4458 Sayılı Gümrük Kanununda Ne Değişiyor?
11 Ekim 2026 itibarıyla Referandom'da bu kanunu değiştirmeyi öneren 6 kanun teklifi ve bu tekliflerde 23 madde var. En yeni teklif: Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik (7 Mart 2023).
Öne Çıkan Değişiklik Önerileri
- Gümrük Vergisi İadesinde Faiz Tecil Faizinden Kanuni Faize Geçiyor
- Yabancı Plakalı Aracı Bildirmeden Bırakıp Çıkana Usulsüzlük Cezası
- Önceki Yabancı Plakalı Araç Cezalarına da Usulsüzlük Hükmü Uygulanacak
- Gümrük Kıymetini Kendi Beyanıyla Artıranlara Vergi İadesi Engelleniyor
- Transitle Gelen Eşyada Varış Gümrüğü Kuralları Netleşiyor
- Transit Eşyanın Gümrük Borcunda Asıl Sorumlu Tanımlanıyor
Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Madde 3: Gümrük Vergisi İadesinde Faiz Tecil Faizinden Kanuni Faize Geçiyor
Gümrük vergileri ve bunlara bağlı faiz ile zam geri verilirken uygulanan faiz oranı değişiyor. Karar uygulanmazsa faiz için beklenecek süre üç aydan dört aya çıkıyor.
ÖnceGeri verilen tutara 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi uygulanıyor, karar uygulanmazsa faiz için üç ay bekleniyor.Teklif Ne ÖneriyorGeri verilen tutara kanuni faiz uygulanıyor, karar uygulanmazsa faiz için dört ay bekleniyor.
Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
Madde 15: Yabancı Plakalı Aracı Bildirmeden Bırakıp Çıkana Usulsüzlük Cezası
Geçici ithalatla getirilen kişisel yabancı plakalı aracı gümrüğe bilgi vermeden bırakıp yurt dışına çıkmak, rejim ihlali yerine usulsüzlük cezası kapsamına alınıyor.
ÖnceBu fiil için Gümrük Kanunu 238. madde uyarınca idari para cezası uygulanıyordu.Teklif Ne ÖneriyorFiil usulsüzlük sayılıyor; komisyon görüşmelerinde ceza tutarının 2022 için 1.880 lira olacağı belirtildi.Madde 16: Önceki Yabancı Plakalı Araç Cezalarına da Usulsüzlük Hükmü Uygulanacak
Yeni usulsüzlük bendi, yürürlük tarihine kadar bildirimsiz çıkış yapanlara da uygulanacak; önceki tahsilatlar hakkında bu hüküm uygulanmayacak.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorYürürlük tarihine kadarki bildirimsiz çıkışlara da yeni bent uygulanır; önceden yapılan tahsilatlar hakkında uygulanmaz.
Güvenlik Korucularına Asgari Ücret Tamamlaması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Madde 13: Gümrük Kıymetini Kendi Beyanıyla Artıranlara Vergi İadesi Engelleniyor
Ticaret politikası önlemlerinden kaçınmak için gümrük kıymetini kendi beyanıyla artıran yükümlüye, ödenmiş ya da tahakkuk etmiş vergilerin geri verilmesi veya kaldırılması engellenir.
ÖnceKasten yapılan tahrifat dışında, gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanıyla artırılması bu hükmün kapsamında değildi.Teklif Ne ÖneriyorKasten tahrifata ek olarak, eşyanın gümrük kıymetinin yükümlünün kendi beyanıyla artırılması da 211 inci maddenin kapsamına girer.
Gümrük Kanununda Para Cezaları ve Uzlaşma Değişiyor
Madde 1: Transitle Gelen Eşyada Varış Gümrüğü Kuralları Netleşiyor
Transit rejimiyle bir yerden başka bir yere taşınıp varış gümrüğüne sunulan eşyaya Gümrük Kanunu'nun 41 ila 50. madde hükümleri uygulanacak. Süre hesabındaki tereddütlerin önlenmesi amaçlanıyor.
