İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

Hükümle, muhafaza işleminin dayanağı olan haciz kalkmış olup da yedieminde bulunan malların tasfiyesine ilişkin usul ve esaslar detaylı olarak düzenlenmektedir.

Komisyon görüşmelerinde; 4. Maddede yer alan “Türkiye Kızılay Derneğine” ibaresinin “Çocuk Esirgeme Kurumuna” şeklinde değiştirilmesi teklif edilmiş fakat kabul edilmemiştir.

Hükümle, geçici maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla muhafaza işleminin dayanağı olan haciz kalkmış olup da yedieminde bulunan malların tasfiyesine ilişkin usul ve esaslar detaylı bir şekilde düzenlenmektedir.

Kızılay Derneği tartışılmalıdır; deprem felaketinde konusu olduğu çadır, battaniye, gıda satışı, holdingleşen ve liyakatsiz yönetim yapısıyla yanlış bir tercihtir. Kamu yararına çalışan diğer bir dernek olan Çocuk Esirgeme Kurumuna destek sağlanması doğru olacaktır.

Buna göre Basın İlan Kurumunun görevleri arasına yurt dışında Türkçe yayın yapan mevkuteler ve internet haber sitelerinde ilan ve reklamların yayınlanmasına aracı olmak, destek vermek ve bu amaçlarla gerektiğinde yurtdışında temsilcilik açmak görevi eklenmektedir.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

Basın İlan Kuruma tanınan görevler yurt dışı temsilciliği açmayı gerektirir nitelikte değildir.

Buna göre Basın İlan Kurumu Genel Kurulu, yurt dışında Türkçe yayın yapan mevkuteler ve internet haber sitelerinin vasıflarını, 34 üncü maddenin birinci fıkrasında yazılı kayıtlara bağlı olmaksızın tespit edecektir.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

BİK Genel Kurulu'nun bu yetkiyi kullanırken herhangi bir kriterle sınırlandırılmaması, hukuken belirsizliğe, uygulamada da keyfiliğe sebebiyet verilmesine yol açacaktır.

Hükümle, avukatların büro kurma giderlerinin karşılanması için kredi ve finans kuruluşları ile kredi veren kamu kurum ve kuruluşlarınca uygun şartlarda finansman desteğinin sağlanacağı düzenlenmektedir.

Bu madde bağlamında avukatları ilgilendiren bir konuda Adalet Bakanlığı yerine Türkiye Barolar Birliğinin yetkilendirilmesi daha doğru olacaktır.

Hükümle, adli yardım sisteminin güçlendirilmesi amacıyla adli yardım bürosunun gelirleri arasında yer alan harçların ve para cezalarının oranı yüzde ikiden yüzde üçe çıkarılmaktadır.

Vatandaşların adalete erişiminde önemli bir destek unsuru olan adli yardım için ayrılan miktarın, özellikle Kahramanmaraş depremleri sonrası bölgede yaşayan halkın hukuk mücadelesi de göz önüne alındığında en az yüzde 4'e çıkartılması yerinde olacaktır.

Bu miktar yeterli olmayıp yükseltilmesi uygun olacaktır. Komisyon görüşmelerinde “yüzde ikisi” ibaresi “dördü” şeklinde değiştirilmesi için verdiğimiz önerge reddedilmiştir.

Düzenlemeyle, noterlerin yapacağı tespit işlemlerinin kapsamına delil tespiti de eklenmektedir.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

Teklif düzenlemesi, Anayasa'nın adil yargılanma hakkını düzenleyen 36. maddesine aykırıdır.

Bunun, başta hukuk devleti ilkesi olmak üzere Anayasanın 36. maddesine aykırı olduğu şüphesizdir. Öte yandan bir davanın neticesine dair karar niteliğini haiz bir işlemin noterlerce yapılabilmesi, iki taraf açısından silahların eşitliği ilkesini zedeleyici yönü açıktır.

Niteliği itibarıyla ancak bağımsız mahkemelerce yargılama sürecinde yapılması öngörülen söz konusu işlemlerin noterlere tanınması yanlıştır.

22'nci maddedeki gizli soruşturmacı -doğrusu, gizli tanık kurumu çok can yakmıştı- bir keyfiliğe ve amacından sapmaya yol açabilir diye burada uyarmak istiyoruz.

Böylelikle, sanığın veya müdafıinin itirazdan haberdar edilmesi sağlanarak, buna karşı savunmada bulunmasına imkân tanınmaktadır.

Ancak teklif, AYM kararının gereğini karşılamakta yetersizdir, zira sanık aleyhine itirazın niçin sadece esaslı hatalarla sınırlandırıldığı temellendirilmemiştir. Teklif metni, bu açıdan Anayasa madde 153'ün son fıkrasına aykırıdır.

