İçeriğe Geç

Ölçüme İzin Veriyor musun?

Platformun nasıl kullanıldığını anlamak için ölçüm araçları kullanıyoruz. Bunlar zorunlu değil: reddedersen site aynı şekilde çalışır, ölçüm çerezi yazılmaz, Google’a yalnız çerezsiz ve kimliksiz sayım sinyali gider. Oy kayıtları bu tercihten bağımsız olarak saklanır, ayrıntısı gizlilik metninde.

Meclis'te Bu Hafta 12-18 Ekim: Haftanın birleşimleri, önergeleri ve kanun teklifleri →

Hukuk27. Dönem, 3. Yasama YılıYorumlar

Yüksek Adalet Divanı Kararlarının Kaldırılması ve Tazmin Hakkı

Resmi başlık: 1924 Tarih ve 491 Sayılı Teşkilatı Esasiye Kanununun Bazı Hükümlerinin Kaldırılması ve Bazı Hükümlerinin Değiştirilmesi Hakkında Geçici Kanunun Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılması ve Neden Olunan Mağduriyetlerin Giderilmesi Hakkında Kanun Teklifi

En Çok Tartışılan: Yassıada yargılamalarının hükümsüz sayılması

Sen Ne Diyorsun?

Bu teklife katılıyor musun?

Referandom Oylaması

Oyunu verince sonucu görürsün.

Teklifin Aşamaları

  1. Teklif Edildi, tamamlandı
  2. Komis­yonda, tamamlandı
  3. Genel Kurul, tamamlandı
  4. Sonuç, oy verince görünür

Mecliste Nasıl Oylandı?

Sonucu oyundan sonra görürsün ↑

Bu Teklif Ne Yapıyor?

Referandom Özeti

Kanun, 1960 darbesinden sonra kurulan Yüksek Adalet Divanının yetkilerinin dayanağı olan hükümleri geçmişe dönük olarak yürürlükten kaldırıyor. Divan kararlarının kayıtlardan silinmesini ve zararların Hazine tarafından karşılanmasını düzenliyor.

Yasalaşma Süreci

"1924 Tarih ve 491 Sayılı Teşkilatı Esasiye Kanununun Bazı Hükümlerinin Kaldırılması ve Bazı Hükümlerinin Değiştirilmesi Hakkında Geçici Kanunun Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılması ve Neden Olunan Mağduriyetlerin Giderilmesi Hakkında Kanun Teklifi" (2/2952), 10 Haziran 2020 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacısı Tekirdağ Milletvekili Mustafa Şentop (AK Parti). Teklifi toplam 203 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Anayasa Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 19 Haziran 2020 tarihinde verdi (sıra sayısı 218). Genel Kurulda 23 Haziran 2020 tarihinde kabul edildi. Kanun 7248 sayıyla 1 Temmuz 2020 tarihli ve 31172 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Kanun, 1960 yılında Milli Birlik Komitesinin çıkardığı 1 sayılı Geçici Kanunun bazı hükümlerini yürürlükten kaldırıyor. Gerekçeye göre bu kanunun 6. maddesi Yüksek Adalet Divanını kurmuş, Divan da Yassıada yargılamaları olarak bilinen yargılamaları yürütmüştür.

  • Yüksek Adalet Divanının kullandığı yetkilerin hukuki dayanağı olan ve halen yürürlükte bulunan kanun hükümleri geçmişe dönük olarak yürürlükten kaldırılıyor. Aynı kanunun 24. maddesinin, servetini meşru yollardan edindiğini ispat edemeyenlere ilişkin müsadere yasağını kaldıran ikinci fıkrası da yürürlükten kaldırılıyor.
  • Hükümlerin yürürlükten kaldırılmasıyla birlikte hükümsüz hale gelen Yüksek Adalet Divanı kararları, adli sicil ve her türlü arşiv kayıtlarından siliniyor.
  • Yüksek Soruşturma Kurulu ile Yüksek Adalet Divanı tarafından haklarında soruşturma ve kovuşturma yürütülenlerin bu nedenle uğradıkları manevi zararlar ile malvarlıklarının müsaderesinden kaynaklanan maddi zararlar Hazine tarafından karşılanıyor. Zarar görenler veya mirasçıları, Cumhurbaşkanınca kurulan Komisyonun çalışma usul ve esaslarının Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen üç ay içinde Komisyona başvurabiliyor. Komisyon kararlarına itiraz edilebiliyor; itiraz üzerine verilen kararlara karşı Danıştayda dava açılabiliyor. Bu davalarda maktu harç alınıyor ve maktu vekalet ücretine hükmediliyor.

Gerekçede bu düzenlemenin, daha önce Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan'ın İmralı'daki mezarlarının nakli ve isimlerinin bazı tesislere verilmesi hakkındaki 3374 ve 3623 sayılı kanunlarla atılan adımların devamı olduğu belirtiliyor.

Madde Madde

Her maddeyle ne değiştiği ve partilerin o maddeye ne dediği: teklif sahiplerinin gerekçesi, komisyon raporundaki muhalefet şerhleri ve Genel Kurulda verilen önergeler.

Madde 1

1 sayılı 1924 Tarih ve 491 Sayılı Teşkilâtı Esasiye Kanununun Bazı Hükümlerinin Kaldırılması ve Bazı Hükümlerinin Değiştirilmesi Hakkında Geçici Kanun

Yüksek Adalet Divanı'nın Dayanağı Olan Hüküm Kaldırılıyor

12 Haziran 1960 tarihli 1 sayılı Kanunun 6. maddesi ile 24. maddesinin ikinci fıkrası yürürlükten kalkıyor. 6. madde Yüksek Adalet Divanı'nın yargı yetkisinin dayanağıdır.

Önce1 sayılı Kanunun 6. maddesi ile 24. maddesinin ikinci fıkrası yürürlüktedir.
ŞimdiHer iki hüküm yürürlükten kalkar; kaldırma 27 Mayıs 1960 tarihinden itibaren geçerli sayılır.
Teklifin Gerekçesi
Böylece hukuk sistemimiz, “hukuk devleti” ilkesi ile kuruluşundan bu yana Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temelini oluşturan “egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” prensibine açıkça aykırılık oluşturan bir hukuk kuralından arındırılmış olmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
1 / 1

Değiştirilmesi Önerilen Kanunlar

Teklif Sahipleri

203 milletvekili

197 İmzacı Daha

İlgili Belgeler

Komisyon RaporuTBMM, PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Son Güncelleme:

Kaynak Göster

Referandom. (2026, 11 Ekim). Yüksek Adalet Divanı Kararlarının Kaldırılması ve Tazmin Hakkı [Kanun Teklifi]. Erişim tarihi: 17 Ekim 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/yuksek-adalet-divani-kararlarinin-kaldirilmasi-ve-tazmin-hakki

Sitene Ekle

Bu oy kartını kendi sitene eklemek için kodu kopyalayıp sayfana yapıştır.

<iframe src="https://www.referandom.com/gom/kanun/yuksek-adalet-divani-kararlarinin-kaldirilmasi-ve-tazmin-hakki" title="Referandom: Yüksek Adalet Divanı Kararlarının Kaldırılması ve Tazmin Hakkı" width="100%" height="400" style="max-width:560px;border:0;border-radius:18px" loading="lazy"></iframe>

Yorumlar

Hakaret, nefret söylemi ve kişisel bilgi içeren yorumlar kaldırılır.