Platformun nasıl kullanıldığını anlamak için ölçüm araçları kullanıyoruz. Bunlar zorunlu değil: reddedersen site aynı şekilde çalışır, ölçüm çerezi yazılmaz, Google’a yalnız çerezsiz ve kimliksiz sayım sinyali gider. Oy kayıtları bu tercihten bağımsız olarak saklanır, ayrıntısı gizlilik metninde.
Veriler 18 Ocak 2023 tarihli TBMM Genel Kurul tutanaklarındaki açık oylama sonuçlarından derlenmiştir.
Bu Teklif Ne Yapıyor?
Referandom Özeti
Çanakkale-Gelibolu ve Kapadokya Alan Başkanlıklarından sonra “doğal ve turistik değerler açısından büyük öneme sahip Uludağ bölgesinin, doğal sit alanları ve diğer korunan alanlar ile birlikte kaynak değerlerinin korunması, yaşatılması, geliştirilmesi, tanıtılması ve turizm potansiyelinin geliştirilmesi hedefleri doğrultusunda farklı kurumlara ait planlama yetkilerini tek bir kurumda toplayarak bugüne kadar bu konuda yaşanan yetki karmaşasını ortadan kaldırmak, alanın ihtiyaçlarına kısa sürede etkin çözümler üretebilmek” amacıyla Uludağ’da da alan başkanlığı kurulmasını öngören teklif 18 Ocak 2023 tarihli TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.
Madde Madde
Her maddeyle ne değiştiği ve partilerin o maddeye ne dediği: teklif sahiplerinin gerekçesi, komisyon raporundaki muhalefet şerhleri ve Genel Kurulda verilen önergeler.
Tartışmalı Okudun
Madde 1Tartışmalı
Uludağ Alanı Hakkında Kanun
Uludağ Alanının Korunması ve Yönetimi İçin Çerçeve Çiziliyor
Kanunun amacı, Uludağ Alanının doğal sit alanları, jeolojik ve biyolojik varlıkları, suyu ve benzeri kaynak değerleriyle korunmasını, planlanmasını, yönetilmesini ve denetlenmesini düzenlemek.
ŞimdiAlanın korunması, tanıtılması, planlanması, yönetilmesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esaslar bu kanunla belirlenir.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile Kanunun amacı ve kapsamı belirlenmiştir.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Kendi mecrasında sorunsuz bir şekilde var olan bir bölgenin yönetim yapısının değiştirilmesinin temel amacı, burada yeni bir rant alanının oluşturulma çabası olduğu açıkça görülmektedir.
Yine metinde “kaynak değerlerinin korunması” gibi muğlak bir ifade yer almaktadır. Söz konusu ibare ile tam olarak neyin kastedildiği açık bir şekilde tanımlanmamıştır.
Başkan, Başkanlık, Komisyon ve Uludağ Alanı Tanımlanıyor
Kanundaki Bakan, Başkan, Başkanlık, Danışma Kurulu, Komisyon, Uludağ Alanı ve Uludağ Alan planları terimleri tanımlanıyor. Alanın sınırı kanuna ekli harita ve koordinat listesiyle belirleniyor.
ŞimdiUludağ Alanı, kanuna ekli Harita ve Koordinat Listesinde sınırları belirtilen ve Başkanlığın yetkili ve görevli olduğu alan olur.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile; Kanunda yer alan tanımlar düzenlenmiştir.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Kanun teklifi metninde geçen “Başkan” kelimesinin “Alan Başkanı” nı tarif ettiği açıklanmış fakat başkanın nasıl görevlendirileceği konusunda hiçbir açıklama yapılmamıştır.
Sayın milletvekilleri, teklifin 2’nci maddesinin (c) bendinde “Başkan: Uludağ Alan Başkanını ifade eder.” tanımı yer almaktadır ancak Başkanın atamayla mı, seçimle mi geleceği bilinmemektedir.
EK-I'deki koordinatlar ve kroki incelendiğinde kanunların açık ve anlaşılır olması ilkesi çiğnenmektedir. Ekteki krokinin hangi bölgeyi kapsadığına dair şüpheler vardır.
Uludağ Alanında Giriş, Yıkım ve Taşınmaz Yetkileri Başkanlığa Geçiyor
Giriş, ulaşım, güvenlik ve ücretler yönetmelikle belirlenecek. Başkanlık aykırı yapıları yıktırabilecek, kamulaştırma yapabilecek; Hazine taşınmazları ona bedelsiz tahsis edilecek, yeni madencilik yasaklanacak.
ÖnceAlandaki koruma statüleri ve idari yetkiler farklı kurumlar arasında dağınık duruyordu.
VS
ŞimdiGiriş, ulaşım ve ücretler Başkanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir; alandaki Hazine taşınmazları Başkanlığın talebiyle bedelsiz tahsis edilir.
Komisyon Raporundaki Şerhi
Denetimden uzak bir yapıyla hazine arazilerini bile yapılaşmaya açacak, yağma ve talanı tek çatı altına toplayacak bir mekanizma bu maddeyle kurulmaktadır.
