Maden Kanununda Ruhsat, Devlet Hakkı ve Ceza Değişiklikleri

Kanun, Maden Kanununda ruhsat bedeli, devlet hakkı ve idari para cezalarını yeniden düzenliyor. EÜAŞ'ın kömür alımı ve Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün yurtdışı şirketleri de düzenleniyor.

Yasalaşma Süreci

"Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" (2/1410), 7 Aralık 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacısı İstanbul Milletvekili Nevzat Şatıroğlu (AK Parti). Teklifi toplam 8 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 14 Ocak 2019 tarihinde verdi (sıra sayısı 41). Genel Kurulda 14 Şubat 2019 tarihinde açık oylamayla kabul edildi: 214 kabul, 36 ret oy. Kanun 7164 sayıyla 28 Şubat 2019 tarihli ve 30700 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Maden Kanunu

Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG), Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bağlı özel bütçeli bir kurum olarak teşkilatlanıyor. Bu nedenle Maden Kanununun ilgili bölümlerindeki Bakanlık ibareleri Genel Müdürlük olarak değişiyor.

Maden Kanunu kapsamında yatırım çakışması anlaşmazlıklarını gidermek için oluşturulmuş Kurul kaldırılıyor, yetkileri Bakanlığa devrediliyor. Gerekçede amacın bürokrasiyi azaltmak olduğu belirtiliyor.

Ruhsat bedeli ve devlet hakkının hukuki statüsü yeniden düzenleniyor, bunların oranları revize ediliyor. Madenlerin ihraç edilebilmesi ve uç ürün üretimine yönelik tesislerin teşvik edilmesi hedefleniyor. Raporda, altın, gümüş ve platin madenlerinde devlet hakkında uygulanan teşvik indiriminin yüzde 25 olarak düzenlendiği belirtiliyor.

Kaçak üretim ve izinsiz sevkiyat için madenin ocak başı satış fiyatı üzerinden idari para cezası uygulanıyor. Ruhsat sahipleri yerinde yapılacak tetkik ve incelemede hazır bulunup istenen belgeleri sunmak zorunda, aksi halde inceleme yapılana kadar üretim durduruluyor.

Yargı Yolu ve Diğer Kanunlar

Maden Kanunu ve Türk Petrol Kanunu kapsamında verilen idari para cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabiliyor. Gerekçeye göre Maden Kanunu cezaları şimdiye kadar Sulh Ceza Hakimliklerine itiraz edilerek kesinleşiyordu ve bu durum farklı yerlerde farklı kararlar çıkmasına yol açıyordu.

LPG Piyasası, Elektrik Piyasası ve Petrol Piyasası kanunlarında uygulanan idari yaptırımlar, fiillerin niteliğine göre yeniden inceleniyor. Düzenleme, Anayasa Mahkemesinin 7/4/2016 tarihli kararında belirtilen adalet ve hakkaniyet ilkelerine göre yapılıyor.

Enerji ve Kömür

Kamu sermayeli Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ), 3096 sayılı Kanun kapsamında görevlendirilmiş veya üretim tesisi işletme hakkı devredilmiş sermaye şirketlerinin sözleşmeleri kapsamında kendilerine tahsis edilen sahadan kömür alımı yapabiliyor.

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün yurtdışında kuracağı şirketler, arama ve araştırmaya ek olarak işletme faaliyeti de yapabiliyor. Bu şirketler özel hukuka tabi oluyor, bazı kanunlardan muaf tutuluyor ve kamu kurumlarında çalışan uzman personel bu şirketlerde çalıştırılabiliyor.