Platformun nasıl kullanıldığını anlamak için ölçüm araçları kullanıyoruz. Bunlar zorunlu değil: reddedersen site aynı şekilde çalışır, ölçüm çerezi yazılmaz, Google’a yalnız çerezsiz ve kimliksiz sayım sinyali gider. Oy kayıtları bu tercihten bağımsız olarak saklanır, ayrıntısı gizlilik metninde.
İstanbul Finans Merkezi için Kanun ve Vergi İndirimleri
İstanbul Finans Merkezi için Kanun ve Vergi İndirimleri, TBMM Genel Kurulunda 22 Haziran 2022'de kabul edildi ve 7412 sayılı Kanun olarak 28 Haziran 2022 tarihli ve 31880 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı. Teklifin ilk imzacıları İbrahim Aydemir (AK Parti, Erzurum) ve Abdullah Güler (AK Parti, İstanbul); teklifte toplam 76 milletvekilinin imzası var.
Teklif kamuoyunda İstanbul Finans Merkezi Kanunu olarak biliniyor.
Tam Başlığı
İstanbul Finans Merkezi Kanunu Teklifi
En Çok Tartışılan: İstanbul Finans Merkezi'nin kurulması ve vergi kolaylıkları
Oy Kullanmayan Gruplar: BBP, DBP, DEVA, DP, Memleket Partisi, Saadet, TİP, Yenilik Partisi, Zafer Partisi
BBP–1 milletvekili katılmadı
DBP–1 milletvekili katılmadı
DEVA–1 milletvekili katılmadı
DP–2 milletvekili katılmadı
Memleket Partisi–2 milletvekili katılmadı
Saadet–1 milletvekili katılmadı
TİP–4 milletvekili katılmadı
Yenilik Partisi–1 milletvekili katılmadı
Zafer Partisi–1 milletvekili katılmadı
Toplam
238
62
0
281
AK PartiAdalet ve Kalkınma Partisi
✓Kabul
208
✕Ret
0
○Çekimser
0
–Katılmadı
78
Bağımsız
✓Kabul
1
✕Ret
0
○Çekimser
0
–Katılmadı
5
CHPCumhuriyet Halk Partisi
✓Kabul
0
✕Ret
45
○Çekimser
0
–Katılmadı
90
HDPHalkların Demokratik Partisi
✓Kabul
0
✕Ret
8
○Çekimser
0
–Katılmadı
48
İYİ Parti
✓Kabul
0
✕Ret
9
○Çekimser
0
–Katılmadı
28
MHPMilliyetçi Hareket Partisi
✓Kabul
29
✕Ret
0
○Çekimser
0
–Katılmadı
18
Oy Kullanmayan Gruplar: BBP, DBP, DEVA, DP, Memleket Partisi, Saadet, TİP, Yenilik Partisi, Zafer Partisi
BBP–1 milletvekili katılmadı
DBP–1 milletvekili katılmadı
DEVA–1 milletvekili katılmadı
DP–2 milletvekili katılmadı
Memleket Partisi–2 milletvekili katılmadı
Saadet–1 milletvekili katılmadı
TİP–4 milletvekili katılmadı
Yenilik Partisi–1 milletvekili katılmadı
Zafer Partisi–1 milletvekili katılmadı
TBMM Genel Kurulu, 22 Haziran 2022
Bu Teklif Ne Yapıyor?
Referandom Özeti
Kanun, İstanbul Finans Merkezi'nin yönetimini ve işletilmesini düzenliyor. Merkezdeki finansal hizmet ihracatı faaliyetlerine vergi, harç ve damga vergisi kolaylıkları getiriyor.
Yasalaşma Süreci
"İstanbul Finans Merkezi Kanunu Teklifi" (2/4478), 1 Haziran 2022 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacıları Erzurum Milletvekili İbrahim Aydemir (AK Parti), İstanbul Milletvekili Abdullah Güler (AK Parti). Teklifi toplam 76 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 13 Haziran 2022 tarihinde verdi (sıra sayısı 338). Genel Kurulda 22 Haziran 2022 tarihinde açık oylamayla kabul edildi: 238 kabul, 62 ret oy. Kanun 7412 sayıyla 28 Haziran 2022 tarihli ve 31880 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.
