamalara neden olacak bir düzenlemedir. Bu düzenleme, bankaların ciddi mali sorunları olduğunun kanıtıdır.

Bu Merkez Bankası' nin esas sermayesi olan “güven” konusundaki çekinceleri artırmaktan başka bir anlam ifade etmeyecektir.

Ayrıca yine bu maddeye son fıkra olarak eklenmesi öngörülen düzenleme ile, ihtiyat akçelerinin, son yıl kârdan ayrılan hariç olmak üzere, kâra katılarak ödenmesi suretiyle devamlı olarak büyümesinin de önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

Teklifin bu maddesindeki düzenleme sonucunda; Merkez Bankasının karından sadece yüzde 10 oranında ihtiyat akçesi ayrılabilecektir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın ihtiyaç akçesine dair madde ise Türkiye'nin yakın geleceği açısından felaket etkisi yaratacak niteliktedir.

Bizim görüşümüze göre, Merkez Bankası, her ne kadar bu kanun hükmüne tabi bir özel hukuk tüzel kişisi olsa da para basma (senyoraj) yetkisine sahip bir kurum olarak yedek akçe ayırması zaruri değildir.

Düzenlemeyle, ekonomideki küçülme ve vergi gelirlerindeki düşük performans ve seçim yatırımları nedeniyle artan harcamalar yüzünden hızla büyüyen 2019 yılı bütçe açığının azaltılması amaçlanmaktadır.

AKP'nin bu teklifin yasallaşması sonucunda ihtiyaç akçesine el koyması, para basmasından farksız olacaktır. Bunun anlamı enflasyonun yükselişe geçmesi ve emekçilerin mutfağındaki yangına benzin dökmektir.

Bu para, kısa vadede yaratacağı rahatlamaya rağmen içinde bulunduğumuz krizi daha da derinleştirecek ve çözüm üretmekten ziyade problem yaratacaktır.

Bu nedenlerle madde ile, taşınmazların kullanımından kaynaklanan bu ve benzeri sorunların giderilmesi amaçlanmaktadır.

Temel olarak bu madde ile daha önce yapılmış olan bir hatanın, üniversiteleri bölerek yeni üniversiteler kurmanın, oluşturduğu problemlere çözüm üretilmeye çalışılmaktadır.

9/5/2018 tarihinde yapılan değişiklik ile bölünen yüksek öğretim kurumları arasında üniversiteye ait malların paylaşımında karşılaşılan problemleri YÖK Kanunu'na eklenen geçici 52. madde ile çözmeyi amaçlamaktadır ve lehte oy kullanılmıştır.

Bir diğer deyişle bundan sonra Türkiye'de işçi veya devlet memuru olarak çalışmış kişiler, yurtdışında çalıştıkları dönemleri borçlanmak istedikleri takdirde 4/B'li olarak borçlanabileceklerdir.

%32 olan borçlanma oranı, yurttaşların aleyhine olacak biçimde %45'e yükseltiliyor.

Bu değişiklik çok açık bir şekilde yurtdışında yaşayan vatandaşlarımıza üvey evlat muamelesi yapılacağı anlamına gelmektedir. Hiçbir Türkiye Cumhuriyet vatandaşı kendisini ikinci sınıf hissetmemelidir.

Daha önceki geçici madde uygulama sonuçları, uygulamanın başarıya ulaşmadığını göstermektedir.

Gümrük mevzuatına aykırı olarak yurtiçine sokulmuş araçları bilmeden satın alan üçüncü şahısların yaşadıkları mağduriyeti gidermek üzere böyle bir düzenleme yapıldığı söyleniyor.

Yapılmak istenen bu düzenleme af niteliği taşımaktadır. Bu kapsamda yaklaşık 62 bin kara ulaşım aracı olduğu, siyasi iradenin bu düzenlemeden ciddi tutarda özel tüketim vergisi beklentisi olduğu anlaşılmaktadır.

Madde ile; YEK Destekleme mekanizmasında öngörülen sürelerin, 6719 sayılı Kanun ile biyokütle tanımına eklenen kaynaklar için üretim tesisinin YEK Destekleme mekanizmasına dahil edildiği tarihten itibaren başlaması öngörülmektedir.

