Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

2. Emekli Aylıkları

5510 sayılı Kanunun ek 19. maddesinde yapılan değişiklikle, en düşük emekli maaşı 12.500 TL'den 14.469 TL'ye yükseltilmiştir.

Teklif sahipleri, son dönemde yaşanan yüksek enflasyondan dolayı emeklilerin alım güücnde yaşanan kaybı telafi etmek için en düşük maaş sınırını yükselttiklerini ifade etmiştir. Muhalefet ise yapılan bu zammın yetersiz olduğunu ve emeklilerin yaşam standartlarını iyileştirmeyeceğini belirterek bu teklife itiraz etmiştir.

3. Asgari Ücret Desteği

2016 yılından bu yana uygulanan asgari ücret desteği, 2024 yılı için aylık 700 TL olarak belirlenmişken, 2025 yılı itibarıyla bu tutar 1000 TL'ye yükseltilmiştir. İşverenler, sigortalı çalışan başına günlük 33,33 TL, aylık toplamda 1000 TL destek alacaktır. Toplu iş sözleşmesine tabi özel sektör işverenlerine ait iş yerleri için bu tutar 2000 TL olacaktır. Destek ödemeleri, yine İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanacaktır. Mevcut uygulamada asgari ücret desteğinden tüm işverenler yararlanabilirken, yeni düzenleme ile belirli işveren grupları kapsam dışında bırakılmaktadır. Belediyeler, İl Özel İdareleri ve bunlar tarafından kurulan birlik ve işletmeler asgari ücret desteği kapsamı dışına çıkarılmıştır.

Muhalefet, asgari ücretin artırıldığı göz önüne alındığında, verilen desteğin yetersiz olduğu ve işçilerin gelir seviyesinde kayda değer bir iyileşme sağlamayacağını belirtmiştir. İşsizlik Sigortası Fonu'nun, işsizler için oluşturulmuş bir kaynak olduğu ve bu fonun işverenlere aktarılmasının fonun amacını aşan bir kullanım olduğunu eleştirmiştir. 2024 yılında uygulanan asgari ücret desteğinden yararlanan tüm işverenler kapsama alınırken, 2025 yılı itibarıyla destekten yararlanabilecek işveren kapsamının daraltılması, adil olmadığı yönünde eleştirmiştir. Destek tutarının artırılmasına rağmen, ekonomik koşullar ve enflasyon göz önüne alındığında işveren üzerindeki mali yükün hafifletilmediği ve desteğin daha kapsamlı olması gerektiğini vurgulamıştır. İşsizlik Sigortası Fonu'ndan işçilere yönelik desteklerin artırılması gerektiği ve mevcut uygulamanın dengesiz olduğu belirtilmiştir.

Muhalefet, belediyelere asgari ücret desteği verilmeyeceğine yönelik hükmün teklif metninden çıkarılmasını talep etmiş olsa da bu talep sonuçsuz kalmıştır.

4. Elektrik Piyasası Kanunu (6446 Sayılı Kanun)

Değişiklik:

• Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ), mevcut enerji alım ve satım sözleşmelerini yürütme yetkisine sahip olacak, böylece kamu kurumları ile yapılan enerji anlaşmalarının sürekliliği sağlanacaktır.
• Yerli kömür üreticilerine yönelik uzun vadeli alım garantileri getirilerek, bu sektördeki yatırımların devamlılığı teşvik edilecektir.
• Elektrik dağıtım şirketlerinin teknik ve teknik olmayan kayıplarından dolayı enerji ihtiyaçlarını EÜAŞ'tan temin etmesi zorunlu hale getirilmektedir.
• Son kaynak tedarikçilerinin belirli bir oranda elektriği EÜAŞ’tan almak zorunda olması öngörülmektedir.

Gerekçe:

• Türkiye'nin enerji arz güvenliğinin sağlanması ve fiyat istikrarının korunması hedeflenmiştir.
• Kamu ve özel sektör arasında enerji tedarik sürecinde düzenleyici bir mekanizma oluşturulması amaçlanmıştır.

Muhalefet Eleştirileri:

• Fosil yakıt kullanımını teşvik eden bu düzenlemenin Türkiye’nin yeşil enerjiye geçiş hedefleriyle çeliştiği ve uzun vadede çevresel maliyetler oluşturacağı dile getirilmiştir.
• Kamu kaynaklarının belirli enerji şirketlerine yönlendirilmesi sebebiyle rekabet ortamının zarar görebileceği belirtilmiştir.
• Elektrik fiyatlarının belirlenmesinde piyasa dinamiklerinin etkisiz hale getirilebileceği ve tüketicilere yüksek maliyet yansıtılabileceği öne sürülmüştür.

5. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) Yetkileri (7145 Sayılı Kanun)

Değişiklik:

• 31 Temmuz 2024’te sona eren, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), terörle iltisaklı olduğu şüphesiyle el konulan şirketlere kayyım olarak atanabilmesi uygulaması yeniden yürürlüğe girecek.
• Kayyım olarak atanan yöneticiler, idari, mali ve hukuki açıdan herhangi bir sorumluluk taşımayacaktır.
• Şirketlerin genel kurul yetkileri Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilecektir.
• TMSF'nin kayyım atanması sürecine ilişkin yargı denetimi idare mahkemeleri ile sınırlandırılmaktadır.

Gerekçe:

• Terör finansmanının önlenmesi ve devlete ait kaynakların etkin bir şekilde yönetilmesi amaçlanmaktadır.
• El konulan şirketlerin kamu yararı gözetilerek yönetilmesini sağlamak hedeflenmektedir.

Muhalefet Eleştirileri:

• TMSF’nin kayyım atanması sürecinde yargı denetiminden bağımsız bir konuma getirilmesinin hukuki güvenceyi zayıflatabileceği ifade edilmiştir.
• Kayyım yetkilerinin genişletilmesi, özel sektör şirketlerinin faaliyetlerini olumsuz etkileyebileceği ve ticari güven ortamını bozabileceği yönünde eleştiriler yöneltilmiştir.
• Kayyım atanmasına ilişkin süreçlerde yargı denetiminin idare mahkemeleri ile sınırlandırılması, hukuki süreçlerin adil ilerlemesi açısından sakıncalı bulunmuştur.

Sonuç

Kanun teklifi ile birlikte kamu yönetimi, enerji sektörü ve sosyal güvenlik sisteminde önemli değişiklikler öngörülmektedir. Ancak, muhalefet partileri tarafından getirilen eleştiriler, yetki genişletmelerinin kamu denetimini zayıflatabileceği ve ekonomik desteklerin belirli gruplara avantaj sağlayabileceği yönünde yoğunlaşmaktadır. Bu bağlamda, düzenlemelerin uzun vadeli etkilerinin dikkatle takip edilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Teklif edilen değişikliklerin kamu çıkarını ne ölçüde koruduğu ve ekonomik dengeleri nasıl etkileyeceği, önümüzdeki süreçte daha net bir şekilde ortaya çıkacaktır.