Gümrük Kanununda Para Cezaları ve Uzlaşma Değişiyor

Kanun, Gümrük Kanunundaki ceza miktarlarını, pişmanlık hükümlerini ve usul kurallarını yeniden düzenliyor ve gümrük muhafaza personeline kolluk haklarını tanıyor.

Yasalaşma Süreci

"Gümrük Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" (2/2213), 23 Eylül 2019 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacısı Konya Milletvekili Ziya Altunyaldız (AK Parti). Teklifi toplam 87 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 7 Ekim 2019 tarihinde verdi (sıra sayısı 104). Genel Kurulda 24 Ekim 2019 tarihinde açık oylamayla kabul edildi: 245 kabul, 37 ret oy. Kanun 7190 sayıyla 7 Kasım 2019 tarihli ve 30941 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Kanun, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapıyor. Gerekçeye göre Gümrük Kanunundaki para cezaları, usul hükümleri, ceza miktarları ve pişmanlık hükümleri günümüz ekonomik koşullarına göre yeniden değerlendirilmiş.

Cezalar ve Uzlaşma

• Yükümlüye ve ceza muhatabına, süresi içinde olmak şartıyla, itirazından vazgeçerek uzlaşma talep hakkı tanınıyor. Uzlaşmanın gizliliği ilkesi de ilgili madde kapsamına alınıyor.
• Dahilde işleme, gümrük kontrolü altında işleme ve tam muafiyetle geçici ithalat rejimlerine tabi eşyada beyan farklılıkları gümrük idaresince tespit edilmeden önce beyan sahibince bildirilirse, ceza hesaplanan cezanın yüzde onbeşi yerine yüzde onu olarak uygulanıyor.
• Gümrük idaresi tarafından yükümlüye yazılı olarak yanlış izahat verilmişse idari para cezası ve faiz uygulanmıyor.
• İhracat, lisansa veya uygunluk belgesine tabi olduğu halde aksi beyan edilen eşyada uygulanan idari para cezası indiriliyor. Gerekçeye göre amaç, ihracatçı firmalara ağır yük bindirmemek ve ihracatın devamını sağlamak.
• Teminat mektubu temininde maliyeti düşürmek için yüzde 20 fazla teminat alınması uygulamasından vazgeçiliyor.

Eşya ve Gümrük Müşavirleri

• Tasfiye edilecek eşyanın hak sahibince alınarak gümrük işlemlerine devam edilmesini sağlayan düzenlemenin kapsamı genişletiliyor ve bu uygulamadan birden fazla kez yararlanılabiliyor.
• Tasfiyelik hale gelen ve tasfiye sonucu emanete alınan tutarların iadesi için eşya sahiplerinin talepte bulunabileceği süre belirleniyor.
• Gümrük müşavir yardımcısı olabilmek için Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak şartı ekleniyor. Gümrük müşavir yardımcılarının ve müşavirlerinin gümrük mevzuatına aykırı davranışlarına ilişkin yaptırımlar güncelleniyor.

Kurumlara İlişkin Düzenlemeler

• Cumhurbaşkanlığına bağlanan Savunma Sanayii Başkanlığı, milli savunma ve iç güvenlik amacıyla ithal edilen eşyaya uygulanan muafiyetten yararlanmaya devam ediyor.
• Gümrük muhafaza amir ve memurları ile Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğünün yönetim kadrosunda görevli olanlar, diğer kolluk personeline tanınan haklardan yararlanıyor.