Hakim Adaylığı Kalkıyor, Hakim ve Savcı Yardımcılığı Geliyor

Böylece hâkim ve savcı yardımcıları, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine de dâhil edilerek uygulamaya aktif bir şekilde katılacak ve hâkim ve savcıların gözetim ve kontrolleri altında daha iyi yetişecektir.

Uygulanması planlanan yardımcılık sisteminin nasıl işleyeceği yargıya nasıl hizmet edeceği uygulamada açıklığa kavuşacak olsa da doğrudan adliyelerde görev almaları halinde sorunların doğması kuvvetle muhtemeldir.

Bunun yanı sıra yargı mercilerinde çalışan diğer personelle hakim ve savcılar ve yardımcılar arasında sorumluluk yönünden çatışmalar yaşanabileceği gözden uzak tutulmamalıdır.

Bu faaliyet doğrultusunda değerlendirme formunda hâkim ve savcı yardımcısının iletişim becerisi ve stres yönetimi kabiliyetleri yönünden de değerlendirmeye tabi tutulacağı özellikle vurgulanmaktadır.

Maddede ile öngörülen değerlendirme form uygulamasının çerçevesi belirsizdir, objektif değildir ve sakıncalı görünmektedir.

İletişim becerisi ve stres yönetimi kabiliyeti ancak konunun uzmanlarınca değerlendirilebilir. Aksi takdirde sübjektif ve keyfi değerlendirmeler olacağı kuşkusu ile karşılanma tehlikesi mevcut olacaktır.

Maddeye eklenen üçüncü fıkrayla, teşvik ve ödüllendirme amacıyla hâkim ve savcı yardımcılığı sonunda başarılı olanlardan sıralamada ilk üçe girenlerin ad çekmeye dâhil edilmeyeceği ve listeden seçim yapacakları hükme bağlanmaktadır.

Bu madde ile ad çekmeye tabi olmayacakların belirlenmesinde ağırlık yazılı sınav sonuçlarına verilmeli, uygulamada haksızlık yapılmasının önüne geçilmelidir.

Ayrıca hâkim ve savcıların birinci sınıfa ayrılma şartları arasına en az üç meslek içi eğitim programına katılmış olma şartı eklenmektedir.

Bu madde ile getirilen en az üç meslek içi eğitim programına katılmış olmak düzenlemesi yeterince açıklanmamıştır. Birinci sınıfa ayrılmanın şartları mevcut düzenlemede zaten söz konusudur.

Yargı ve adalet hizmetlerinin etkinliği ve verimliliğinin artırılması için periyodik olarak ve sağlıklı bir şekilde denetlenmesi büyük önem taşımaktadır.

Hükümle teftiş kurullarında müfettiş olarak görev almanın teşvik edilmesi ve böylece bu kurulların ihtiyacı olan insan kaynağının artırılarak denetim kapasitelerinin güçlendirilmesi hedeflenmektedir.

Ancak bu kapsamdaki hâkim ve savcı adaylarından başarı sıralamasında ilk üçe girenler Teklifle getirilen düzenleme uyarınca ad çekmeye dâhil olmayacak ve listeden talep ettikleri yere atanacaktır.

İlandan itibaren hem atama hem de vazgeçme talepleri için öngörülen bir aylık sürenin, talepte bulunulan noterlikle ilgili bilgilerin öğrenilmesi bakımından yeterli olacağı değerlendirilmektedir.

Düzenlemeyle, noterin göreve başlamasına ilişkin zorunluluk ile haklı bir neden olmaksızın bu zorunluluğa uyulmaması durumunda noterin istifa etmiş sayılacağı hükme bağlanmaktadır.

Düzenlemeyle, noterlere taraflardan birinin talep etmesi halinde tapu bilişim sistemi vasıtasıyla taşınmaz satış vaadi sözleşmesini tapuya şerh edebilme imkânı verilmektedir.

Birinci fıkrayla, noterlere taşınmaz satış sözleşmesi yapma görevi verilmektedir. Buna göre taşınmaz satış sözleşmesi hem tapu müdürlüklerinde hem de noterliklerde yapılabilecektir.

Mevzubahis işlemin ehemmiyeti ve hassasiyeti sebebiyle bu düzenlemeyi uygulamaya geçirmek için nasıl bir altyapı ve koordinasyonun oluşturulduğu ile ne gibi çalışmalar ve hazırlıklar yapıldığı açıklanmaya muhtaçtır.

Maddeye eklenen ikinci fıkrayla, noterlerde düzenlenen taşınmaz satış sözleşmeleri sebebiyle doğacak zarardan dolayı sorumluluk hükmü açık bir şekilde düzenlenmektedir.

Türk Medeni Kanununun 1007. Maddesinde tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devletin sorumlu olacağı Devletin ancak zararın doğmasında kusuru olan görevlilere rücu edeceği hükmü bulunmaktadır.

Teklifle Noterlik Kanununda yapılan düzenlemelere bağlı olarak maddeyle, 1512 sayılı Kanuna geçici 21 inci madde eklenmekte ve geçiş hükmü düzenlenmektedir.

Sabit üyelerle görev yapan Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun, mevcut ve muhtemel iş yükü nazara alınarak yargılamada gecikmelere sebebiyet verilmemesi amacıyla 31 Aralık 2026 tarihine kadar hâlihazırdaki yapısıyla çalışması öngörülmektedir.

Danıştay üyelerinin görev sürelerinin uzatılmasını içeren 16'ncı maddesinin gerekçesinde “iş yükünün” gösterilmesi inandırıcı bir gerekçeden uzaktır.

Düzenlemeyle, Danıştayın iş yükü nazara alınarak daire sayısının 2575 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinde öngörüldüğü üzere on daireye indirilmesi için tanınan süre dört yıl uzatılmaktadır.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun, Danıştay içerisinde seçim ile belirlenmesi gerekliyken hem dairelerin hem de mevcut kurulun seçim yapılmadan 4 yıl daha devam etmesinin önünün açılması açıkça Anayasaya ve yargı bağımsızlığına aykırıdır.

Hâlihazırda daire sayısı kırk altıdan yirmi dörde indirilmek suretiyle Kanunun öngördüğü sayıya ulaşılmıştır. Buna bağlı olarak Birinci Başkanlık Kurulunun üye sayısı da azaltılmaktadır.

Yargıtay dairelerinin düşürülmesi, İstinaf Mahkemelerinin bir çözüm olarak topluma sunulması sonucunda; dava ve uyuşmazlıkların çözümü önünde ciddi bir engel teşkil etmektedir.

Ayrıca Kurula seçilenlerin bir seçim dönemi geçmeden yeniden seçilememelerine ilişkin hüküm kaldırılmaktadır.

Fiyatları etkileme suçuyla etkin mücadele edilebilmesi amacıyla suçun cezası artırılmaktadır.

Ekonomik koşulların iyileştirilmesi, kişi hak ve hürriyetlerinin esas alınması ve büyük reformlar yapılması gerekirken, ceza hükümlerinin arttırılması otoriterleşen bir iktidarın devamına edebilmesi için yeni yollar aranmasından başka bir anlam ifade etmemektedir.

Mal veya hizmet satımından kaçınma suçuyla etkin mücadele edilebilmesi ve stokçuluk faaliyetlerinin önlenebilmesi amacıyla suçun cezası artırılmaktadır.

Teklifte ayrıca ekonomik krizin sebebi iktidarın yanlış politikaları değil de esnafmış gibi stokçuluk suçunun cezasını artırmayı öngören maddeler bulunmaktadır. Ülkenin marketlerde süte dahi alarm takılacak hale gelmesinin sebebi esnaf değil iktidar bloğunun politikalarıdır.

Teklifle hâkim ve savcı yardımcılığı müessesesinin getirilmesine bağlı olarak, 2802, 2547, 5271, 6085, 6087 ve 6216 sayılı Kanunların ilgili maddelerinde uyum düzenlemeleri yapılmaktadır.