21 Kanunda Değişiklik: Malul Aylığı, Afet Faturaları ve İşveren Desteği

Teklifte yer alan düzenleme ile söz konusu personelin günlük ücretinin belirlenmesinde Yönetim Kuruluna yetki verilmesi de yine Anayasa'nın 128. Maddesine aykırılık taşımaktadır. Kamu görevlilerinin ücret ve diğer özlük hakları kanun ile belirlenmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Teklif sahiplerinin uzun yıllardır var olan asansör işleri, yakıt sektörü gibi örneklerle bu maddeye ihtiyaç olduğunu açıklaması tatmin edici nitelikte değildir.

Bildirimin elektronik ortamda yapılması durumunda diğer bildirim usulü olan muhtar onayı şartının aranmaması ve genel kolluk tarafından bu kapsamdaki bildirimlerin muhtarlar ile paylaşılması hüküm altına alınarak muhtarların da bilgi sahibi olması amaçlanmaktadır.

Gelişen teknoloji ve çağın ihtiyaçları doğrultusunda bildirim yükümlülüğünün elektronik ortamda da yerine getirilebilmesi, hizmeti hızlandırması ve kolaylaştırması bakımından olumlu değerlendirilebilir.

Aynı nitelikte olan vazife malullerimiz için de aynı sürenin ve prim ödeme gün sayılarının geçerli olması gerekir.

Vazife ve harp malullerine dönük işbu teklifteki iyileştirmeyi olumlu karşılamakla birlikte, savaş politikalarının yarattığı acı ve mağduriyetlerin sonlanmasının önemini; barışın mutlak değerini bir kez daha vurgulamak istiyoruz.

Parti olarak görüşümüz, 20 yıl sigortalılık ve 5000 prim günü uygulamasının maluliyet oranına göre kademelendirilmesi ve diğer taraftan aylığın bağlanmasında maluliyetin idari kurumlarca tespit edildiği tarihin yerine olayın gerçekleştiği tarihin esas alınmasıdır.

Türkiye Büyük Millet Meclisinin silahlanma konularında yaptığı düzenlemelerde esas amaç genel, bireysel, toptan silahsızlandırma olması gerekir.

Düzenleme ruhsatsız silah kullanımını engellemeye dönük olsa da, HDP olarak bireysel silahlanmanın mutlaka yasaklanması gerektiğini savunuyoruz.

Teklifin bu haliyle endişemiz şudur ki; adli, idari ve hapis cezalarının arttırılması yeterli bir çözüm olmamaktadır ve bu artırımlar sektörü merdiven altına itekleyebilir.

Ancak, bu terkin işlemine ilişkin dava süreci uzun yıllar sürebildiğinden, taşınmazın uzun süre kullanılamaması, atıl kalması ve ekonomiye kazandırılamaması gibi olumsuz durumlar meydana gelmektedir.

Turizm sektörünü ilgilendiren söz konusu düzenlemelerin Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda tüm boyutlarıyla tartışılıp görüşülmeden acele ile yasalaştırılması gayretini uygun bulmuyoruz.

İrtifak haklarına ilişkin, yargılama sürecini hızlandırma gerekçesiyle getirildiği iddia edilen basit yargılama usulü, aynı zamanda Türkiye'de yargının ağır çalıştığının itirafı anlamına da gelmektedir.

Turizm sektörünü ilgilendiren söz konusu düzenlemelerin Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda tüm boyutlarıyla tartışılıp görüşülmeden acele ile yasalaştırılması gayretini uygun bulmuyoruz.

Ancak bu büyüklükteki bir teşkilatta fiilen sadece 55 müfettiş görev yapmaktadır. Denetim, inceleme ve soruşturma görevlerinin etkin bir şekilde yerine getirilebilmesi için müfettiş sayısının arttırılması gerekmektedir.

Teftiş Kurullarına başka kurumlardan denetim elemanı alınması akla uygun değildir. Zira alınacak denetim elemanlarının Bakanlıkla ilgili konulara vakıf olmaları, Kurulun çalışma yöntemi ile usul ve esaslarına intibak etmesi 1-2 yıl alacaktır.

Müfettiş sayısında ciddi bir değişim olmamakla birlikte, Teftiş Kurulu'na gelen iş sayısı 2009'da 334 iken, bu sayı 2019'da 150 olmuştur.

Madde ile; Semerkand Bilim ve Medeniyet Üniversitesi’nin adının İstanbul Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi olarak değiştirilmesi amaçlanmaktadır.

Söz konusu Üniversitenin bölümleri, öğrenci kapasitesi ve öğretim üyesi ihtiyacının nasıl karşılanacağı hususlarında ayrı bir çalışmanın yapılması ve insan ve işgücü planlaması açısından konunun detaylıca irdelenmesi gerekmektedir.

