Ödeme Sistemleri Yetkileri Merkez Bankasında Toplanıyor

Kanun, ödeme hizmetleri ve elektronik para kuruluşları alanındaki bazı yetkileri BDDK'dan Merkez Bankasına devrediyor ve ödeme sistemlerine ilişkin kuralları değiştiriyor.

Yasalaşma Süreci

"Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" (2/2272), 16 Ekim 2019 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacısı Malatya Milletvekili Bülent Tüfenkci (AK Parti). Teklifi toplam 78 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 25 Ekim 2019 tarihinde verdi (sıra sayısı 117). Genel Kurulda 12 Kasım 2019 tarihinde kabul edildi. Kanun 7192 sayıyla 22 Kasım 2019 tarihli ve 30956 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Kanun, 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanunda ve bazı kanunlarda değişiklik yapıyor. Gerekçeye göre ödemeler alanında Merkez Bankası ile BDDK arasındaki ikili düzenleme ve kontrol yapısı tek çatı altında toplanıyor.

Yetkilerin Merkez Bankasına Geçmesi

• BDDK'nın 6493 sayılı Kanun kapsamındaki görev ve yetkileri Merkez Bankasına devrediliyor. Ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları, BDDK tarafından katkı payı alınabilecek kuruluşlar arasından çıkarılıyor.
• Banka kartları ve kredi kartlarına ilişkin takas ve mahsup faaliyetleri BDDK yetki alanından çıkarılıyor.
• Ödeme ve elektronik para kuruluşlarının MASAK yükümlülük uyum denetimi Merkez Bankası tarafından yapılıyor.
• BDDK'nın ikincil düzenleme yapma yetkisi Merkez Bankasına geçiyor.

Merkez Bankasına Verilen Yeni Yetkiler

• Ödeme ve menkul kıymet mutabakat sistemlerine ilişkin gözetim faaliyetleri, sistem katılımcıları, mutabakat kuruluşu, bağlantılı sistemler ve dış hizmet sağlayıcılar gibi tarafları da kapsayacak şekilde genişletiliyor. Merkez Bankası, kurulmuş ve kurulacak sistem işleticilerine hissedar olabiliyor.
• Merkez Bankası, ödeme hizmeti kapsamındaki belirli bir işlem türünde alınan ücret, masraf ve komisyonların niteliklerini ve azami miktar ya da oranlarını belirleyebiliyor, bunları kısmen veya tamamen serbest bırakabiliyor.
• Merkez Bankası, ödemeler alanının gelişimini olumsuz etkileyebilecek durumları tespit ettiğinde çalışma komiteleri kurabiliyor.
• Yalnızca bir işletmenin kendi mağaza ağında veya sınırlı bir hizmet ağında kullanılabilen ödeme araçlarına ilişkin işlemler, Merkez Bankasınca belirlenecek büyüklüğe ulaşırsa ödeme hizmeti olarak değerlendirilebiliyor.

Kuruluşlara İlişkin Düzenlemeler

• Üyeliğin zorunlu olduğu Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliği kuruluyor.
• Yalnızca hesap bilgisi sağlama faaliyeti sunan ödeme kuruluşları, kanundaki bazı maddelerden muaf tutuluyor. Merkez Bankası, bir ödeme hizmeti sağlayıcısındaki verilerin başka bir sağlayıcıyla paylaşılmasına ilişkin usul ve esasları belirliyor.
• Elektronik para kuruluşlarının bankalara yatırdığı fonların Merkez Bankası nezdinde bloke edilmesi uygulaması kanundan çıkarılıyor.
• Çek takası faaliyetleri İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. tarafından sunulmaya başlandığı için ilgili hüküm yürürlükten kaldırılıyor.
• Ödeme sistemlerindeki teminat uygulamalarına ilişkin hüküm daha açık biçimde yeniden yazılıyor.