Milli Park statüsünden çıkarılarak her türlü taşınmaz üzerinde istediği kararı alabilme yetkisinin başkanlığa bırakılması büyük bir talan ve yağmanın önünü açacaktır.
Maddenin 3'üncü fıkrasında yer alan “gerektiğinde” ifadesi, aykırı bir şekilde yapılacak yapıların yıkılmasında kesinlik vurgusunu ortadan kaldıracağı ve istismara yol açacağı için metinden çıkarılmıştır.
Uludağ Alanındaki Her Ölçekte Plan Başkanlıkça Yapılacak
Alandaki her tür ve ölçekte planı Başkanlık hazırlar. Planlar, Komisyonun uygun görüşü ve Bakan Oluru sonrası Başkanlıkça onaylanır; kanundan sonra diğer idareler yeni plan onaylayamaz.
ÖncePlanlama yetkisi farklı kurumlara dağılmış durumda.
VS
ŞimdiPlanları Başkanlık hazırlar ve onaylar; Komisyonun uygun görüşü ve Bakan Oluru gerekir, diğer idareler yeni plan onaylayamaz.
Genel Kurulda, 17 Ocak 2023
Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.
Önerge reddedildi
Genel Kurulda, 17 Ocak 2023
Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.
Önerge reddedildi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Çünkü zaten Alan Komisyonundaki üyelerin ağırlığı Kültür ve Turizm Bakanlığındadır. Kısacası Uludağ'da yapılacak her türlü imar planında tek yetkili Kültür ve Turizm Bakanı olmuş olacaktır.
Maddenin değiştirilmesini önerdi. Planların Komisyonun yanında Büyükşehir Belediyesinin uygun görüşüyle de yürürlüğe girmesini önerdi.
Önerge reddedildi
Madde 5Tartışmalı
Uludağ Alanı Hakkında Kanun
Uludağ Alan Komisyonu Kuruluyor, Sit Kararları Ona Geçiyor
Komisyon alandaki her türlü uygulamaya, doğal sit tescili ve sınır değişikliğine karar verecek. Üyeleri Bakanlıklar, Valilik ve Bursa Büyükşehir Belediyesi görevlendirecek.
Önce2863 sayılı Kanunla bu yetkiler kültür varlıklarını koruma bölge kurullarında ve tabiat varlıklarını koruma bölge komisyonlarındaydı.
VS
ŞimdiBu yetkileri Komisyon kullanır; sit sınırı ve derece değişiklikleri Komisyonun oybirliğiyle aldığı kararla yapılır.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile; Uludağ Alan Komisyonunun görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esasları düzenlenmiştir.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Uludağ'ı tamamen merkezi iktidara teslim eden bu Komisyon kompozisyonu, Anayasa'da öngörülen yerinden yönetim ilkesiyle uyumsuzdur.
Korunması ve kollanması gereken Uludağ'ın sermayeyi savunan Kültür ve Turizm Bakanlığının ağırlıkta olduğu bir komisyonun inisiyatifine terk edilmiş olması ekolojik bir yıkımın habercisi niteliği taşımaktadır.
Başkanlığa danışmanlık yapacak ve tavsiyede bulunacak Danışma Kurulu kuruluyor. Üyeleri Alan Başkanı, Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, otelciler, acentalar, gençlik ve spor müdürlüğü ve Osmangazi Belediyesi temsilcileri.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiDanışma Kurulu yılda en az dört kez toplanır; Başkanlığa danışmanlık eder ve tavsiyelerde bulunur.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile; Danışma kurulunun görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esasları düzenlenmiştir.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Danışma Kurulu'nun ağırlıklı olarak turizm ve ticaret iş hayatından oluştuğunu görüyoruz. Doğayı, yaşamı ilgilendiren bu önemli yapılanmada -amaç koruma ise- akademisyenler, bilim insanları, meslek odalarının bulunmaması hazin bir tablodur.
Maddeyle kurulan danışma kurulu, Bakanlık yetkilileri ve sermaye temsilcilerinden oluşmaktadır. Kurulda TMMOB bağlı meslek odaları, ilgili sendikalar, doğa ve çevre örgütleri yer almamaktadır.
Danışma Kurulu kararlarının herhangi bir bağlayıcılığı bulunmamaktadır. Kurulda yer alacak üyelerin dağılımına bakıldığında ise sadece turizm ve spor alanının dikkate alındığı, Uludağ'ın çevresel durumunun göz ardı edildiği görülmektedir.
Maddenin değiştirilmesini önerdi. Kurula çevre, orman, jeoloji mühendisleri, mimar ve inşaat mühendisleri odalarından üye eklenmesini, Başkanlığın tavsiyelere aykırı karar almamasını önerdi.
Önerge reddedildi
Madde 7Tartışmalı
Uludağ Alanı Hakkında Kanun
Alan Başkanlığının Gelir ve Giderleri Belirleniyor
Gelirler arasında Hazine yardımı, alandaki taşınmazların satış ve kira gelirleri, ücretler, bağışlar ve idari para cezalarının yarısı var. Giderler arasında planlama, kamulaştırma ve personel harcamaları sayılıyor.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiBaşkanlık genel bütçe yardımı, taşınmaz işlemleri, ücret, bağış ve işletme gelirleriyle çalışır; giderleri kanunda sayılır.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile; Başkanlığın gelirleri ve giderlerine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Madde dahilinde Uludağ Alan Başkanlığı'nın gelirleri olarak sayılan gelirler, Uludağ Alanı olarak belirlenen bölgede yerinden yönetimin varlık şartlarından olan mali özerkliği baltalayıcı niteliktedir.
Alan Başkanlığına Harç, Damga ve Emlak Vergisi Muafiyeti Geliyor
Başkanlık, faaliyetleriyle ilgili harçlardan, damga vergisinden, bağışlar nedeniyle veraset ve intikal vergisinden, emlak vergisinden ve tapu döner sermaye bedelinden muaf olacak.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiBaşkanlık harç ve vergilerden muaf olur; kendisine yapılan bağışlar gelir ya da kurumlar vergisimatrahından düşülebilir.
Genel Kurulda, 18 Ocak 2023
Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.
Önerge reddedildi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Yönetim, planlama, gelirlerin toplanması, denetlemeye kadar bütün yasal işlemlerin özerk olan alan başkanlığına devredilmektedir. Dolayısıyla Uludağ alanında yapılacak her türlü hukuksuzluğu denetleyecek bir yapı olmayacaktır.
Uludağ Alanında Tedbirlere Aykırılığa 50 Bin ile 500 Bin Lira Ceza
Alanın doğal değerlerini koruma tedbirlerine aykırı davrananlara 50 bin ile 500 bin lira, izinsiz sportif faaliyet ve organizasyona 10 bin ile 100 bin lira idari para cezası verilecek.
ŞimdiKoruma tedbirlerine aykırılığa 50 bin ile 500 bin lira, izinsiz sportif faaliyete 10 bin ile 100 bin lira idari para cezası uygulanır.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile; Uludağ Alanının ve Alandaki orman dokusunun korunmasına yönelik hükümlere aykırılık halinde uygulanacak ceza hükümleri ile Başkanlıkça alınacak tedbirlere aykırı davranılması durumunda uygulanacak olan idari para cezalarına ilişkin düzenleme yapılması amaçlanmıştır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Genel Kurulda, 18 Ocak 2023
Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.
Önerge reddedildi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Maddede belirten cezaların ise hiçbir caydırıcılığı yoktur. Alt sınır 50 bin Türk lirası ve üst sınır ise 500 bin Türk Lirasıdır. Bu da her türlü istismara açıktır.
Uludağ Alanının Sınırı Cumhurbaşkanı Kararıyla Değişebilecek
Bölge kurulları ve koruma bürolarının Uludağ'daki görevleri Başkanlığa geçiyor. Uludağ Milli Park Müdürlüğüne yapılan atıflar Başkanlığa yapılmış sayılıyor. Alan sınırı Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebiliyor.
ÖnceBu görevleri kültür varlıklarını koruma bölge kurulu müdürlükleri, koruma uygulama ve denetim büroları ile il müdürlükleri yürütüyordu.
VS
ŞimdiBu görevler Uludağ Alanında Başkanlıkça yürütülür; alan sınırı Bakanlığın teklifi ve ilgili Bakanlıkların görüşüyle Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebilir.
Komisyon Raporundaki Şerhi
Kanunla belirlenen bu sınırların değiştirilmesinin yürütmenin tek kişilik iradesine terk edilmesi, Anayasa'nın (m.56 ve m.169 başta gelmek üzere) çevre korunmasıyla ilgili hükümleri bakımından yeterli güvence oluşturmamaktadır.
Teklifle Uludağ bölgesinin idari ve mali yönetimini bütünüyle merkezi idareye aktarmaya çalışıyorsunuz. Teklif bu açıdan Anayasa’nın yerinden yönetim ilkeleriyle bağdaşmamaktadır.
Bu madde ile Cumhurbaşkanı bir gece çıkaracağı kararname ile bütün Bursa'yı Uludağ Alan Başkanlığının yetki alanına sokabilecektir. İlkesel olarak yasa ile belirlenen sınırlar gerek duyulursa yine yasa ile değiştirilmelidir.
Diğer taraftan, kimsenin endişesi olmasın, Uludağ Alan Başkanlığının kurulmasıyla alanın doğal sit koruma statülerinde herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır.
Referandom. (2026, 7 Ekim). Uludağ Alanı Hakkında Kanun Teklifi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/uludag-alani-hakkinda-kanun-teklifi-1
Sitene Ekle
Bu oy kartını kendi sitene eklemek için kodu kopyalayıp sayfana yapıştır.
<iframe src="https://www.referandom.com/gom/kanun/uludag-alani-hakkinda-kanun-teklifi-1" title="Referandom: Uludağ Alanı Hakkında Kanun Teklifi" width="100%" height="400" style="max-width:560px;border:0;border-radius:18px" loading="lazy"></iframe>
Yorumlar
Hakaret, nefret söylemi ve kişisel bilgi içeren yorumlar kaldırılır.
Yorumlar
Hakaret, nefret söylemi ve kişisel bilgi içeren yorumlar kaldırılır.