2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununda Ne Değişiyor?
11 Ekim 2026 itibarıyla Referandom'da bu kanunu değiştirmeyi öneren 10 kanun teklifi ve bu tekliflerde 28 madde var. En yeni teklif: Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Kanun Değişiklikleri (22 Haziran 2026).
Öne Çıkan Değişiklik Önerileri
- Hâkim ve Savcı Yardımcılarının Eğitim ve Sınav Esasları Kanunlaşıyor
- Hukuki Konuda Bilirkişiye Başvuran Hâkim ve Savcıya Uyarma Cezası
- Hâkimler ve Savcılar Kanununda Danışma Kurulu Eğitim Kurulu Oluyor
- Hâkim ve Savcı Kadroları Kanunla Düzenleniyor
- Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı Maddesi Tekliften Çıkarıldı
- Adalet Müfettişlerinin Görevleri Kanunla Belirleniyor
Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Kanun Değişiklikleri
Madde 9: Hâkim ve Savcı Yardımcılarının Eğitim ve Sınav Esasları Kanunlaşıyor
Adalet Akademisinde verilecek eğitim konuları, yazılı sınavın yüz puan üzerinden değerlendirilmesi, sözlü sınavın dört ölçütü ve mazeret sınavı kanunda düzenleniyor.
ÖnceSınavlara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenleniyordu; Anayasa Mahkemesi bu yönetmelik ibaresini iptal etti.Teklif Ne ÖneriyorTemel esaslar kanunda yazılıyor; yalnız sözlü sınavlara ilişkin diğer hususlar yönetmelikle düzenleniyor.Madde 10: Hukuki Konuda Bilirkişiye Başvuran Hâkim ve Savcıya Uyarma Cezası
Mesleğin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvuran hâkim ve savcılar, uyarma cezası gerektiren fiiller arasına giriyor.
ÖnceBilirkişi seçimi ve görevlendirmesinde kanuni kurallara aykırı davranmak disiplin yaptırımına bağlıydı.Teklif Ne ÖneriyorHukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurmak da uyarma cezası nedeni oluyor.
Hakim ve Savcı Eğitimi için Türkiye Adalet Akademisi Kuruluyor
Madde 17: Hâkimler ve Savcılar Kanununda Danışma Kurulu Eğitim Kurulu Oluyor
Kanunun 9/A maddesindeki Danışma Kurulundan ibareleri Eğitim Kurulundan olarak değişir. Mülakat Kuruluna seçilecek asıl üyeyi Eğitim Kurulu belirler.
ÖnceKanunun 9/A maddesi Akademinin Danışma Kuruluna atıf yapıyordu.Teklif Ne ÖneriyorAtıflar Eğitim Kuruluna çevrilir; Mülakat Kuruluna Eğitim Kurulundaki bir Yargıtay veya Danıştay mensubu seçilir.
Noterlik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
Madde 11: Hâkim ve Savcı Kadroları Kanunla Düzenleniyor
Adalet Bakanlığı merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatındaki hâkim ve savcı kadroları kanuna ekli cetvelde düzenleniyor; boş kadrolarda unvan değişikliğini Cumhurbaşkanı yapacak.
ÖnceHâkim ve savcı kadroları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle belirleniyordu.Teklif Ne ÖneriyorCetvelde merkezde 851, taşrada 38.301, yurt dışında 30 kadro yer alıyor.
9. Yargı Paketi
Madde 9: Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı Maddesi Tekliften Çıkarıldı
Hâkim ve savcı yardımcılığı sınavına milletlerarası hukuk ile idari yargıda ticari işletme-şirketler hukuku alanlarını ekleyen ve mülakata çağrılacak aday sayısını azaltan madde Genel Kurulda tekliften çıkarıldı; kanunda yer almıyor.
ÖnceMülakata, sınav ilanındaki kadro sayısının iki katı aday çağrılıyor.Teklif Ne ÖneriyorMülakata kadro sayısı kadar aday çağrılacak, sınav alanlarına milletlerarası hukuk ve ticari işletme-şirketler hukuku eklenecekti.Madde 10: Adalet Müfettişlerinin Görevleri Kanunla Belirleniyor
Adalet müfettişlerinin denetim, araştırma, inceleme ve soruşturma görevleri kanunda yazılıyor. Bakanın verdiği benzeri görevler de bu görevler arasında sayılıyor.
ÖnceMüfettişlerin görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin kararname ibaresi Anayasa Mahkemesince iptal edildi.Teklif Ne ÖneriyorMüfettişlerin görevleri kanunda sayılır; çalışma yöntemleri ile denetim ve soruşturma usulleri yönetmelikle düzenlenir.Madde 11: Adalet Müfettişlerine Yeminle Dinleme ve Soruşturma Yetkisi Veriliyor
Adalet müfettişleri kişileri yeminle dinleyebilecek, kamu kurumlarından bilgi toplayabilecek ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllere ilişkin olanlar hariç, savcıya tanınan soruşturma yetkilerini kullanabilecek. UYAP'ı da kullanabilecekler.
