Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu

Kanun, piyasaya arz edilen ürünlerin güvenli olmasının koşullarını belirliyor. İmalatçı yükümlülüklerini, piyasa gözetimini, ürün sorumluluğu tazminatını ve idari para cezalarını düzenliyor. Eski 4703 sayılı Kanun yürürlükten kalkıyor.

Yasalaşma Süreci

"Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu Teklifi" (2/2537), 17 Ocak 2020 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacısı İstanbul Milletvekili Hulusi Şentürk (AK Parti). Teklifi toplam 100 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 3 Şubat 2020 tarihinde verdi (sıra sayısı 173). Genel Kurulda 5 Mart 2020 tarihinde kabul edildi. Kanun 7223 sayıyla 12 Mart 2020 tarihli ve 31066 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Kanun, piyasaya arz edilen, hizmete sunulan veya piyasada bulundurulan ürünlerin kamu yararı bakımından tehlike arz etmemesi için gerekli koşulları belirliyor. Bunların yerine getirilip getirilmediğinin denetimini ve uygunsuzluk halinde uygulanacak önlemleri düzenliyor. Gerekçeye göre Kanun, Avrupa Birliğinin ilgili mevzuatı esas alınarak hazırlanıyor.

Ürünler ve Teknik Düzenlemeler

• Ürünlerin teknik düzenlemesine uygun olması zorunlu hale geliyor. Teknik düzenlemelere ilişkin usul ve esaslar belirleniyor.
• Ülke menfaatlerinin gerektirdiği durumlarda, ürünlerin uyması gereken kurallara sınırlama getirmeye ve istisna tanımaya Cumhurbaşkanı yetkili kılınıyor.
• Avrupa Birliği teknik mevzuatına uyum alanında yetkili kuruluşlar arasındaki koordinasyon görevi Ticaret Bakanlığına veriliyor.
• Kanun, ilke olarak bütün ürünleri kapsıyor. Bir ürüne ilişkin özel kanun varsa, bu Kanun özel kanunda hüküm bulunmayan hallerde uygulanıyor. İhraç edilecek ürünler ilke olarak kapsam dışında kalıyor. Gümrük Birliği nedeniyle Avrupa Birliğine yapılacak ihracat kapsama alınıyor.

Güvenli Ürün ve Sorumluluk

• Güvenli ürün tanımlanıyor ve bir ürünün güvenli sayılabilmesi için gerekli koşullar belirleniyor.
• Ürünün bir kişiye veya bir mala zarar vermesi halinde ürün sorumluluğu tazminatı düzenleniyor.
• İmalatçının yükümlülükleri belirleniyor. İmalatçı, kendisine kolayca ve hızlı ulaşılabilmesi için ürüne, ambalaja veya ürüne eşlik eden belgeye ismini, ticari unvanını, markasını ve açık adresini koyuyor.
• Uygunluk değerlendirme kuruluşları ve onaylanmış kuruluşlara ilişkin usul ve esaslar belirleniyor.

Denetim ve Yaptırımlar

• Ürünlerin denetimine ilişkin genel usul ve esaslar ile yetkili kuruluşların piyasa gözetimi ve denetimindeki görev, yetki ve sorumlulukları düzenleniyor. Yetkili kuruluşun kişisel verilerin korunmasına ilişkin yükümlülüğü de belirtiliyor.
• Kanundaki yükümlülüklere aykırılık hallerinde uygulanacak idari para cezaları belirleniyor. İktisadi işletmeciyi sorumluluktan kurtaran haller düzenleniyor.
• Yetkili kuruluşların yaptığı masraflar iktisadi işletmeciye rücu edilebiliyor. İdari yaptırımlarda yetki ve itiraz konuları düzenleniyor.
• Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair 4703 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılıyor.