5686 Sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanununda Ne Değişiyor?
11 Ekim 2026 itibarıyla Referandom'da bu kanunu değiştirmeyi öneren 3 kanun teklifi ve bu tekliflerde 9 madde var. En yeni teklif: Turizm Merkezlerinde Plan Yetkisi Kültür ve Turizm Bakanlığına Veriliyor (30 Mart 2021).
Öne Çıkan Değişiklik Önerileri
- Jeotermal Alanlarda Turizm Tahsisi Yalnız Turizm Bakanlığında
- Turizm Bölgelerindeki Jeotermal Arama Ruhsatları İptal Edilecek
- Jeotermal Kanunundaki MAPEG ve İdare Tanımları Güncelleniyor
- Jeotermal Kanununda MİGEM İbareleri MAPEG Oluyor
- Jeotermal İdare Payı Isı ve Su Miktarına Göre Hesaplanacak
- Jeotermalde Usulsüz ve Kaçak Su Kullanımına Para Cezası Geliyor
Turizm Merkezlerinde Plan Yetkisi Kültür ve Turizm Bakanlığına Veriliyor
Madde 25: Jeotermal Alanlarda Turizm Tahsisi Yalnız Turizm Bakanlığında
Jeotermal Kanunu kapsamındaki orman, Hazine ve devlet taşınmazlarında turizm tesisi için kiralama, irtifak ve kullanma izni verilemez; turizme tahsis yalnız Kültür ve Turizm Bakanlığınca yapılır.
ÖnceJeotermal alanlardaki işlemlerde Kültür ve Turizm Bakanlığının yalnız görüşü alınıyordu.Teklif Ne ÖneriyorBakanlığın uygun görüşü aranır; bu yerlerin turizm amaçlı tahsisi münhasıran Kültür ve Turizm Bakanlığınca yürütülür.Madde 26: Turizm Bölgelerindeki Jeotermal Arama Ruhsatları İptal Edilecek
Turizm bölgelerinde Bakanlığa tasarruf hakkı verilen taşınmazlardaki jeotermal arama ruhsatları iptal edilir, işletme ruhsatına bağlı haklar kamulaştırılır; yatırımcı giderleri ödenir.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorGiderler iptal tarihindeki gerçek karşılığı üzerinden hesaplanır ve Bakanlık bütçesinden ödenir; ödemede öncelikle sulh yolu uygulanır.
Elektrik, Doğal Gaz ve Maden Alanında Çok Kanunlu Düzenleme
Madde 25: Jeotermal Kanunundaki MAPEG ve İdare Tanımları Güncelleniyor
MAPEG (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) tanımı yenileniyor; “idare” büyükşehirlerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları, diğer illerde il özel idareleri oluyor.
ÖnceKanunda genel müdürlük “MİGEM” olarak tanımlı.Teklif Ne ÖneriyorGenel müdürlük “MAPEG” olarak tanımlanır; idare büyükşehirlerde yatırım izleme başkanlıkları, diğer illerde il özel idareleridir.Madde 26: Jeotermal Kanununda MİGEM İbareleri MAPEG Oluyor
Kanunun 5, 6, 7 ve 10 uncu maddelerindeki “MİGEM” ibareleri “MAPEG” olarak değiştiriliyor.
Madde 27: Jeotermal İdare Payı Isı ve Su Miktarına Göre Hesaplanacak
Seralar, elektrik üretimi ve konut ısıtmasında idare payı gayrisafi hasılatın yüzde 1'i; kaplıca ve diğer alanlardaki kullanımlarda ise ısı enerjisi ve su miktarına göre, metreküpü 1,5 TL'yi geçmeyecek biçimde hesaplanıyor. Komisyon metnindeki 3 TL sınırı Genel Kurulda değiştirildi.
Önceİdare payı, kaynağı kullanan işletmelerin bir önceki yılki gayrisafi hasılat bilançosunun yüzde 1'i olarak alınıyor.Teklif Ne ÖneriyorAkışkanın doğrudan ve/veya dolaylı olarak kaplıca ve diğer alanlarda kullanıldığı tesislerde ise kullanılan yıllık toplam ısı enerjisi değeri ve reenjeksiyon durumu dikkate alınarak kullanılan suyun bir metreküpü 1,5 Türk lirası tutarını geçmeyecek şekilde, hesaplama yöntemi Bakanlık tarafından yönetmelikle belirlenen idare payı ödenir. Bu fıkrada belirlenen idare payı üst limiti her yıl ocak ayında yayımlanan yıllık TÜFE değeri kadar artırılır.Madde 28: Jeotermalde Usulsüz ve Kaçak Su Kullanımına Para Cezası Geliyor
Su miktarında usulsüzlük ya da kaçak kullanım saptanırsa önceki yıl kullanılan suyun iki katı idari para cezası kesilecek; üst sınır 500.000 TL, alt sınır 20.000 TL.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorCeza 500.000 TL'yi geçmez, 20.000 TL'nin altında olamaz; aynı fiilin ruhsat döneminde üçüncü tekrarında teminat irat kaydedilir ve ruhsat iptal edilir.Madde 29: MTA'nın Bulduğu Jeotermal Sahalar Taksitle İhale Edilecek
MTA'nın kaynak varlığını tespit ettiği sahalar ihale edilecek ya da kamu kurumlarına devredilecek; ihale bedeli ilk taksit peşin olmak üzere en fazla altı taksitle ödenebilecek.
ÖnceMTA'nın bulduğu jeotermal sahalar, taksit imkanı olmayan 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre ihale ediliyor.Teklif Ne ÖneriyorSaha ihale edilir ya da kamu kurumlarına devredilir; ihale bedeli ilk taksit peşin olmak üzere en fazla altı taksitle ödenebilir.
15 Temmuz Köprüsü Cezaları ve Galata Üniversitesi Düzenlemesi
Madde 13: Jeotermal Kanunundaki Kurula İlişkin Bent Kaldırılıyor
Kanunun 3. maddesindeki (34) numaralı bent yürürlükten kalkıyor. Yatırım çakışmalarındaki karar yetkisi kuruldan Bakanlığa geçiyor (14. madde).
ÖnceKanunda jeotermal yatırım çakışmalarında karar vermeye yetkili bir Kurul yer alıyordu.Teklif Ne ÖneriyorKurula ilişkin bent kaldırılır; yatırım çakışması kararını Bakanlık verir.Madde 14: Jeotermal Yatırım Çakışmasında Karar Yetkisi Bakanlığa Geçiyor
Jeotermal arama ve işletme ile maden, enerji, yol gibi yatırımlar birbirini engellerse, öncelikli yatırımı ilgili Bakanlığın görüşüyle Bakanlık belirleyecek.
ÖnceYatırım çakışmasında karar vermeye yetkili bir Kurul vardı.Teklif Ne ÖneriyorKarar Bakanlıkça verilir; lehine karar verilen taraf, diğerinin yatırım giderlerini tazmin eder.
Kaynaklar
İlgili Terimler
Daha Fazlası
Son Güncelleme:
Kaynak Göster
Referandom. (2026, 11 Ekim). 5686 Sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanununda Ne Değişiyor? [Değişen Kanun]. Erişim tarihi: 17 Ekim 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/degisen/5686-sayili-jeotermal-kaynaklar-ve-dogal-mineralli-sular-kanunu