Bir nevi eşitlemeyi sağlayan söz konusu düzenlemenin bu konuda daha önce yazılan kanun maddesindeki öngörü ve tedvin zaafından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Türkiye acilen Paris iklim antlaşmasını imzalamalı, fosil yakıt tüketimini azaltacak, gerçekten yenilenebilir kaynaklardan enerji üretimini teşvik edecek politikaları hayata geçirmelidir.

Mer’i mevzuatta kredilerin sınıflandırılması ve karşılığa tabi tutulmasına ilişkin esaslar belirlenirken kredilerin kayıttan düşülmesine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Bu maddelerle yapılan düzenlemeler tüm uyarılarımıza rağmen Ak Parti iktidarı tarafından uygulanan yanlış ekonomik politikaların sonucunda ortaya çıkan reel sektör krizinin giderilmesine yöneliktir.

Ancak, hanelerin borçlarının ve geçim sıkıntılarının “doğrudan” hesaba katılmadığı bu torba yasa teklifinin söz konusu iki maddesinin hedefinin temel olarak şirketleri kurtarmak olduğu ifade edilebilir.

Teklifin 16 ve 17 maddeleri 2001 döneminde İstanbul Yaklaşımı olarak kavramsallaştırılan düzenlemelerin bir yenisi niteliğindedir.

Ak Parti iktidarı Türkiye'yi Şubat 2001 krizinden sonra 2002 yılında uygulanan İstanbul yaklaşımına benzer bir kurtarma operasyonu evresine sokmuştur.

Ancak, hanelerin borçlarının ve geçim sıkıntılarının “doğrudan” hesaba katılmadığı bu torba yasa teklifinin söz konusu iki maddesinin hedefinin temel olarak şirketleri kurtarmak olduğu ifade edilebilir.

Bu düzenlemeyi yapanlar hayal aleminde yaşamaktadır. Umut ediyorlarki bir mucize olacak, ekonomik daralma yerini büyümeye bırakacak, şirketlerin nakıt akımları tekrar başlayacak ve ödenemeyen faiz ve anapara taksitleri ödenebilir hale gelecek.

Madde ile; Sosyal Güvenlik Kurumunun, ilgili mevzuatında belirtilen görevlerini yapabilmesi için ihtiyaç duyduğu sağlık verisi dışındaki kişisel verileri ve ticari sır niteliğindeki verileri Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile paylaşabilmesi amaçlanmaktadır.

Bu maddede yapılan düzenlemelerin Anayasa'nın 20. Maddesi hükmü dikkate alınarak 24.03.2016 tarih ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hükümleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Dolayısıyla, sağlık verileri kamu idareleriyle dahi paylaşılamaz. Yapılan düzenlemeyle bu sağlık verilerini Sağlık Bakanlığı ile paylaşma imkânı doğuyor.

Yarın, başka bir bakanlığın da etki analizi veya başka bir politika uygulaması için de benzer verileri talep etmesinin de önü açılmış olacaktır.

Cumhurbaşkanına mahsup uygulamasının sürdürülüp sürdürülmemesi ile ilgili herhangi bir yetki verilmemiştir. Söz konuş düzenleme Anayasa'nın 73. Maddesine aykırı bulunmaktadır.

Öte yandan, bu madde ÖTV'nin ruhuna aykırı bir uygulama önermektedir. ÖTV yurttaşlardan alındığında Hazine'ye gelir olarak kaydedilir ve sosyal politikalar için gerektiğinde kullanılabilir.

Geçmişte oldukça yüksek rakamlara ulaşan harcın 15 TL'den 50 TL'ye yükseltilmesi, basit bir güncelleme olarak değerlendirilemez. Vergide adaleti, hakkaniyeti düşünmeyen bir aklın ürünü olan bu harçlar, yükseltilmemeli hatta kaldırılmalıdır.

Seyahat özgürlüğü bahsi bir tarafa, 21. yy da Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin halen bu tür vergileri birer araç olarak kullanmasını anlamak mümkün değildir. Yapılması gereken yurt dışı çıkış harcının toptan kaldırılmasıdır.

Söz konusu madde 18.01.2017 tarih ve 6770 sayılı kanunun 31. Maddesi ile Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa eklenen Geçici 10. maddenin aynısıdır.

Yapılmak istenen bu düzenleme af niteliği taşımaktadır. Bu kapsamda yaklaşık 62 bin kara ulaşım aracı olduğu, siyasi iradenin bu düzenlemeden ciddi tutarda özel tüketim vergisi beklentisi olduğu anlaşılmaktadır.