Teklif Ne ÖneriyorVarış gümrük idaresine sunulan, serbest dolaşımda olmayan transit eşyaya 41 ila 50. madde hükümleri uygulanır.Madde 2: Transit Eşyanın Gümrük Borcunda Asıl Sorumlu Tanımlanıyor
Transit eşya için gümrük yükümlülüğü doğunca asıl sorumlu, gümrük idaresine karşı mali olarak sorumlu olacak. Kaçakçılık Kanunu işleminde asıl sorumlunun fiile dahli dikkate alınacak.
Teklif Ne ÖneriyorAsıl sorumlu transit eşyada mali olarak sorumlu olur; kaçakçılık işleminde fiile dahli olup olmadığı dikkate alınır.Madde 3: Savunma Sanayii Başkanlığı Gümrük Muafiyeti Listesine Giriyor
Milli savunma ve iç güvenlik için ithal edilen eşyada gümrük vergisi muafiyeti tanınan kurumlar arasına Savunma Sanayii Başkanlığı da ekleniyor.
ÖnceMuafiyet hükmünde Milli Savunma Bakanlığı ismen yer alıyor, Savunma Sanayii Başkanlığı ismen yer almıyor.Teklif Ne ÖneriyorMuafiyet sayan hükme Savunma Sanayii Başkanlığı da yazılıyor.Madde 4: Tasfiyelik Eşya Listesi Gümrük Kanunu'nda Güncelleniyor
Tasfiyeye, yani satış ya da imhayla gümrükten çıkarılmaya konu eşyayı sayan 177. maddenin (l) bendi değişiyor. 235 ve 237. maddelerdeki bazı eşya türleri de bu bende giriyor.
Teklif Ne Öneriyor177. maddenin (l) bendinde 235 ve 237. maddelerde belirtilen eşya da tasfiyelik eşya olarak sayılır.Madde 5: Tasfiyelik Eşyayı Geri Almak İçin Yüzde 1, 3 ya da 10 Ödenecek
Tasfiyelik hale gelen eşyanın sahibi, cezalar ve giderlerle birlikte eşya değerinin (CIF) belli bir yüzdesini ödeyerek eşyayı geri alıp işlemlerine devam edebiliyor. İkinci kez yararlanmak da mümkün oluyor.
ÖnceEşya sahibi bu uygulamadan yalnızca bir kez yararlanabiliyordu.Teklif Ne ÖneriyorGeri alma, CIF değerinin yüzde 1'i, ikinci kez yüzde 3'ü, ihale ilanından sonra yüzde 10'u tutarında ödemeye bağlı.Madde 6: Emanete Alınan Tutarın İadesi İçin Bir Yıllık Süre Geliyor
Tasfiye sonucu emanete alınan tutarların iadesi için eşya sahiplerinin başvurabileceği süre belirleniyor.
Teklif Ne Öneriyorİade başvurusu, mahkeme kararının kesinleştiği ya da diğer hallerde emanete alındığı tarihten itibaren bir yıl içinde yapılır.Madde 7: Gümrükte Yüzde 20 Fazla Teminat Alınmayacak
Gümrük vergilerinin ödenmesi için teminat gereken hallerde teminat, vergiler ve diğer amme alacakları tutarı kadar olacak. Amaç, teminat mektubu maliyetini düşürmek.
ÖnceGümrük idareleri vergi tutarının yüzde 20 fazlasıyla teminat alıyordu.Teklif Ne ÖneriyorTeminat yalnızca vergiler ve diğer amme alacakları tutarı kadar verilir.Madde 8: Gümrükte Fazla Alınan Verginin İadesine Tecil Faizi Ödenecek
Fazla tahsil edilen gümrük vergisi iade edilirken tecil faizi ödenecek. Anayasa Mahkemesinin iptal ettiği hükmün bıraktığı boşluk doldurulmuş oluyor.