Kanun ile Ne Değişiyor?
Kanun, İstanbul Finans Merkezi'nin (İFM) uluslararası finans ve sermaye piyasalarına entegrasyonunu sağlamayı ve yönetimine, işletilmesine ilişkin hükümleri düzenlemeyi amaçlıyor. Menkul kıymetler, türev araçlar, ödeme sistemleri, elektronik para ve benzeri faaliyet, hizmet ve işlemler İFM'de finansal faaliyet olarak yapılabiliyor.
İFM'nin tüm altyapı ve üstyapısının işletilmesi 20 yıl süreyle Türkiye Varlık Fonu'nun bu amaçla kurduğu anonim şirket tarafından yürütülüyor. Bu süre boyunca Kat Mülkiyeti Kanunu'nda kat malikleri kuruluna ve benzeri kurullara verilen yetkileri de bu yönetici şirket kullanıyor.
İFM'de faaliyet gösterecek katılımcılar katılımcı belgesi alıyor. Katılımcıların mevzuatın gerektirdiği izin, ruhsat ve benzeri işlemleri tek bir bürodan (tek durak büro) takip ediliyor.
Finansal hizmet ihracatı tanımlanıyor. Bu kapsamda elde edilen kazançların yüzde 75'i kurumlar vergisimatrahının tespitinde kurum kazancından indiriliyor. Bu faaliyetler için harç ve damga vergisi kolaylıkları da getiriliyor.
İFM'de finansal hizmet ihracatı niteliğindeki faaliyetlerden 2022 ile 2031 yılları arasında elde edilen kazançlara kurumlar vergisi indirim oranı yüzde 100 uygulanıyor. Kuruluş ve izinlere dair istenen harçlar için 5 yıl süreyle muafiyet getiriliyor.
Katılımcıların defter ve belgelerini yabancı para birimiyle tutabilmesine ilişkin olarak, Vergi Usul Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu hükümlerine bağlı olmaksızın düzenleme yapmaya Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkili kılınıyor.
Kanun ayrıca nitelikli uluslararası insan gücüne erişim imkanlarını artırıyor. Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanı belirleyecek.
Madde Madde
Her maddede ne değiştiği ve partilerin ne dediği: gerekçe, muhalefet şerhleri ve önergeler.
Tartışmalı Okudun
Madde 1
İstanbul Finans Merkezi Kanunu
İstanbul Finans Merkezi için Ayrı Bir Kanun Çıkarılıyor
Kanunun amacı, Türkiye'nin finansal rekabet gücünü artırmak ve İstanbul Finans Merkezinin önde gelen küresel finans merkezlerinden biri olmasını sağlamaktır. Alan, yönetim ve teşvikler düzenlenir.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiKanun, İstanbul Finans Merkezinin alanını, yönetimini, faaliyetlerini ve bunlara dair teşvik, indirim ve muafiyetleri düzenler.
Bu maddeye şerh ya da önerge verilmedi.
Madde 2Tartışmalı
İstanbul Finans Merkezi Kanunu
İFM'de Finansal Faaliyet, Katılımcı ve Yönetici Şirket Tanımlanıyor
Kanunda geçen kavramlar tanımlanır: finansal faaliyetler, finansal kuruluşlar, katılımcı ve katılımcı belgesi, ofis alanı ve Türkiye Varlık Fonunun kurduğu yönetici şirket.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiBankacılık, sigortacılık ve sermaye piyasası gibi faaliyetler finansal faaliyet sayılır; yönetici şirketi Türkiye Varlık Fonu kurar.
Teklifin Gerekçesi
Finansal faaliyetlere ilişkin olarak ilgili mevzuat hükümlerine atıfta bulunmak suretiyle mer’i mevzuat doğrultusunda gerçekleştirilen finansal faaliyetlerin kapsama alınması sağlanmıştır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Maddenin komisyonda görüşülmesi sırasında adı kanun teklifi maddesinde yer almamasına rağmen adı geçen şirketin Türkiye Varlık Fonu tarafından kurulan TVF İFM Gayrimenkul İnşaat ve Yönetim A.Ş. olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar yönetici şirketin Türkiye Varlık Fonu tarafından kurulacağı teklif metninde belirtilmişse de kurulan bu şirketin sonrasında satılamaması için hiçbir engel konulmamıştır.
İFM Sınırları Çiziliyor, Katılımcı Belgesini Finans Ofisi Verecek
İstanbul Finans Merkezinin sınırları ekli kroki ve listeyle belirlenir. Ofis alanında çalışacaklara katılımcı belgesini Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi verir.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiEkli krokideki alan İFM olur; kapsam dışı alanda 6, 7 ve 8. maddeler uygulanmaz; belgenin usulü yönetmelikle belirlenir.
Teklifin Gerekçesi
Katılımcı belgesinin ayırt edici özelliği sayesinde bölgede nitelikli finansal ekosistem ile işgücünün oluşması hedeflenmektedir.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Cumhurbaşkanlığındaki bu ofisler devlette paralel örgütlenmelerdir. Faaliyetten asıl olarak sorumlu olan kamu kurum ve kuruluşunun işine karışmakta, uygulamayı yönlendirmeye çalışmaktadırlar.
Madde ile aynı zamanda, katılımcı belgesinin Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi tarafından verileceği öngörülmektedir. Bu da bir kez daha Hazine ve Maliye Bakanlığı'nı bypass eden bir uygulama olarak görülebilir.
Söz konusu koordinatları verilen ve belirli bir fiziki alanda sınırlanan İstanbul Finans Merkezi Kanunu ile ancak ilgili alandaki boş blokların doldurulması sağlanacaktır. Teklif bu hali ile bir kira sözleşmesi niteliğindedir.
Katılımcıların izin, ruhsat ve lisans başvurularını hızlandırmak için kamu kurumlarının temsilcilerinin yer alacağı bir tek durak büro kurulur. Büroyu Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi yönetir.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiÇalışma, Çevre, Hazine ve Maliye, İçişleri ve Ticaret bakanlıkları ile ilçe belediyesi tek durak büroda temsil edilir.
Komisyon Raporundaki Şerhi
Söz konusu merkezle ilgili olarak yapılması gerekli bazı işlemlerle yetkili ve sorumlu olan İstanbul Büyükşehir Belediyesi ismine madde metninde yer verilmemesinin nedeni anlaşılamamıştır, Bu konudaki sorularımız da yanıtsız kalmıştır.
Mevcut durumda İstanbul Büyükşehir Belediyesini kaybetmiş bulunan iktidarın, böylesi büyük bir projede muhalefete yetki ve söz hakkı vermek istemediği şüphesi uyandırmaktadır.
Tek durak büro da temsilci bulunduracak kurumlar içinde ilgili ilçe belediyesi yer alırken büyükşehir belediyesine temsilci bulundurma hakkı verilmemiştir.
Yurt dışında yerleşik kişilere sunulan ve nihai olarak yurt dışında faydalanılan finansal hizmetler ihracat sayılır. Kuruluşun kendi hesabına yaptığı türev işlemleri gibi bazı işlemler sayılmaz.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiYurt dışındakilere sunulan hizmetler ihracat sayılır; türev işlemleri ve yurt içi tasarrufların yurt dışına çıkarılması sayılmaz.
Teklifin Gerekçesi
Maddenin ilk fıkrasında, finansal hizmet ihracatı tanımı yapılmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Madde 6Tartışmalı
İstanbul Finans Merkezi Kanunu
İFM'deki Finans Şirketlerine Vergi İndirimi ve Harç Muafiyeti
İFM'de finansal hizmet ihracatından elde edilen kazancın bir bölümü vergi matrahından düşülür. Banka ve sigorta muameleleri vergisi, harç ve damga vergisi istisnası ile personel için gelir vergisi istisnası gelir.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiKazancın yüzde 75'i kurumlar vergisimatrahından düşülür; yurt dışı deneyimli personelin ücretinin yüzde 60'ı ya da yüzde 80'i gelir vergisinden muaf olur.
Teklifin Gerekçesi
Böylece İFM’nin yurt dışından gelecek, alanında katma değer yaratması beklenen nitelikli insan kaynağı için de çekim merkezi olması hedeflenmektedir.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Bu fıkrada yer alan düzenleme tarzı, eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı (md.10) ile çalışma ve özel girişim özgürlükleri (md.48) bakımından anayasal düzlemde sorunludur.
İFM Şirketlerine Yabancı Para Defteri, Yabancı Dil ve Hukuk Seçimi
Hazine ve Maliye Bakanlığı, katılımcıların defterlerini yabancı para birimiyle tutmasına dair düzenleme yapabilir. Katılımcılar kendi aralarında Türkçe zorunluluğundan muaf olur, özel hukuk işlemlerinde hukuk seçebilir.
ÖnceDefterler Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanununa tabiydi; iktisadi müesseselerde Türkçe kullanımı 805 sayılı Kanunla zorunluydu.
VS
ŞimdiYabancı para defteri kuralını Hazine ve Maliye Bakanlığı belirler; Türkçe zorunluluğu uygulanmaz, özel hukuk işlemlerinde hukuk seçilebilir.
Teklifin Gerekçesi
Böylelikle İFM’de faaliyet gösteren katılımcılara, uluslararası kuruluşların ihtiyaç duyduğu yabancı dilde kayıt tutma serbestisi sağlanması amaçlanmıştır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Üçüncü fıkrada öngörülen “serbestçe hukuk seçimi” olanağı, kapsam belirsizliği nedeniyle, hukuk devleti (md.2) ve Anayasa'nın üstünlüğü (md.11) açısından sorunlu görünmektedir.
Ne var ki AKP konu sermaye ve para olduğunda çok dillilik dahil her türlü esneklik alanı tanırken Türkiye halklarının en temel taleplerinde devlet aklının tekçi kodlarına geri dönmekte sakınca görmemektedir.
Aynı şekilde katılımcılara Türk hukuku dışında başka bir hukuk seçimi özgürlüğü de tanınmaktadır. Böyle bir içeriğe sahip maddenin Genel Kurul görüşmeleri sırasında görüşülmeye geçilmeden geri çekilmesi gerekmektedir.
İFM Şirketleri Yabancı Personeli Kolay Çalıştıracak
İFM'deki katılımcılar ile bölgesel hazine ve finansal yönetim merkezleri, yabancı uyruklu personeli çalışma izniyle çalıştırabilir. Başvurular istisnai olarak değerlendirilir.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiÇalışma izni başvuruları, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanununun 16. maddesi çerçevesinde istisnai olarak değerlendirilir.
Komisyon Raporundaki Şerhi
Yapılan bu düzenlemenin objektif bir nedeni bulunmamakta, bir teşvik unsuru olarak yapılan bir düzenleme şeklinde değerlendirilmektedir.
İFM'de Plan ve Proje Yetkisi Çevre Bakanlığına Veriliyor
İFM'deki taşınmazlar yalnızca proje ve yönetim planındaki amaçlarla kullanılır. İmar planı ve kentsel tasarım gibi işlemleri yapma ve onaylama yetkisi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığındadır.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiİFM taşınmazları yalnızca proje ve yönetim planındaki amaçlarla kullanılır; mekânsal plan, parselasyon ve kentsel tasarım yetkisi Çevre Bakanlığındadır.
Komisyon Raporundaki Şerhi
İstanbul Büyükşehir Belediyesinin bu alanlarda dışlanması, söz konusu düzenlemeyi Anayasa'nın 2, 23 ve 127 maddeleri açısından sorunlu hale getirmektedir.
Sermaye çekmek için önemli olan bütün yetkileri merkezileştirerek tek elde toplamak değil, demokratik hukuk devletinin gereği olarak yerel yönetimleri güçlendirmektir.
İFM Kanununun Uygulama Yönetmeliğini Cumhurbaşkanı Çıkaracak
Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususlar Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan uygulama yönetmeliğinde düzenlenir.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiKanunun uygulama usul ve esasları Cumhurbaşkanının çıkaracağı yönetmelikte belirlenir.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile, Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile maddelerde belirtilen hususların Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmeliklerle düzenlenmesi öngörülmektedir.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Ayrıca tüm yetkinin Cumhurbaşkanına bırakılması, Cumhurbaşkanı'nın iş yükünü gereksiz olarak artırmakta olduğu gibi o işle ilgili bakanlık tarafından sürecin yürütülmesi ile iş ve işlemlerde daha profesyonel bir yaklaşımın sağlanmasının önüne geçilmektedir.
Genel Kurulda teklifin görüşmesinde her gruptan söz alanlar, tutanaktan birebir. 21 Haziran 2022 TBMM tutanağı, 22 Haziran 2022 TBMM tutanağı
MHP Grubu adına21 Haziran
İstanbul Finans Merkezi’nin de Türkiye’nin finansal altyapısının daha verimli bir yapıya kavuşturulmasına ve uluslararası finans kuruluşlarının ülkemize çekilmesine yardımcı olacağını değerlendiriyoruz.
Efendim, İstanbul Finans Merkezi’yle ilgili getirilmiş olan bu kanun teklifi esas itibarıyla çok geç kalmış ve bir anlamıyla bence kadük olmuş olan bir hadiseyle ilgili.
Bizim finans kuruluşlarımızın, bankalarımızın, finansla ilgili tüm kuruluşlarımızın şu anda yapamadığı, yapmadığı, İstanbul Finans Merkezi açıldığında yapabileceği hiçbir şey yok, hepsini şu anda yapıyoruz, ilave hiçbir şey yok.
Dikkat edin, amacını destekliyoruz ama teklifin içeriğini desteklemiyoruz çünkü teklifin içeriği boş; bu düzenlemeyle İstanbul, finans merkezi olmaz, olamaz.
Bir taraftan üretimden söz edilmiyor, bir taraftan faize karşı çıkıldığı söyleniyor, bir taraftan asıl amacı paradan para kazanmak olan, emek hiç harcamayan finans kuruluşlarına yer yapılıyor.
İstanbul’un finans merkezi hâline gelebilmesi için yasadan önce Türkiye'nin hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı, insan hakları, yolsuzluklarla mücadele gibi konularda çağdaş ülkelere yaklaşması gerekir.
Görüşmekte olduğumuz kanun teklifiyle getirilen düzenlemeler uluslararası finans kurumlarını ülkemize çekecek, İstanbul’un önde gelen uluslararası bir finans merkezi hâline gelmesini sağlayacaktır.
Genel Kurul: Kabul edildi (21 Haziran), Kabul edildi (22 Haziran)
Hangi Argüman Seni İkna Etti?
4 Grup Konuştu
Birini seç, yorumuna alıntı olarak eklensin.
Yorumlar
Hakaret, nefret söylemi ve kişisel bilgi içeren yorumlar kaldırılır.
vergi indirimi finans şirketlerini İstanbul'a çekertek durak büro izin ve ruhsat işlerini hızlandırırihracat kazancına yüzde 100 vergi indirimi adil olmazbankalar bu işleri zaten yapıyor, merkez bir şey katmaz
İstanbul Finans Merkezi için Kanun ve Vergi İndirimleri, TBMM Genel Kurulunda 22 Haziran 2022'de kabul edildi ve 7412 sayılı Kanun olarak 28 Haziran 2022 tarihli ve 31880 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.
7412 sayılı Kanun nedir?
7412 sayılı Kanun, "İstanbul Finans Merkezi Kanunu Teklifi" adıyla TBMM'ye sunulan ve TBMM Genel Kurulunda 22 Haziran 2022'de kabul edilen kanundur. 28 Haziran 2022 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı.
Teklifi kim verdi?
Teklifin ilk imzacıları İbrahim Aydemir (AK Parti, Erzurum) ve Abdullah Güler (AK Parti, İstanbul); teklifte toplam 76 milletvekilinin imzası var.
Referandom. (2026, 16 Kasım). İstanbul Finans Merkezi için Kanun ve Vergi İndirimleri [Kanun Teklifi]. Erişim tarihi: 18 Kasım 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/istanbul-finans-merkezi-icin-kanun-ve-vergi-indirimleri
Sitene Ekle
Bu oy kartını kendi sitene eklemek için kodu kopyalayıp sayfana yapıştır.
<iframe src="https://www.referandom.com/gom/kanun/istanbul-finans-merkezi-icin-kanun-ve-vergi-indirimleri" title="Referandom: İstanbul Finans Merkezi için Kanun ve Vergi İndirimleri" width="100%" height="400" style="max-width:560px;border:0;border-radius:18px" loading="lazy"></iframe>
Yorumlar
Hakaret, nefret söylemi ve kişisel bilgi içeren yorumlar kaldırılır.
Oy verince iki tarafın gerekçelerini görürsün.