6384 Sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanunda Ne Değişiyor?
12 Ekim 2026 itibarıyla Referandom'da bu kanunu değiştirmeyi öneren 2 kanun teklifi ve bu tekliflerde 12 madde var. En yeni teklif: 8. Yargı Paketi (16 Şubat 2024).
Öne Çıkan Değişiklik Önerileri
- Tazminat Komisyonu Kanunu Yeni Adı ve Amacıyla Yazılıyor
- Tazminat Komisyonunun Görev Alanı Genişliyor
- Kanundaki Komisyon Tanımı Yeni Ada Uyduruluyor
- Tazminat Komisyonuna Araştırma ve Bilirkişi Yetkisi Veriliyor
- Tazminat Komisyonuna Elektronik Ortamdan Başvuru
- Makul Sürede Yargılanma Başvurusuna Bir Ay Süre
8. Yargı Paketi
Madde 23: Tazminat Komisyonu Kanunu Yeni Adı ve Amacıyla Yazılıyor
Kanunun adı “Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun” oluyor; amacı da Komisyonun görev ve çalışma usulünü belirlemek olarak yazılıyor.
ÖnceKanun, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılmış bazı başvuruların tazminat ödenerek çözümüne ilişkindi.Teklif Ne ÖneriyorKanun, Tazminat Komisyonunun görevlerini ve çalışma usul ve esaslarını düzenleyecek.Madde 24: Tazminat Komisyonunun Görev Alanı Genişliyor
Komisyon, yargılamanın makul sürede bitmediği iddiasıyla yapılan manevi tazminat başvurularına ve koruma tedbirlerinden doğan zararlara da bakacak.
ÖnceMakul sürede yargılanma iddiaları için ayrı bir başvuru yolu yoktu; başvurular doğrudan Anayasa Mahkemesine yapılıyordu.Teklif Ne ÖneriyorKomisyona, makul süre iddiasıyla manevi tazminat ve CMK 142. maddeye göre koruma tedbirlerinden doğan zararlar için de başvurulabilecek.Madde 25: Kanundaki Komisyon Tanımı Yeni Ada Uyduruluyor
Kanundaki “Komisyonu” ifadesi “Tazminat Komisyonunu” olarak değişiyor. Böylece kanunun yeni adına uyum sağlanıyor.
ÖnceTanım maddesinde “Komisyonu” ifadesi geçiyordu.Teklif Ne ÖneriyorAynı yerde “Tazminat Komisyonunu” ifadesi geçecek.Madde 26: Tazminat Komisyonuna Araştırma ve Bilirkişi Yetkisi Veriliyor
Komisyon, başvuruları değerlendirirken araştırma yapabilecek, üyelerden birine yaptırabilecek ya da Cumhuriyet başsavcılıklarından bilirkişi incelemesi isteyebilecek. Giderler Bakanlık bütçesinden karşılanacak.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorKomisyon araştırma yapabilecek ya da bilirkişi incelemesi isteyebilecek; giderleri Bakanlık bütçesi karşılayacak.Madde 27: Tazminat Komisyonuna Elektronik Ortamdan Başvuru
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurmuş olanların Komisyona müracaatı elektronik ortamda da yapılabilecek; usul ve esasları Bakanlık belirleyecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorMüracaat elektronik ortamda da yapılabilecek; usul ve esasları Bakanlık belirleyecek.Madde 28: Makul Sürede Yargılanma Başvurusuna Bir Ay Süre
Yargılamanın makul sürede bitmediği iddiasıyla Komisyona başvuru, süreç devam ederken ya da kesin kararın öğrenilmesinden en geç bir ay içinde yapılacak.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorBaşvuru bir ay içinde yapılacak; haklı mazereti olanlar mazeretin kalkmasından itibaren on beş gün içinde başvurabilecek.Madde 29: Koruma Tedbiri Tazminatı İçin Üç Aylık Başvuru Süresi
Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat başvurusu, kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeyi izleyen bir yıl içinde Komisyona yapılacak.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorBaşvuru tebliğden itibaren üç ay, en geç kesinleşmeyi izleyen bir yıl içinde yapılacak; görev uyuşmazlığına Ankara Bölge Adliye Mahkemesi bakacak.Madde 30: Tazminat Komisyonu Benzer Başvuruları Birleştirebilecek
Dokuz aylık karar süresi yalnız Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurmuş olanların müracaatları için geçerli olacak. Komisyon Anayasa Mahkemesi kararlarını da dikkate alacak.
ÖnceDokuz aylık karar süresi müracaatların tümü için geçerliydi.Teklif Ne ÖneriyorDokuz aylık süre yalnız 2. maddenin birinci ve ikinci fıkralarındaki müracaatlarda geçerli; Komisyon benzer başvuruları birleştirebilecek.Madde 31: Kanunun 9. Maddesinin Uygulama Alanı Korunuyor
Kanunun 9. maddesindeki hükümlerin yalnız 2. maddenin birinci ve ikinci fıkraları kapsamındaki müracaatlar için uygulanması sağlanıyor.
Teklif Ne Öneriyor9. madde, 2. maddenin birinci ve ikinci fıkraları kapsamındaki müracaatlar için uygulanacak.Madde 32: Anayasa Mahkemesinden Düşen Başvurular Tazminat Komisyonuna Taşınıyor
Makul süre iddiasıyla Anayasa Mahkemesine ya da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılıp reddedilen veya düşen başvurular, tebliğden itibaren üç ay içinde Komisyona götürülebilecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorBu başvurular üç ay içinde Komisyona yapılabilecek; Adalet Bakanı ilave heyetler için üye atayabilecek, bu yetki üç yıl sürecek ve iki yıl uzatılabilecek.
İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Madde 42: Tazminat Komisyonu Dokuz Üyeye Çıkıyor
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi başvurularına bakan Komisyonun yapısı yeniden düzenleniyor; üye sayısı artıyor ve heyetler halinde çalışabilecek.
ÖnceKomisyon daha az üyeden oluşuyordu.Teklif Ne ÖneriyorAdalet Bakanı dokuz hâkim ve savcıyı atar; Komisyon üçer kişilik heyetlerle de çalışır, kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğuyla verilir.Madde 43: Derdest AYM Başvuruları Tazminat Komisyonuna Açılıyor
Makul sürede yargılanma ve karar icrası başvurularından, 9 Mart 2023 itibarıyla Anayasa Mahkemesinde derdest olanlar Tazminat Komisyonunca karara bağlanacak.
ÖnceYalnız 31 Temmuz 2018 itibarıyla derdest başvurular Komisyonca inceleniyordu.Teklif Ne Öneriyor9 Mart 2023 itibarıyla Anayasa Mahkemesinde derdest olan başvurular da Komisyonca incelenir.
Kaynaklar
İlgili Terimler
Daha Fazlası
Son Güncelleme:
Kaynak Göster
Referandom. (2026, 12 Ekim). 6384 Sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanunda Ne Değişiyor? [Değişen Kanun]. Erişim tarihi: 17 Ekim 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/degisen/6384-sayili-avrupa-insan-haklari-mahkemesine-yapilmis-bazi-basvurularin