Buna göre kadın hükümlünün on sekiz yaşını doldurmamış çocuğunun engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç olması veya on sekiz yaşını doldurmamış çocuğunun ağır bir hastalığa maruz kalması halinde erteleme kararı verilebilecektir.

Düzenleme tutarsızdır, zira konu muhtaç çocuğun bakım ve korunmasıysa, bunu annesi kadar babası da yapabilir. Düzenleme bu açıdan Anayasa'nın kanun önünde eşitlik ilkesini düzenleyen 10. maddesine aykırıdır.

Maddede ifade değişikliği önerdi. Başlıktaki ve ilk cümledeki "kadın hükümlünün" ibaresinin "velayet hakkına sahip hükümlünün" olarak değiştirilmesini önerdi.

Hakkın kullanımının herhangi bir ceza miktarı ile sınırlı tutulması ayrımcılık yasağı ilkesine aykırılık teşkil etmektedir. Ayrıca bu hakkın sadece anneye tanınması hukuka aykırıdır.

Maddenin değiştirilmesini önerdi. Erteleme hakkının kadın hükümlü yerine ebeveyn hükümlüye tanınmasını ve çocuğun tedavisi süresince ertelenmesini önerdi.

On yıl üst sınırının olmaması gerekiyordu, teminat yatırma şartının olmaması ve güvenlikle ilgili bir şartın da olmaması gerekiyordu.

Madde ile çocuğu hasta olan kadına tanınan hakkın, şartlar doğrultusunda babaya da tanınması eşitlik ilkesinin bir gereğidir.

Düzenlemeyle, madde bağımlılığı bulunan hükümlülerin tedavi ve rehabilitasyonuna yönelik mevcut yöntemlerin uygulanmasında etkinliğin artırılması ve böylelikle bağımlılıkla mücadelede daha başarılı sonuçlar elde edilebilmesi amaçlanmaktadır.

Her ne kadar kısıtlama amacı, tedavi ve rehabilitasyon programlarının başarısına yönelik gösterilse de, bu kısıtlanmanın zaman bakımından sınırı, bu karara yönelik itiraz usulü gibi hususların kanunda düzenlenmesi gerekmektedir.

Maddeyle, 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 43/A maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle, kamu veya özel hukuk tüzel kişisi ayrımı kaldırılarak, tüm tüzel kişilerin maddede düzenlenen idari yaptırımlar bakımından sorumluluğu kabul edilmektedir.

Yani birinin bir hatası yüzünden ya da ona yüklenebilecek bir kabahati yüzünden bir kamu tüzel kişiliğine 50 milyon liraya kadar ceza verilebilecektir.

Arabuluculuk toplantısına her türlü vasıta ile tarafların çağrılması ve bu yolla taraf teşkilinin sağlanması kanun gereğidir. Bu aşamada ulaşılamayan taraflara sonucun bildirilmesi için ulaşılması arabuluculara ilave yük getirecek niteliktedir.

Hükümle, bu uyuşmazlıklarla ilgili arabuluculuk sürecinde tarafların hukuki menfaatlerinin geçici olarak güvence altına alınması ve hukuki işlem güvenliğinin sağlanması amaçlanmaktadır.

Çok risklidir, tapu güvenliğini sarsan, Anayasa'ya aykırılık teşkil eden bir maddedir.

Birinci fıkrayla, bazı uyuşmazlıklar dava şartı olarak arabuluculuk kapsamına alınmaktadır.

Her şeyden önce özü itibarıyla, gönüllülük, iradilik ve gizlilik esaslarına dayanan arabuluculukta dava şartı arabuluculuğun kapsamının bu denli genişletilmesi sistemin mantığına uygun değildir.

İlgili valiliğin talebi Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla sulh ceza hakimliğine veya mahkemesine iletilecektir.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

Kanun teklifi bu itirazın, mahkeme kararlarının değiştirilmesini gerektirecek biçimde yeni delillere dayanmasını zorunlu kılmalıdır.

Teklifin 44 üncü maddesi ile düzenlenen, mahkemenin sınır dışı etmediği bir kişinin, yeni bir delil ve gerekçe olmaksızın salt valiliğin talebi ile sınır dışı edilebilir olmasına dair hükmün de hukuk ile bağdaşır bir yanı bulunmamaktadır.

Yine 44. Maddede yabancılar hakkında yürütülen adli işlemler sırasında yurt dışına çıkmama konusunda mahkeme kararına karşı itiraz yetkisinin Valiliklere verilmesi doğrusu son derece sakıncalıdır. Hem Anayasa'mıza hem hukuk sistematiğimize tamamen aykırıdır.