Önce216. maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesi Anayasa Mahkemesince iptal edilmişti.Teklif Ne ÖneriyorFaiz, iade başvurusu ya da tahsilat tarihinden karar tebliğine kadar işler; karar üç ayda uygulanmazsa ödemeye kadar yine faiz ödenir.Madde 9: Gümrük Müşavir Yardımcılığı Şartlarına Terör Suçu Ekleniyor
Gümrük müşavir yardımcısı olabilmek için aranan şartlara 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak da ekleniyor.
ÖnceMüşavir yardımcılığı şartlarında 3713 sayılı Kanun kapsamındaki suçlar sayılmıyordu.Teklif Ne Öneriyor3713 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak da şartlar arasında yer alıyor.Madde 10: Gümrükte Yanlış Yazılı Bilgi Verilirse Ceza ve Faiz Uygulanmayacak
Gümrük idaresi yükümlüye yazıyla yanlış izahat verdiyse idari para cezası ve faiz uygulanmayacak. Kamuya geçirilen eşya bulunamazsa gümrüklenmiş değeri kamuya geçirilecek.
Teklif Ne ÖneriyorYazıyla yanlış izahat verilirse ceza ve faiz uygulanmaz; bulunamayan eşyanın gümrüklenmiş değeri kamuya geçirilir.Madde 11: Beyan Farkını Kendisi Bildirene Ceza Yüzde 15'ten 10'a İniyor
Dahilde işleme gibi rejimlerde beyan farkı çıkarsa vergi farkının yarısı kadar idari para cezası verilecek. İdare tespit etmeden bildirenlere uygulanan oran düşüyor.
Önceİdare tespit etmeden bildiren beyan sahibine hesaplanan cezanın yüzde onbeşi uygulanıyordu.Teklif Ne Öneriyorİdare tespit etmeden bildiren beyan sahibine hesaplanan cezanın yüzde onu uygulanır.Madde 12: Gümrük Cezaları Yeniden Düzenleniyor, Pişmanlık İndirimi Geliyor
Yasak ya da belgesiz eşya ile beyana aykırı eşya için idari para cezaları yeniden belirleniyor. İhracatta ceza onda bire iniyor, aykırılığı kendisi bildirene cezalar yüzde on uygulanıyor.
Önceİhracatta lisans ya da belge yokken varmış gibi beyanda gümrüklenmiş değer kadar idari para cezası veriliyordu.Teklif Ne ÖneriyorAynı fiilde ceza gümrüklenmiş değerin onda birine iniyor; aykırılığı idare tespit etmeden bildirene cezalar yüzde on uygulanıyor.Madde 13: Antrepo Beyanından Farklı Eşya Çıkarsa Cezalar Netleşiyor
Antrepo rejimine tabi eşya beyan edilenden belirgin biçimde farklı çıkarsa, farklı çıkan eşyanın gümrük vergilerinin ya da belgeye tabi eşyada gümrüklenmiş değerinin iki katı ceza verilecek.
ÖnceAntrepo rejiminde para cezası daha ağırdı ve eşyaya el konulması söz konusuydu.Teklif Ne ÖneriyorFarklı çıkan eşyada gümrük vergilerinin, belge gerektiren eşyada gümrüklenmiş değerin iki katı idari para cezası verilir.Madde 14: Geçici İthalatta Süre Aşımı Cezası Vergi ve Gecikme Faizine Düşüyor
Dahilde işleme ve geçici ithalat rejimlerinde kural ihlalinde, eşya yerinde çıkarsa ceza gümrük vergisi ve gecikme zammı oranındaki faiz kadar olacak. Madde bentler halinde yeniden yazılıyor.
ÖnceGeçici ithalatta süre aşımında eşya yerinde bulunsa bile gümrüklenmiş değerin iki katı ceza uygulanıyordu.Teklif Ne ÖneriyorEşya yerinde bulunursa ceza vergi ve gecikme faizi kadar olur; tebligattan sonra 60 günde işlem yapılmazsa vergi kadar ek ceza gelir.Madde 15: Beş Yıl Saklanması Gereken Belgeyi İbraz Etmeme Cezası Düzenleniyor
Gümrük idaresinin yazılı istediği bilgi ve belgeler ile beş yıl saklanması gereken belgelerin kontrolde ibraz edilmemesi, 241. maddenin altıncı fıkrasının (d) bendinde toplanıyor.