ÖnceMüfettişlerin yetkilerini düzenleyen kararname hükmü Anayasa Mahkemesince iptal edildi.Teklif Ne ÖneriyorMüfettişler kişileri yeminle dinleyebilir, bilgi toplayabilir, gecikmesinde sakınca bulunan hâllere ilişkin yetkiler hariç savcı yetkilerini kullanabilir; ilgili kişi ve kuruluşlar bilgi vermekle yükümlüdür.Madde 12: Hâkim ve Savcılara Ek Tazminat Maddesi Tekliften Çıkarıldı
Yargıtay ve Danıştay üyeleri ile hâkim ve savcılara 15.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı kadar aylık ek tazminat ödenmesine ilişkin cümleyi yeniden yazan madde Genel Kurulda tekliften çıkarıldı; kanunda yer almıyor.
ÖnceHâkim ve savcıların ek tazminatını düzenleyen cümle Anayasa Mahkemesince iptal edildi.Teklif Ne ÖneriyorYargıtay ve Danıştay üyeleri ile hâkim ve savcılara 15.000 gösterge rakamının memur katsayısıyla çarpımı kadar aylık ek tazminat ödenecekti.
Gazi Aylıkları, Emekli Bayram İkramiyesi ve Geçici İşçi Düzenlemesi
Madde 2: Yüksek Yargı Üyelerinin Kıstas Aylık Oranı Artıyor
Yargıtay ve Danıştay üst kademelerinin kıstas aylık oranı, Anayasa Mahkemesi üyeleriyle aynı düzeye gelecek şekilde artırılıyor.
Önce103. maddenin (b) bendinde yüzde 86, (c) bendinde yüzde 83 olan kıstas aylık oranı.Teklif Ne Öneriyor(b) bendinde yüzde 90, (c) bendinde yüzde 86 olur.Madde 3: Yargıtay ve Danıştay Üst Kademesinin Ek Tazminatı Artıyor
Yargıtay ve Danıştay başkanları, başsavcıları, daire başkanları ve üyelerinin aylık ek tazminat göstergesi 40.000 oluyor; oran Anayasa Mahkemesi ile eşitleniyor.
ÖnceYargıtay ve Danıştay üst kademelerinin ek tazminat göstergesi 25.000 puan daha düşüktü.Teklif Ne ÖneriyorYargıtay ve Danıştay başkanları, başsavcıları, daire başkanları ve üyeleri için ek tazminat göstergesi 40.000 olur.Madde 4: Yüksek Yargıda Ek Gösterge Artıyor, Yeni Sıra Ekleniyor
Ek gösterge cetvelinin (a) sırası 8000'den 9000'e çıkıyor; Yargıtay ve Danıştay üyeleri (b) sırasında yer alıyor, 7800 göstergeli yeni bir (c) sırası ekleniyor.
ÖnceEk gösterge cetvelinin (a) sırasında gösterge 8000'di.Teklif Ne Öneriyor(a) sırası 9000 olur; Yargıtay ve Danıştay üyeleri 8000; birinci sınıfta üç yılını dolduran, üyelik hakkını kaybetmemiş hâkim ve savcılar ile Müsteşar 7800.
Ek Gösterge Düzenlemesi ve Emekli Aylığı Alt Sınırı 3.500 Lira
Madde 9: Hâkim ve Savcıların Ek Göstergeleri Yeniden Belirleniyor
Hâkim ve savcıların ek göstergeleri sınıf ve dereceye göre yeniden belirleniyor.
Teklif Ne ÖneriyorYargıtay Birinci Başkanı ve Danıştay Başkanı 8000 alır; diğer hâkim ve savcıların ilk derecesi 4600, sekizinci derecesi 1900 olur.
Hakim Adaylığı Kalkıyor, Hakim ve Savcı Yardımcılığı Geliyor
Madde 1: Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Dönemi Getiriliyor
Hâkim adaylığı yerine üç yıllık hâkim ve savcı yardımcılığı getiriliyor: temel eğitim, görev ve son eğitim dönemleri, yazılı sınavlar ve sonunda bir sözlü sınav yapılıyor.
