Hayvanları Koruma Kanununda Sahipsiz Hayvanlar için Değişiklik

Kanun, sahipsiz hayvanların toplanıp bakımevlerine götürülmesini ve sahiplendirilinceye kadar orada barındırılmasını esas alıyor. Yerel yönetimlere belirli durumlarda ötanazi (hayvanın tıbbi yöntemlerle yaşamına son verilmesi) yetkisi veriyor.

Yasalaşma Süreci

"Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" (2/2275), 12 Temmuz 2024 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacısı Rize Milletvekili Harun Mertoğlu (AK Parti). Teklifi toplam 80 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 25 Temmuz 2024 tarihinde verdi (sıra sayısı 160). Genel Kurulda 30 Temmuz 2024 tarihinde açık oylamayla kabul edildi: 273 kabul, 224 ret, 1 çekimser oy. Kanun 7527 sayıyla 2 Ağustos 2024 tarihli ve 32620 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Kanun, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununda değişiklik yapıyor. Hayvanların korunmasında insan, hayvan ve çevre sağlığının gözetilmesi Kanunun amaçları arasına alınıyor. Sahipli hayvan ve sahipsiz hayvan kavramları açıkça tanımlanıyor, hayvan bakımevi tanımı yeni düzenlemeye uygun hale getiriliyor.

Bakımevi Esaslı Yeni Yaklaşım

Şimdiye kadar uygulanan yakala, kısırlaştır ve bırak yöntemi kaldırılıyor. Bu yönteme göre sahipsiz hayvan yakalanıyor, kısırlaştırılıyor ve toplandığı yere bırakılıyordu. Yeni düzenlemede sahipsiz hayvanlar hayvan bakımevlerine alınıyor, rehabilite edilenler sahiplendirilinceye kadar bakımevinde barındırılıyor ve bakımevine alınan hayvanlar Bakanlık veri sistemine kaydediliyor. Öncelikle sahipsiz köpeklerin sahiplendirilmesi esas alınıyor. Bakımevi dışında bir hayvana bakmak, ancak onu sahiplenerek yasal sorumluluğunu almakla mümkün oluyor. İl özel idarelerine ise sorumluluk alanındaki sahipsiz hayvanları en yakın hayvan bakımevine götürme sorumluluğu yükleniyor.

Ötanazi Yetkisi

• Bakımevine alınan hayvanlardan saldırgan olanlara, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunanlara ya da sahiplenilmesi yasak olanlara yerel yönetimlerce ötanazi yapılması öngörülüyor.
• Sahipsiz hayvan popülasyonu kamu güvenliği bakımından tehlike oluşturursa, hayvandan hayvana veya insana bulaşan hastalıklar görülürse ya da su kaynakları, yaban hayatı ve biyolojik çeşitlilik zarar görürse ilgili yerel yönetimler sahipsiz hayvanlara ötanazi yapabiliyor.
• Ötanaziye ilişkin esas ve usuller Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleniyor.

Yasaklar ve Cezalar

Yerel yönetimler adına toplanan sahipsiz hayvanları bakımevi dışında bir yere terk etmek veya bakımevinde barındırılan hayvanı bakımevi dışında bir yere bırakmak yasak kapsamına alınıyor ve ilk kez kabahat olarak idari yaptırıma bağlanıyor. Sahipli hayvanın sahibi tarafından terk edilmesi kabahatine ilişkin idari para cezası artırılıyor.

Diğer Düzenlemeler

İl hayvanları koruma kurulunun görevleri arasına sahipsiz hayvanlardan kaynaklı sorunları belirlemek ve çözüm önerileri üretmek ekleniyor. Hayvanlar için ameliyathane kurmak, ilaç, alet ve ekipman temin etmek ile bakımevlerindeki hayvanların sahiplendirilmesine yönelik faaliyetler teşvik kapsamına alınıyor.