Serbest Bölge Üstyapıları, İhracatçı Birlikleri ve Helal Akreditasyon

Kanun, serbest bölgelerdeki üstyapıların kullanımını, Türkiye İhracatçılar Meclisi ve ihracatçı birliklerinin işleyişini, fuarlardaki ilan ve reklam vergisini, helal uygunluk değerlendirmesini ve sürdürülebilirlik raporlama standartlarını düzenliyor.

Yasalaşma Süreci

"Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" (2/4441), 29 Nisan 2022 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacıları Kahramanmaraş Milletvekili Mehmet Cihat Sezal (AK Parti), Erzurum Milletvekili Zehra Taşkesenlioğlu (AK Parti). Teklifi toplam 45 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 13 Mayıs 2022 tarihinde verdi (sıra sayısı 335). Genel Kurulda 2 Haziran 2022 tarihinde açık oylamayla kabul edildi: 245 kabul, 36 ret, 7 çekimser oy. Kanun 7408 sayıyla 4 Haziran 2022 tarihli ve 31856 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Kanun, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ile ihracatçı birliklerinin kuruluş ve görevleri hakkındaki kanun başta olmak üzere birkaç kanunda değişiklik yapıyor.

• Arazisi Hazineye ait serbest bölgelerde faaliyet ruhsatının süresi sona erer veya ruhsat iptal edilirse, kullanıcıya verilen tahliye süresi sonunda üstyapıdan çıkarılmayan mallar komisyonca sayılıp tespit edildikten sonra tasfiye ediliyor. Vergiler ve masraflar düşüldükten sonra kalan bedel alacaklılara dağıtılmak üzere icra dairelerine veya ilgili birimlere gönderiliyor, artan para kullanıcı adına emanet hesabına alınıyor ve talep halinde ödeniyor. Amaç üstyapıların tahliyesini kolaylaştırmak, yeni yatırımcı taleplerinin karşılanmasına katkı sağlamak.
• İhracatı Geliştirme Anonim Şirketine ilave gelir sağlanıyor, böylece şirketin güçlü bir finansal yapıya kavuşması amaçlanıyor.
• TİM genel kurulu, belirli nitelikleri taşıyan üyelerin borçlarını terkin etmeye (silmeye) karar verebiliyor. Gerekçeye göre bu düzenleme, ihracatçı birliklerine yıllık aidat borcu olan ve ticareti bırakmış çok sayıda üyenin alacaklarına ilişkin.
• TİM ve ihracatçı birlikleri genel sekreter ve yardımcıları belli bir süre içinde yönetim kurullarınca atanmazsa Ticaret Bakanlığı atama yapabiliyor.
• Türkiye'de düzenlenen fuarların iç alanlarında yapılan ilan ve reklamlardan ilan ve reklam vergisi alınmıyor.
• İstanbul'daki bazı Hazine taşınmazları TİM'e ve ihracatçı birliklerine bedelsiz tahsis ediliyor.

Gönüllülük esasına göre yürütülen helal uygunluk değerlendirme faaliyetleri Helal Akreditasyon Kurumu güvencesi altına alınıyor. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu'na, finansal raporlamaların uluslararası standartlara uyumlu olması için Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarını belirleme ve yayımlama yetkisi veriliyor.