5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunun 51 inci maddesinin onbirinci fıkrasında yapılan düzenleme ile “kötü niyetli kullanımların önlenmesi” amacının etkin şekilde yerine getirilebilmesi hedeflenmektedir.

Vatandaşı yurtdışından cihaz almaya yönelten sebepler tespit edilip, sebepleri ortadan kaldıracak çözümler üretilmeden yapılan düzenlemeler kalıcı çözüm sağlamayacaktır.

Vatandaşı yurtdışından cihaz almaya yönelten sebepler tespit edilip, sebepleri ortadan kaldıracak çözümler üretilmeden yapılan düzenlemeler kalıcı çözüm sağlamayacaktır.

5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununa eklenen geçici madde ile, kimlik bilgisi değiştirilen cihazların kaydının, bir defaya mahsus olarak Hâzineye aktarılacak bir ücret mukabilinde sağlanması amaçlanmaktadır.

Vatandaşı yurtdışından cihaz almaya yönelten sebepler tespit edilip, sebepleri ortadan kaldıracak çözümler üretilmeden yapılan düzenlemeler kalıcı çözüm sağlamayacaktır.

Söz konusu kanunun yasalaştırılması çalışmalarında “sözleşme bedeli” adı altında herhangi ifade ve tanıma yer verilmemesi dikkat çekici bulunmaktadır.

Bu noktada dahi bakanlık “ticari sır” taşıdığı gerekçesiyle şehir hastaneleri sözleşmelerini TBMM ve kamuoyu ile paylaşmamaya devam etmektedir.

Torba tasarı bu haliyle kanunlaşırsa, 6428 sayılı Kanun'da 32 adet “bedel” ve 2 adet de “sözleşme bedeli” kavramı yer alacaktır. Bu da kanun uygulamasında sorunlara yol açabilecektir.

Madde ile söz konusu bedellere ilişkin mevcut hesaplama formülleri ile ortaya çıkan kullanım bedelleri ile hizmet bedellerinin cari ekonomik koşullara göre kamu lehine revize edilebilmesi imkânı sağlanmaktadır.

Bu değişiklik aynı zamanda “şehir hastaneleri” modelinin iflas ettiği ve kamunun sözleşme şartlarını revize etmeye yönelik hamle yapması anlamına gelmektedir.

Sözleşmeler TBMM ile paylaşılmadığı sürece 29. maddede geçen “sözleşme bedelinin artırılmaması kaydıyla kullanım bedeli veya hizmet bedeli artırılmak veya azaltılmak suretiyle değiştirilebilir” ifadesi oldukça muğlâk kalmaktadır.

Madde ile, maddenin yürürlük tarihinden önce akdedilerek yürürlüğe giren kamu özel işbirliği sözleşmelerindeki değişikliklerin; kamu menfaati, rekabet ve eşitlik prensipleri gözetilerek Kanun ile yapılan değişiklikler uyarınca gerçekleştirilmesi amacıyla düzenleme yapılmaktadır.

Nitekim bu teklifin 30. maddesinde de kanunun yürürlük tarihinden önce imzalanmış olan sözleşmeler de bu kapsama alınmakta yapılan değişiklik geriye yürütülmektedir.

TBMM'nin bilmediği, hâkim olamadığı, kendisinden gizlenen sözleşmeler üzerine bir muhakeme yaparak karar vermesini bekleyen bu tutum aslında bu kararın kendilerine yani yürütmeye bırakılmasını ifade eder niteliktedir.

Yatırımların atıl hale gelmesini önlemek adına tüketim-üretim bağının kurulması amacı için 30 günlük bir düzeltme süresi verilerek bu yatırımların sisteme kazandırılması amaçlanmaktadır.

Plan ve Bütçe Komisyonunun ihtisas konusu dışındaki bu üç maddedeki düzenlemenin Sanayi, Ticaret, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda tüm sektör temsilcilerinin de katılımıyla tüm boyutlarıyla görüşülmesi ve değerlendirilmesi gerekmektedir.

Maddenin içeriğinden söz konusu düzenlemenin Enerji sektöründe mali darboğazda bulunan bazı enerji üretim ve dağıtım şirketleri ile yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olarak kurulma aşamasında olan bazı firmalar için getirildiği anlaşılmaktadır.