ÖnceYazılı bilgi ve belge taleplerinin karşılanmaması 241. maddenin dördüncü fıkrasının (ı) bendinde ayrıca düzenleniyordu.Teklif Ne ÖneriyorYazılı istenen bilgi ve belgeler ile beş yıl saklanması gereken belgelerin gümrük kontrolünde ibraz edilmemesi bu bentte düzenlenir.Madde 16: Gümrük Cezalarında Uzlaşma Başvurusu Süresi Uzatılıyor
Gümrük vergisi ve idari para cezalarında uzlaşma, tebliğden itibaren 15 gün içinde istenebilecek. Uzlaşma komisyonlarının çalışmaları gizli olacak.
Teklif Ne ÖneriyorUzlaşma talebi tebliğden itibaren 15 gün içinde yapılır; talep süresince itiraz ya da dava açma süresi durur.Madde 17: Gümrük Müşavirlerinin İzin Belgesi Altı Aya Kadar Geri Alınabilecek
Gümrük mevzuatına aykırı hareket eden müşavir ve yardımcılarının izin belgeleri en fazla altı ay geçici alınabilecek. 3713 sayılı Kanunla kovuşturulanlarda belge kovuşturma bitene kadar alınacak.
Teklif Ne ÖneriyorBelge, aykırılıkta en fazla altı ay; 3713 sayılı Kanun kapsamında kovuşturulanlarda kovuşturma sonuçlanıncaya kadar tedbiren alınır.
Hasılat Esaslı Vergi, Varlık Barışı ve Borç Yapılandırma
Madde 14: El Konulan Araçlar Yüzde 25 ÖTV ile Sahibine İade Edilecek
Gümrük Kanunu'nun 235. maddesi kapsamında soruşturma altındaki ya da el konulmuş kara taşıtları, 31 Aralık 2019'a kadar başvurup ilk iktisaptaki ÖTV'nin yüzde 25'ini ödeyen sahiplerine iade edilecek.
ÖnceBu araçlar için el konulup mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilebiliyordu.Teklif Ne ÖneriyorBaşvurup ÖTV'nin yüzde 25'ini bir ay içinde ödeyene el koyma kararı verilmiyor; kendiliğinden bildirimde oran yüzde 15 oluyor.
Maden Kanununda Ruhsat, Devlet Hakkı ve Ceza Değişiklikleri
Madde 28: LNG'de Kayıp Oranı Yüzde 4'ten Yüzde 6'ya Çıkıyor
Gümrük Kanunundaki yüzde 4'lük oran yüzde 6'ya çıkıyor. Gerekçeye göre BOTAŞ'ın uzak ülkelerden aldığı LNG'de gemiye yüklenen ile boşaltılan miktar arasındaki fark çoğu zaman yüzde 4'ü aşıyor.
ÖnceGümrük Kanununun 237. maddesinde oran yüzde 4.Teklif Ne ÖneriyorOran yüzde 6 oluyor.
Kaynaklar
- TBMM komisyon raporu: Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik ↗
- TBMM komisyon raporu: Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ↗
- TBMM komisyon raporu: Güvenlik Korucularına Asgari Ücret Tamamlaması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik ↗
- TBMM komisyon raporu: Gümrük Kanununda Para Cezaları ve Uzlaşma Değişiyor ↗
- TBMM komisyon raporu: Hasılat Esaslı Vergi, Varlık Barışı ve Borç Yapılandırma ↗
- TBMM komisyon raporu: Maden Kanununda Ruhsat, Devlet Hakkı ve Ceza Değişiklikleri ↗
İlgili Terimler
Daha Fazlası
Son Güncelleme:
Kaynak Göster
Referandom. (2026, 11 Ekim). 4458 Sayılı Gümrük Kanununda Ne Değişiyor? [Değişen Kanun]. Erişim tarihi: 17 Ekim 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/degisen/4458-sayili-gumruk-kanunu