Elektrik, Doğal Gaz ve Maden Alanında Çok Kanunlu Düzenleme

Kanun, Elektrik Piyasası Kanunu başta olmak üzere maden, doğal gaz ve elektrik alanındaki birçok kanunda değişiklik yapıyor. Maden ruhsatı işlemleri, doğal gaz dağıtımı ve LNG/CNG kullanımı gibi konularda yeni kurallar getiriyor.

Yasalaşma Süreci

"Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" (2/3116), 5 Ekim 2020 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacıları İstanbul Milletvekili Nevzat Şatıroğlu (AK Parti), Bursa Milletvekili Hakan Çavuşoğlu (AK Parti). Teklifi toplam 91 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 27 Ekim 2020 tarihinde verdi (sıra sayısı 238). Genel Kurulda 25 Kasım 2020 tarihinde açık oylamayla kabul edildi: 231 kabul, 60 ret oy. Kanun 7257 sayıyla 2 Aralık 2020 tarihli ve 31322 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Kanun, maden, doğal gaz ve elektrik sektöründe faaliyet gösteren kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör yatırımcılarının ihtiyaçlarına yönelik değişiklikler içeriyor.

Maden Alanında

• Ruhsat süresinin uzatılması için süresi içinde başvuru yapılmış ama idarenin değerlendirmesi tamamlanmamışsa, işletmenin faaliyetine devam etmesine imkan tanınıyor. Gerekçeye göre bu izin Bakan onayıyla ve on iki ayı geçmemek üzere veriliyor.
• Maden ruhsat bedelinin yatırılmayan kısmı, gecikme zammı oranında artırılarak tahsil ediliyor.
• Amme alacaklarının tahsil usulüne dair kanundaki vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge, bazı maden işlemlerinde aranmıyor. Ruhsatların verilmesi, birleştirilmesi, sürelerinin uzatılması, devir ve intikalleri ile çevreyle uyum bedeli iadesi başvurularında bu belge aranmaya devam ediyor.
• Ruhsat devirlerinde, devralanın kapasiteyi aşmayacağını taahhüt etmesi koşuluyla, daha önce tanınmış muafiyetler ve alınmış izinlerin korunması öngörülüyor.
• Ruhsat alanı içindeki taşmalar için ayrıca ceza işlemi yapılmaması amacıyla, ilgili ifade ruhsat alanı dışındaki mücavir sahalara tedbirsiz ve dikkatsiz faaliyetler sonucu meydana gelen zarar biçiminde netleştiriliyor.

Doğal Gaz Alanında

• Doğal gaz piyasasına organize toptan doğal gaz satış piyasası (OTSP) ve son kaynak tedariki tanımları ekleniyor. İthalatçı şirket tanımı da değişiyor.
• Dağıtım şirketlerinin LNG ve CNG yöntemlerini kullanabilmesine, mevcut iletim ve dağıtım şebekelerinin bu yöntemlerle beslenmesine imkan tanınıyor. Yerli üretim gazın belirli hallerde dağıtım şebekesine verilebilmesi de düzenleniyor.
• Yapı Kayıt Belgesi alan yapının bulunduğu bölgenin uygulama imar planı yoksa ya da yollar imar mevzuatına uygun açılmamışsa, ilgili belediye şartları kabul ettiğinde doğal gaz dağıtım şirketleri bu bölgelere şebeke yatırımı yapabiliyor.
• Doğal gaz dağıtım bölgelerinin yeni genişleme alanlarında, belediyenin talebiyle yapılan yatırımlarda bazı bedellerin istenmemesi ve kazı alanı kaplamalarının belediyece bedelsiz yapılması düzenleniyor.

Elektrik ve Diğer Alanlarda

• Lisanssız elektrik üretim tesislerinin YEK destekleme mekanizmasındaki on yıllık süreleri bittikten sonra uygulanacak fiyat ile 31/12/2020 tarihinden sonra işletmeye girecek tesislerin desteği Cumhurbaşkanı kararıyla belirleniyor.
• Elektrik dağıtım şirketlerinin denetimi EPDK dahil ihtisas sahibi kurumlarca da yapılabiliyor. Genel aydınlatma giderlerinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bütçesinden karşılanmasına ilişkin madde 31/12/2025 tarihine kadar uzatılıyor.
• Üretim ve otoprodüktör önlisans ve lisans başvurularında sonlandırma veya tadil hakkı tanınıyor.
• Jeotermal kaynaklarda, elektrik üretimi ve konut ısıtması dışındaki kullanımlardan alınan idare payı için üst sınır getiriliyor, su miktarında usulsüzlük ve kaçak kullanıma ceza öngörülüyor.
• Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi'nin doğal gaz alımları Kamu İhale Kanunu dışında tutuluyor. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına tanınan istisnalar bu şirketi ve bağlı ortaklıklarını da kapsayacak biçimde yeniden düzenleniyor.
• Doğal Gaz Piyasası Kanununa eklenen yeni maddeyle yapılacak bazı devirler katma değer vergisinden istisna tutuluyor.