ÖnceHâkim adaylığı süresi iki yıl.Teklif Ne ÖneriyorHâkim ve savcı yardımcılığı üç yıl sürer; başarılı olamayanların yardımcılığına Adalet Bakanlığı son verir.Madde 2: Hâkim ve Savcı Yardımcılarının Görevleri Belirleniyor
Yardımcıların mahkeme ve savcılıktaki görevleri sayılıyor: dosya inceleme, karar taslağı hazırlama, hukuki araştırma. Yalnız hâkim ya da savcının yapacağı işleri yapamazlar.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorYardımcılar dosyayı inceler, tensip ve gerekçeli karar taslağı hazırlar; hâkim ve savcıya özgü iş ve işlemleri yapamaz.Madde 3: Yardımcılar İçin Yüz Puanlık Değerlendirme Formu Düzenlenecek
Her hâkim ve savcı yardımcısı için eğitim ve görev döneminde yüz puan üzerinden değerlendirme formu düzenleniyor. Formda iletişim becerisi ve stres yönetimi de dikkate alınıyor.
ÖnceFormda kabiliyet ve başarı, görevine bağlılık ve ahlaki gidiş dikkate alınıyordu.Teklif Ne ÖneriyorFormda bunlara ek olarak iletişim becerisi ve stres yönetimi kabiliyeti de dikkate alınır.Madde 4: Sıralamada İlk Üçe Girenler Ad Çekmeye Girmeyecek
Yardımcılığı başarıyla bitirenlerden sıralamada ilk üçe girenler ad çekmeye girmeden listeden seçim yapacak. Madde ayrıca eski ifadeleri yardımcılığa uyarlıyor.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorSıralamada ilk üçe girenler ad çekmeye dâhil edilmez ve listeden seçim yapar.Madde 5: Birinci Sınıfa Ayrılmak için Üç Meslek İçi Eğitim Şartı
Hâkim ve savcıların birinci sınıfa ayrılma şartlarına, en az üç meslek içi eğitim programına katılmış olmak ekleniyor.
ÖnceBirinci sınıfa ayrılma şartları arasında meslek içi eğitim şartı yoktu.Teklif Ne ÖneriyorEn az üç meslek içi eğitim programına katılmış olmak da şart olur.Madde 6: Teftiş Programları İki Yılda Bir Yerinde Denetim Sağlayacak
Hâkimler ve Savcılar Kurulu ile Adalet Bakanlığı teftiş kurullarının programları, en geç iki yılda bir mahallinde denetim yapılacak şekilde düzenlenecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorProgramlar en geç iki yılda bir yerinde denetimi sağlar; yıllık programlar her yıl ocak ayının ikinci haftası sonuna kadar ilan edilir.Madde 7: Müfettişlere Ödenen Ek Tazminat Artırılıyor
Adalet Bakanlığı ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu teftiş kurullarında fiilen görev yapan müfettişlere 30.000 gösterge rakamı üzerinden ek tazminat ödenecek.
Teklif Ne ÖneriyorTeftiş kurullarında fiilen görev yapan müfettişlere 30.000 gösterge rakamı üzerinden ek tazminat ödenir.Madde 8: Mevcut Hâkim Adayları Eski Kurallara Tabi Kalıyor
Yürürlük tarihinden önce hâkim adaylığı süreci tamamlanmamış ya da mesleğe kabulü yapılmamış adaylar eski hükümlere tabi kalıyor. Birinci ve ikinci derecedekilere meslek içi eğitim şartı uygulanmıyor.
Teklif Ne ÖneriyorSüreci sürenler eski hükümlere tabi kalır; ilk üçe girenlerin ad çekmeden muaflığı onlara da uygulanır.Madde 21: Hâkim Adaylığı İfadeleri Yardımcılığa Uyarlanıyor
2802, 2547, 5271, 6085, 6087 ve 6216 sayılı kanunlardaki aday ve adaylık ifadeleri, hâkim ve savcı yardımcılığına uyumlu hâle getiriliyor.
Ceza İnfazında İnfaz Hakimliği, Denetimli Serbestlik ve Salıverilme
Madde 65: Adalet Personeli Alımında Öncelik Kapsamı Genişliyor
Adli ve idari yargı ile cezaevi personeli atamasında adalet veya ceza infaz programlı meslek yüksekokulu ile adalet alanı lise mezunlarına da öncelik tanınıyor.
ÖnceAtamalarda hukuk fakültesi ve adalet meslek yüksekokulu mezunlarına öncelik tanınıyor.Teklif Ne ÖneriyorAdalet veya ceza infaz programlı meslek yüksekokulu ile adalet alanı lise mezunlarına da öncelik tanınır.
Tutukluluk, Uzlaştırma ve Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı
Madde 9: İdari Yargıya Hukuk Dışından Hâkim Adayı Alımına Yüzde 20 Sınırı
Hukuk fakültesi mezunu olmayanlar, idari yargı hâkim adayı olarak her dönemde alınan adayların en çok yüzde yirmisini oluşturacak; adaylar sınavda başarılı olmak zorunda.
