Kamuya Olan Borçlar Yeniden Yapılandırılıyor, Matrah Artırımı Getiriliyor

Kanun, vatandaşların kamu kurumlarına olan borçlarını yeniden yapılandırıyor. Matrah ve vergi artırımı, işletme kayıtlarının fiili duruma uygun hale getirilmesi ve gayrimenkuller ile amortismana tabi kıymetler için yeniden değerleme imkanı da getiriyor.

Yasalaşma Süreci

"Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi" (2/3622), 21 Mayıs 2021 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacısı İstanbul Milletvekili Vedat Demiröz (AK Parti). Teklifi toplam 84 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 31 Mayıs 2021 tarihinde verdi (sıra sayısı 265). Genel Kurulda 3 Haziran 2021 tarihinde açık oylamayla kabul edildi: 277 kabul, 0 ret, 8 çekimser oy. Kanun 7326 sayıyla 9 Haziran 2021 tarihli ve 31506 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Yapılandırmaya konu alacaklar, alacaklı idare, alacak türü ve dönemine göre belirleniyor. İdareler: Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu, il özel idareleri, belediyeler ve Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB). Alacaklar esas itibarıyla 30/4/2021 tarihi dikkate alınarak belirleniyor. Kapsamda vergiler, vergi cezaları, idari para cezaları, gümrük vergileri ve idari para cezaları, sigorta primleri, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi ile bunlara bağlı faiz, zam, gecikme zammı gibi fer'i alacaklar yer alıyor. Düzenleyici ve denetleyici kurumlarca verilen idari para cezaları, Covid-19 ile mücadele kapsamında verilen idari para cezaları ile tütün ve tütün mamullerinin kullanımından kaynaklanan idari para cezaları kapsam dışında.

Belediyelerin su, atık su ve katı atık gibi alacakları, büyükşehir belediyelerinin katı atık ücretleri ile su ve kanalizasyon idarelerinin su ve atık su bedeli alacakları da yapılandırılıyor. Kesinleşmiş alacaklar için ayrı, kesinleşmemiş veya dava aşamasındaki alacaklar (vergi tarhiyatları, gümrük vergileri, ihtilaflı idari para cezaları ve ecrimisiller) için ayrı şartlar belirleniyor. Yapılandırmadan yararlanmak isteyenlerin dava açmaması, açılmış davalardan vazgeçmesi ve kanun yollarına başvurmaması gerekiyor. Her bir taşıt için Kanun kapsamında ödenecek motorlu taşıtlar vergisi, taşıta ilişkin idari para cezaları ve geçiş ücretinin en az yüzde 10'u ödenirse, taksit ödeme süresince fenni muayene izni veriliyor.

Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olarak başlanmış ama tamamlanamamış vergi incelemeleri ve takdir işlemlerine devam ediliyor, sonradan tarh edilen vergiler de yapılandırmadan yararlanabiliyor. Gerekçeye göre matrah ve vergi artırımı yoluyla vergilendirmede öngörülebilirlik artırılıyor ve geçmiş vergi dönemlerine ilişkin olası riskler ortadan kaldırılıyor.

Kanun, işletmelere kayıtlarını fiili duruma uygun hale getirme imkanı veriyor. İşletmede bulunduğu halde kayıtlarda yer almayan ya da kayıtlarda yer alıp işletmede bulunmayan emtia, makine, teçhizat, demirbaş ile kasa mevcudu ve ortaklardan alacakların beyanına ilişkin düzenleme yapılıyor. İşletmelerin bilançolarında yer alan gayrimenkuller ile amortismana tabi diğer iktisadi kıymetler için yeniden değerleme yapılabiliyor.

Karşılıksız çıkan çek, protesto edilmiş senet, kredi kartı ve diğer kredi borçlarını zamanında ödeyemeyen kişiler yükümlülüklerini yerine getirirse, geçmiş ödeme performanslarına ilişkin olumsuz kayıtlar dikkate alınmıyor.