Akaryakıt Piyasasında Kayıt Dışılığa Karşı Vergi ve Ceza Düzenlemesi

Kanun, Vergi Usul Kanunu ile petrol ve LPG piyasasına ilişkin kanunlarda değişiklik yaparak akaryakıt piyasasında kayıt dışılıkla mücadeleyi düzenliyor. Fatura düzenleme süresi kısalabiliyor, teminat alınabiliyor ve bazı fiiller için hapis cezası getiriliyor.

Yasalaşma Süreci

"Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" (2/3572), 16 Nisan 2021 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacısı Konya Milletvekili Ziya Altunyaldız (AK Parti). Teklifi toplam 63 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 26 Nisan 2021 tarihinde verdi (sıra sayısı 260). Genel Kurulda 29 Nisan 2021 tarihinde açık oylamayla kabul edildi: 272 kabul, 14 ret, 8 çekimser oy. Kanun 7318 sayıyla 30 Nisan 2021 tarihli ve 31470 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Mal teslimi veya hizmetin ifasından itibaren 7 gün içinde düzenlenmesi gereken fatura, Hazine ve Maliye Bakanlığınca mal veya hizmetin cinsi, miktarı, fiyatı, tutarı, satışın yapılma şekli, faaliyet konusu, sektör veya mükellefiyet türü dikkate alınarak belirlenen durumlarda 7 günden kısa sürede ya da malın teslim edildiği veya hizmetin yapıldığı anda düzenleniyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığına, 5015 ve 5307 sayılı kanunlar kapsamında lisansa tabi faaliyetlerde bulunanlardan ve bandrol, pul, barkod, hologram gibi özel etiket ve işaretleri kullanma zorunluluğu getirilen ürünleri imal veya ithal edenlerden teminat alma ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi veriliyor (6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesindeki menkul mallar hariç). Gerekçeye göre teminat istenmeyecek haller ile istenecek teminatın belirlenmesinde mükelleflerin vergiye uyumu, faaliyet alanı, hukuki statüsü, mükellefiyet süresi, aktif veya öz sermaye büyüklüğü, çalışan sayısı gibi ölçütler dikkate alınıyor. Bu zorunluluklara uymayanlara özel usulsüzlük cezası kesiliyor.

Akaryakıt ve LPG piyasalarına ilişkin diğer düzenlemeler:

• Bayi denetim sisteminin parçası olan otomasyon sistemini kuranlar Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yetkilendiriliyor. Bu kişiler, kurdukları ve teknik destek sağladıkları sisteme ilişkin dağıtıcı lisansı sahipleriyle birlikte müştereken sorumlu tutuluyor.
• Bir dağıtıcıdan temin edilen akaryakıtın başka bir dağıtıcıya satılmasına, kullanım amacına zarar vermeyecek şekilde kısıtlama getiriliyor.
• Akaryakıt yerine kullanılan diğer ürünler de kaçakçılıkla ilgili düzenleme kapsamına alınıyor.
• Petrol ve sıvılaştırılmış petrol gazları piyasalarında faaliyet için başvuranların, lisans tadili ve lisans süresinin uzatılması için başvuranların vadesi geçtiği halde ödenmemiş vergi borcunun bulunmaması şartı getiriliyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığınca yetkilendirilmediği halde ödeme kaydedici cihazın mührünü kaldıranlar ile cihazın veya bağlantılı sistemlerin (akaryakıt istasyonu otomasyonu, pompa ve tank elektronik kontrol sistemleri, akaryakıt şirketi veri merkezi gibi) donanım veya yazılımına müdahale ederek satış bilgilerinin kaydedilmesini engelleyenler, kayıtlı bilgileri değiştirenler veya silenler ya da bilgilerin kamu kurumlarına iletilmesini önleyenler hapis cezasıyla cezalandırılıyor. Akaryakıt piyasasında kayıt dışılığa sebep olacak eylemleri gerçekleştirenler için üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Bu eylemlerin inceleme sırasında tespit edilmesi halinde, kamu davasının açılması için incelemenin tamamlanması şartı aranmıyor.