Ancak madde gerekçesinde Semerkand isminden niçin vazgeçildiği belli değildir. Hiç bir biçimde bir açıklama dahi yapılmamıştır.

Dahası, teklifin 13. Ve 14. Maddelerinde yer alan Semerkant Bilim ve Medeniyet Üniversitesi'nin adının “İstanbul Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi” olarak değiştirilmesine dair düzenleme, torba kanun uygulamasının ironik bir örneğini sergilemektedir.

Bu Kanunla Semerkand Bilim ve Medeniyet Üniversitesi’nin adı İstanbul Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi olarak değiştirildiğinden; madde ile 2809 sayılı Kanuna ek madde eklenerek mevzuatta oluşabilecek tereddütlerin önlenmesi amaçlanmaktadır.

Dahası, teklifin 13. Ve 14. Maddelerinde yer alan Semerkant Bilim ve Medeniyet Üniversitesi'nin adının “İstanbul Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi” olarak değiştirilmesine dair düzenleme, torba kanun uygulamasının ironik bir örneğini sergilemektedir.

Ayrıca gecikme zammının yüksekliği, mücbir sebepler, mücbir sebep hali ilan etme vb kavramlar açısından madde metnin yeniden düzenlemeye tabi tutulması yönündeki önerimiz kabul görmemiştir.

Söz konusu bedellerin İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmasını doğru bulmuyoruz.

Mesleki Yeterlilik Belgesi için şu ana kadar 776 bin kişi için Fon'dan 672 Milyon TL ödeme yapılmışken, 2021 yılı sonuna kadar 450 bin kişinin bu belgeyi alması öngörülmekte ve bunun için Fon'dan 382 milyon 500 bin TL daha ödeme yapılması öngörülmektedir.

Madde ile 4447 sayılı Kanuna geçici 22 nci madde eklenerek; Esnaf Ahilik Sandığı uygulamasının 1/1/2021 tarihinden sonra başlatılması amaçlanmaktadır.

Esnafımız aylık 58.86 TL.'yi bulan kendi payına düşen %2'lik kesintiyi dahi ödeyemez durumdadır.

Bu Fon'un amacı dışında kullanılmasını engelleyecek kanuni önlemlerin alınması, esnafın ödemesi gereken prim oranının düşürülmesi ve Fon'dan yararlanma şartlarının kolaylaştırılması gerekmektedir.

Madde ile 4632 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde değişiklik yapılarak; Türkiye’de ikamet etmeyen vatandaşlarımızın ve 5901 sayılı Kanunun 28 inci maddesi kapsamındaki kişilerin döviz cinsinden bireysel emeklilik sistemine dahil olabilmesi amaçlanmaktadır.

Ancak, Türkiye'ye döviz girmeyişinin temel sebepleri görmezden gelinerek hazırlanan bu teklif, ileriye yönelik büyük riskler taşımaktadır.

Teklifin 19. maddesiyle bireysel emeklilik sistemine döviz cinsinden katkı payı ödeyenlerin devlet katkısının Cumhurbaşkanınca yüzde 10'a kadar indirilebilmesine olanak tanıyan yetkinin kullanım ölçütü belirlenmiş değildir.

Türk lirasının oldukça değersiz olduğu bu dönemde, döviz bazlı BES'lere yine döviz olarak ilave edilecek olan yüzde 10 devlet katkısının Hazine'ye yükü hesaba katılmak zorundadır. Bulunduğumuz koşullarda Hazine'ye bu tür bir yükümlülüğün getirilmesini doğru bulmamaktayız.

Aşırı finansallaşma yerine üretken kaynakların tercih edilmesi gerekir. Aşırı finansallaşmanın eşitsizliği artırıcı ve kredi kalitesini düşürücü yöndeki etkisinin de dikkate alınması gerekmektedir.

Krizi daha da derinleştirecek olan bir husus da, bu torba yasada yer alan kredi garanti kurumlarına aktarılacak tutarı 35 milyar liraya çıkaracak olan düzenlemedir.

Parti olarak görüşümüz, kamunun tüm operasyonlarında olduğu gibi şeffaflığın sağlanmasıdır. Fon, mevzuatın kendine tanıdığı yetkileri şeffaf bir biçimde kullanmalıdır.

Mevcut durumda kişilerin rızası ve bilgisi dışında derneklere üye olarak kaydedildikleri veya dernek üyeliğinden istifa ettikleri halde üyelikten çıkarılarak kayıtlara işlenmediği gibi durumlarla karşılaşılmaktadır.

Teklif edilen düzenleme ise, yurttaşların derneğe girişlerini caydırıcı bir değişikliktir. Anayasanın 33. maddesine açıkça aykırı olan bu teklif maddesi caydırıcı olmanın ötesinde fişleme düzenlemesi olduğu kaygılarını da beraberinde getirmektedir.

Söz konusu maddeler açık bir şekilde en temel anayasal haklardan biri olan örgütlenme özgürlüğünü ve buna bağlı olarak da ifade özgürlüğünü kısıtlamaya yöneliktir.

Bu maddeler ile birlikte aslında amaçlananın dernek üyeliklerinin izlenmesi olduğu öngörülmektedir. Böyle bir durumun demokratik devlet yapısını tehlikeye sokacağı ortadadır.

Mevcut düzenlemeye esaslı bir değişiklik getirmemektedir.

Söz konusu maddeler açık bir şekilde en temel anayasal haklardan biri olan örgütlenme özgürlüğünü ve buna bağlı olarak da ifade özgürlüğünü kısıtlamaya yöneliktir.

Bu maddeler ile birlikte aslında amaçlananın dernek üyeliklerinin izlenmesi olduğu öngörülmektedir. Böyle bir durumun demokratik devlet yapısını tehlikeye sokacağı ortadadır.

Elektronik bilgi ve belgeler (kişiye özgülenmiş olanlar), kişisel veri niteliğinde bulunduğundan kişisel verilerin korunması bağlamında madde metni özellikle Anayasa 13, 17 ve 20'ye aykırılık teşkil etmektedir.

Dernekler, kuruluşlarını dahi valilikten izin alarak değil yalnızca bildirimle yaparken, dernek üyelerinin kişisel veri niteliğindeki bilgilerini derhal elektronik ortama aktarma zorunluluğu özel hayatın gizliliğini ihlal eder niteliktedir.

Bu maddeler ile birlikte aslında amaçlananın dernek üyeliklerinin izlenmesi olduğu öngörülmektedir. Böyle bir durumun demokratik devlet yapısını tehlikeye sokacağı ortadadır.

Madde ile 5253 sayılı Kanuna geçici madde eklenerek, söz konusu düzenlemenin yürürlüğe gireceği tarih itibarıyla devam eden üyeliklerin de mülki idare amirliğine bildirilmesine yönelik olarak derneklere altı aylık süre verilmesi amaçlanmaktadır.

Ülke çapındaki tüm dernek üyelerinin kimlik bilgilerinin hemen kamu otoritelerine bildirilmesini gerektiren bir toplumsal ihtiyaçtan söz etmek mümkün değildir, Böyle bir düzenleme ancak güvenlikçi bir istihbarat devleti anlayışının göstergesi olabilir.

Söz konusu maddeler açık bir şekilde en temel anayasal haklardan biri olan örgütlenme özgürlüğünü ve buna bağlı olarak da ifade özgürlüğünü kısıtlamaya yöneliktir.

Bu maddeler ile birlikte aslında amaçlananın dernek üyeliklerinin izlenmesi olduğu öngörülmektedir. Böyle bir durumun demokratik devlet yapısını tehlikeye sokacağı ortadadır.

Gelir İdaresi Başkanlığı kuruluşu sırasında teşkilat yapısına uyumlu olarak bu görev ve yetkilerin de ilgisine göre Başkanlık teşkilatında yer alan makam ve unvanlara verilmesi gerekliliği doğmuş ve 5345 sayılı Kanunun mülga 33 üncü maddesinde bu konuda düzenleme yapılmıştır.

Sistemin yürütülemezliği ve kanun alanına giren hususların Cumhurbaşkanlığı Kararnameleriyle düzenlemeye kalkışılmasının ortaya çıkardığı “yasasızlaşma” durumunun belirgin örneklerini teşkil etmektedir.

Ancak, mevcut durumda yapılacak ihalelerde uygulanacak tavan fiyatlar kanuna ekli cetvellerdeki sınırlara göre hesaplanırken, yeni durumda herhangi bir sınırlama olmayacak ve hem tavan fiyatlar hem ihalelerde oluşan fiyatların güncellenmesinde takdir bakanlığa ait olacaktır.

Ancak söz konusu teklifin de diğer enerji yatırımlarında olduğu gibi, ekolojik etkileri ve yurttaşların görüşlerini dikkate almadan hazırlandığını görüyoruz.

Alınan yetki kanunun belirlilik, öngörülebilirlik, sınırlılık ölçütlerine aykırıdır, tarifeler ve destekler konusunda EPDK'nın yasayla sınırlanması gerekir.

Söz konusu düzenlemelerin İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün bazı işlevleri ile ilgisi olmasına rağmen İçişleri Komisyonunda görüşülmeyerek bir torba yasa mantığıyla acele ile yasalaştırılması gayretini uygun bulmuyoruz.

Ancak iki madde birbirinden bağımsız düzenlemeler olmasına rağmen, ayrı ayrı değerlendirilmeleri talebimiz komisyon başkanınca reddedilmiş ve maddeler birlikte görüşülmüştür.

İşverenlerin işgücü maliyetlerini düşürerek istihdamı korumaları ve artırmalarını desteklemek amacıyla 2016 yılından 2019 yılı sonuna kadar her yıl asgari ücret desteği sağlanmıştır.

Orta ve uzun vadede bu tür desteklere ihtiyacı ortadan kaldıracak verimlilik reformunun gerçekleştirilmesini zorunlu görmekteyiz.

Bu teklif de, AKP'nin “kortizon etkisi” yaratarak toparlama gayretinin bir sonucudur. İşsizin, emekçinin hakkının, işverene, patrona verilmesi kabul edilebilir değildir.

Ayrıca, aylık bağlama koşullarının yeniden belirlenmesi ve aylık alınan sürelerin prim ödenmiş hizmet gibi kabul edilmesine rağmen ikinci aylığa hak kazanamayanlardan isteyenlerin kamu kurumlarında istihdam edilebilmelerine imkan tanınmaktadır.

Vazife ve harp malullerine dönük işbu teklifteki iyileştirmeyi olumlu karşılamakla birlikte, savaş politikalarının yarattığı acı ve mağduriyetlerin sonlanmasının önemini; barışın mutlak değerini bir kez daha vurgulamak istiyoruz.

Yasa dışı bahis ve kumar siteleri organizatörleri her yaştan ve her ekonomik durumdan kişiyi suç ağına çekmekte ve böylelikle toplumsal huzur ve yaşamımıza zarar vermektedir.

Çocukların bile erişebildiği bir hal alan ve gittikçe yaygınlaşarak sosyal bir sorun haline gelen yasadışı bahis durumuna dönük bu düzenlemeye olumlu bakmakla birlikte, yeterli bulmamaktayız.

Ancak kiracılardan bir kısmının kira borcunu ödememesi durumunda, vakıf taşınmazlarından elde edilecek gelirin kaybına sebep olmakta ve bu durum idare ile uzun süren uyuşmazlıklara konu olmaktadır.

Yargı kararı gerektirecek bir ihtilafla ilgili idarenin tek taraflı mülki amiri tarafından tahliyenin gerçekleştirilmesi Anayasa'daki erkler ayrılığı ilkesine aykırıdır ve burada bir savunma hakkının da sınırlanması bulunmaktadır.

Söz konusu düzenlemelerin Anayasada tanımını bulan hem erkler ayrılığı ilkesi ile yasaların geriye yürümezliği hem de hukuki güvenilirliği ilkeleri açısından Anayasa'nın 2, 6,7,8 ve 9 maddelerine aykırı olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir.

Bu hususta, taşınmazların birikmiş kira borçlarını ödeme sürelerinin üç ay gibi kısa bir zaman dilimi olarak değil; makul bir ödeme planı sunularak düzenlemesini daha yerinde ve doğru bulmaktayız.

6446 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin onikinci ve onüçüncü fıkralarında yer alan hükümler bu Kanunla 5346 sayılı Kanuna aktarıldığından; madde ile anılan fıkraların yürürlükten kaldırılması amaçlanmaktadır.

Söz konusu teknik düzenlemelerin Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabi Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji komisyonunda ilgili tarafların da görüşleri de dikkate alınarak görüşülüp değerlendirilmeden acele ile yasalaştırılması gayretini doğru bulmuyoruz.

Yenilenebilir enerjiye dair düzenlemelerin birleştirilmesi, bu sektörün temel taleplerinden biri olduğu için olumludur.

Madde ile 6446 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde değişiklik yapılarak; tüketicilerin elektrik ihtiyaçlarını yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılamayı talep edebilmelerine imkan sağlanması ve bunlara yönelik olarak farklı tarifelerin belirlenebilmesi amaçlanmaktadır.

Maddedeki düzenleme olumlu olmakla beraber muğlaklık taşımaktadır. Bu nedenle Anayasa'nın 2 ve 7. maddelerine aykırılık açısından değerlendirilmesi gerekir.

Ancak halihazırda çok fazla sayıda yenilenebilir enerji kaynağı mevcuttur. Her birinin teknik şartlarının birbirinden farklı olması, bu kaynakların ayrı ayrı ele alınmasını gerekli kılmaktadır.

Söz konusu teknik düzenlemelerin Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabi Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji komisyonunda ilgili tarafların da görüşleri de dikkate alınarak görüşülüp değerlendirilmeden acele ile yasalaştırılması gayretini doğru bulmuyoruz.

Yabancı ülkede doğup ikamet edenlerden çok vatandaşlık hakkına sahip olmayan vatandaşlarımızın ise dövizle askerlik hizmetinden yararlanabilmesi için en az üç yıl süre ile fiilen çalışmaları gerekmektedir.

Yurt dışında yaşayan Türkiye vatandaşları için dövizli askerliğin genişletilmesi başlı başına askerlik sisteminin tartışmaya açılmasına neden olmaktadır.