ÖnceHukuk fakültesi dışından alınacaklar için alanlar bakanlığın ihtiyacına göre belirleniyor ve sayı sınırı yok.Teklif Ne ÖneriyorBu adaylar siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat ve maliye alanlarından alınır; her dönem alınanların en çok yüzde yirmisi olur.Madde 10: Hâkim Adayı Mülakat Kurulu Beş Kişiden Yedi Kişiye Çıkıyor
Mülakat Kuruluna Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreteri ile Adalet Akademisi Danışma Kurulundan bir üye katılıyor; adli yargı sınavına iş hukuku ekleniyor.
ÖnceMülakat Kurulu beş üyeden oluşuyor.Teklif Ne ÖneriyorMülakat Kurulu yedi üyeden oluşur; adli yargı yazılı sınavı konuları arasına iş hukuku girer.Madde 11: Hâkim ve Savcı Eğitimi Türkiye Adalet Akademisine Bağlanıyor
Hâkim ve savcı adaylarının eğitimi Türkiye Adalet Akademisince yaptırılacak; kanundaki Eğitim Dairesi atıfları Akademiye çevriliyor.
ÖnceKanunda eğitime dair görevler Eğitim Dairesi ve Personel Genel Müdürü adıyla geçiyor.Teklif Ne ÖneriyorEğitim Akademice yaptırılır; yazılı ve sözlü sınava ilişkin hususlar Akademinin çıkaracağı yönetmelikle belirlenir.Madde 12: Adalet Akademisinde Ders Verenlere Ücret Ödenecek
Akademide ders verenlere ders ücreti ödenecek; üniversite öğretim elemanlarına Yükseköğretim Personel Kanunundaki tutarın bir kat fazlası verilecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorAkademiye atanan hâkim ve savcılara haftalık on saati aşan, dışarıdan ders verenlere her ders için ücret ödenir.
Ceza Yargılamasında İstinaf ve Hâkim Adaylığı Düzenlemeleri
Madde 4: Hâkim Adaylığı Mülakatı İçin Yazılıdan 70 Puan Şartı Geri Geliyor
Adli ve idari yargı hâkim adaylığı mülakatına çağrılmak için yazılı yarışma sınavından yüz üzerinden en az yetmiş puan almak şartı getiriliyor.
ÖnceYazılı yarışma sınavında yetmiş taban puan şartı, 15 Temmuz sonrasındaki hâkim ve savcı ihtiyacı nedeniyle kaldırılmış durumdadır.Teklif Ne ÖneriyorMülakata çağrılmak için yazılıdan en az yetmiş puan gerekir; başarılı sayısı ilan edilen kadronun iki katı fazlasının altında kalırsa yalnız başarılılar çağrılır.Madde 5: Hâkim ve Savcı Adaylığının Süresi ve Sınavları Kanuna Alınıyor
Adaylık iki yıl, avukatlıktan gelenlerde bir yıl sürecek. Sonunda yazılı ve sözlü sınav yapılacak, başarılı sayılmak için ağırlıklı puanın en az yetmiş olması gerekecek.
ÖnceAdaylık süresini ve sınavları düzenleyen Türkiye Adalet Akademisi Kanunu yürürlükten kalktığı için bu konuda yasal düzenleme yok.Teklif Ne ÖneriyorAdaylık süresi, dönemleri ve sınavlar Hâkimler ve Savcılar Kanununda düzenlenir; ayrıntılar yönetmelikle belirlenir.
Kaynaklar
- TBMM komisyon raporu: Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Kanun Değişiklikleri ↗
- TBMM komisyon raporu: Hakim ve Savcı Eğitimi için Türkiye Adalet Akademisi Kuruluyor ↗
- TBMM komisyon raporu: Noterlik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ↗
- TBMM komisyon raporu: 9. Yargı Paketi ↗
- TBMM komisyon raporu: Gazi Aylıkları, Emekli Bayram İkramiyesi ve Geçici İşçi Düzenlemesi ↗
- TBMM komisyon raporu: Ek Gösterge Düzenlemesi ve Emekli Aylığı Alt Sınırı 3.500 Lira ↗
- TBMM komisyon raporu: Hakim Adaylığı Kalkıyor, Hakim ve Savcı Yardımcılığı Geliyor ↗
- TBMM komisyon raporu: Ceza İnfazında İnfaz Hakimliği, Denetimli Serbestlik ve Salıverilme ↗
- TBMM komisyon raporu: Tutukluluk, Uzlaştırma ve Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı ↗
- TBMM komisyon raporu: Ceza Yargılamasında İstinaf ve Hâkim Adaylığı Düzenlemeleri ↗
İlgili Terimler
Daha Fazlası
Son Güncelleme:
Kaynak Göster
Referandom. (2026, 11 Ekim). 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununda Ne Değişiyor? [Değişen Kanun]. Erişim tarihi: 17 Ekim 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/degisen/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu