- Yargı Paketi TBMM’de kabul edildi.
8. Yargı Paketi Neleri İçeriyor?
- Teklifin ilk maddesiyle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’na hafta olarak belirlenen sürelerin nasıl hesaplanacağı ekleniyor.
- Sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılması başvurularına verilen tasdik veya ret kararlarına itirazlar için temyizden önce istinaf yolu açılıyor ve bu süre iki hafta olarak belirlenmiştir. Taraflar, istinaf incelemesi üzerine tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyize götürme hakkına da sahip olacak.
- AYM tarafından iptal edilen “Bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkum olan her ergin kısıtlanır.” ve “Cezayı yerine getirmekle görevli makam, böyle bir hükümlünün cezasını çekmeye başladığını, kendisine vasi atanmak üzere hemen yetkili vesayet makamına bildirmekle yükümlüdür.” hükümleri tekrardan farklı bir şekilde düzenlenerek karşımıza çıkıyor.
Maddenin yeni hali:
“Kesinleşmiş hapis cezasının infazı amacıyla ceza infaz kurumunda bulunan ergin bir kişi, isteği üzerine kısıtlanır veya kendisine kayyım atanır."
Toplam beş yıl veya daha fazla kesinleşmiş hapis cezasının infazı amacıyla ceza infaz kurumunda bulunan ergin bir kişi, isteği bulunmasa dahi kişiliğinin veya malvarlığının korunması bakımından gerekli görülmesi halinde kısıtlanabilir. Cezayı yerine getirmekle görevli makam hapis cezasının infazına başlandığını derhal vesayet makamına bildirir.
Vesayet makamı karar vermeden önce hükümlüyü dinler.
Bu Kanunun kayyımlığa ilişkin hükümleri niteliğine uygun düştüğü ölçüde bu madde için de uygulanır.”
- Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması amacıyla sağlık kuruluşuna yatırılan kişinin yakınlarına haber verileceği ve yakınlarının on gün içerisinde bu yatırma kararına itiraz edebileceği hükme bağlanıyor.
- Kanunun kabulüyle birlikte hapis halinde bulunan kişiler üzerindeki vesayetin de kaldırılabileceği düzenleniyor. Toplam beş yıldan az olan cezalar için kişinin talebinin değerlendirilmesi sonucunda, beş yıl ve daha fazla cezalar için kişinin talebiyle birlikte kişiliğinin veya malvarlığının korunma gerekliliğinin ortadan kalkması durumunda vesayet sona erdirilebilecek.
- Adli para cezası alt ve üst sınırları günlük 20 TL - 100 TL’den günlük 100 TL ve 500 TL’ye yükseltiliyor.
- Suç işlemek amacıyla örgüt kurma başlıklı 220. maddenin altıncı fıkrasında yapılan değişiklik: Örgüte üye olmadığı halde örgüte üye olmak suçundan ceza verileceği hükmü değiştirilmektedir. Yeni düzenlemede örgüte üye olmadığı halde örgüt adına suç işleyen kişiler iki yıl altı aydan altı yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak. Değişiklikten önce örgüte üye olma suçundan beş yıldan on yıla kadar ceza verilmesi öngörülüyordu.
- Şimdi inceleyeciğimiz maddeyi bir önceki madde ile birlikte değerlendirmek gerektiğini düşünüyoruz. Silahlı Örgüt başlıklı 314. maddenin üçüncü fıkrasının “Örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişi, ayrıca beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır” şeklinde yeniden düzenlendiğini görmekteyiz.
TCK m.220/6 da örgüte üye olmadığı halde örgüt üyeliğinden ceza verilecek kişilerin silahlı örgütler adına suç işlemesi durumunda ceza alacakları düzenlenmekteydi ve bu düzenleme AYM tarafından örgüte üye olmadığı halde üye olmuşcasına verilen cezanın çok ağır olduğu gerekçesiyle iptal etti. İYİ Parti şerhinde, yeni hükümlerin Anayasa Mahkemesinin iptal ettiği hükümlerle aynı sonucu doğuracağı savunuldu.
- Konutunu terk etmemek veya uyuşturucu, uyarıcı veya uçucu maddeler ile alkol bağımlılığından arınmak amacıyla hastaneye yatmak dahil, tedavi veya muayene tedbirlerine tabi olmak ve bunları kabul etmek şeklindeki adli kontrol yükümlülükleri uygulandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen kişilerin tazminat talep edebileceği değişiklikte yer alıyor.
- Tutuklama, gözaltı ve diğer koruma tedbirlerinden doğan tazminat istemlerinde karar mercii Tazminat Komisyonu olarak belirleniyor.
- AYM tarafından iptal edilen “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” (HAGB) yeniden düzenleniyor.
Sanığın HAGB’yi kabul etmeme şansı ortadan kaldırılarak bu konuda karara yetkili tek kişi mahkeme olacak.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına karşı itiraz yerine istinaf yoluna başvurulabilecek; bölge adliye mahkemesinin bu konudaki kararları hakkında 286. madde hükümleri uygulanacak. Karar ilk derece mahkemesi sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmişse temyiz yoluna gidilebilecek.
- Kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabileceği ancak, daha önce sorgusu yapılmamış ise, mahkumiyet ve ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.
- Basit yargılama usulünün iptal edilen fıkraları yeniden düzenlenerek maddeye yeni fıkralar da ekleniyor.
Basit yargılama usulüne itirazları bölgede varsa farklı bir asliye ceza mahkemesinin değerlendireceği hükme bağlanıyor. Bölgede tek asliye ceza mahkemesi varsa ve aynı mahkemede başka bir hakim bulunuyorsa itirazı o hakimin inceleyeceği de değişiklikler arasında yer almaktadır.
- Ceza yargılamalarında istinaf süresi hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki hafta olarak yeniden düzenlenmektedir. İstinaf süresi değişiklikten önce hükmün açıklanmasından itibaren yedi gündü.
- Temyiz süresi de gerekçeli kararın tebliğinden itibaren işlemeye başlayacak. 15 günlük temyiz süresi iki hafta olarak yeniden düzenlenmiştir.
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanunun adı Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun şeklinde değiştirilecek.
- Makul sürede yargılanma hakkının ihlaline dair başvurular artık Tazminat Komisyonuna yapılacak.
- Özel nitelikli kişisel verilerin işlenebileceği haller genişletiliyor. Bu veriler açık rızanın yanı sıra şu hallerden birinin bulunması halinde de işlenebilecek:
- Kanunlarda açıkça öngörülmesi
- Fiili imkansızlık nedeniyle rızasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin, kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olması
- İlgili kişinin alenileştirdiği kişisel verilere ilişkin ve alenileştirme iradesine uygun olması
- Bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için zorunlu olması
- Sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlarca, kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi ile sağlık hizmetlerinin planlanması, yönetimi ve finansmanı amacıyla gerekli olması
- İstihdam, iş sağlığı ve güvenliği, sosyal güvenlik, sosyal hizmetler ve sosyal yardım alanlarındaki hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi için zorunlu olması
- Siyasi, felsefi, dini veya sendikal amaçlarla kurulan vakıf, dernek ve diğer kar amacı gütmeyen kuruluş ya da oluşumların, tabi oldukları mevzuata ve amaçlarına uygun olmak, faaliyet alanlarıyla sınırlı olmak ve üçüncü kişilere açıklanmamak kaydıyla; mevcut veya eski üyelerine ve mensuplarına veyahut bu kuruluş ve oluşumlarla düzenli olarak temasta olan kişilere yönelik olması
- Teklifle kanun yollarına başvuru süreleri, hafta veya ay olarak belirlenmekte ve bu sürelerin kararın tebliğiyle başlayacağı kabul edilmektedir. Bu kapsamda 2004, 4675, 5271, 5326, 5395, 6100 ve 6502 sayılı Kanunların muhtelif maddelerinde uyum düzenlemesi yapılmaktadır.
- Teklifle hapis cezalarından çevrilen adli para cezaları hariç olmak üzere, ilk derece mahkemelerince verilen adli para cezasına mahkumiyet hükümleri bakımından belirlenen kesinlik sınırı yükseltilmektedir.
Yargıyla ilgili olmasa da teklifte emeklilere ödenen bayram ikramiyesinin 2000 TL’den 3000 TL’ye yükseltilmesi de yer alıyor.
Yorumlar
Hakaret, nefret söylemi ve kişisel bilgi içeren yorumlar kaldırılır.