Ceza İnfazında Elektronik Mektup, Ziyaret ve Erteleme Değişikliği

Kanun, 5275 sayılı İnfaz Kanununda ve diğer bazı kanunlarda değişiklik yapıyor. Hükümlüler elektronik yöntemlerle de mektup alıp gönderebiliyor, ziyaret süresi uzuyor ve izleme kurullarının görevleri genişliyor.

Yasalaşma Süreci

"Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" (2/3632), 25 Mayıs 2021 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacısı Kahramanmaraş Milletvekili Ahmet Özdemir (AK Parti). Teklifi toplam 44 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Adalet Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 31 Mayıs 2021 tarihinde verdi (sıra sayısı 267). Genel Kurulda 17 Haziran 2021 tarihinde kabul edildi. Kanun 7328 sayıyla 25 Haziran 2021 tarihli ve 31522 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Ceza infaz kurumları ve tutukevleri izleme kurullarının görevleri genişliyor. Kurullar, hükümlü ve tutukluların naklinde kullanılan araçları, adliye binalarında bekletildikleri veya sağlık kuruluşlarında tedavi gördükleri bölümleri yerinde görüp inceleyebiliyor, yönetici ve görevlilerden bilgi alabiliyor, hükümlü ve tutukluları dinleyebiliyor. Kurulların raporlarının bir örneği Kamu Denetçiliği Kurumuna ve Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumuna da gönderiliyor. Raporların infaz hakimliklerine gönderilmesi için infaz hakimliğine yapılmış bir şikayet bulunması koşulu kalkıyor.

Cumhuriyet başsavcılarına ve bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılarına, soruşturmayı sonlandıran kararlarla ilgili uygulama farklılıklarını önleme ve uygulama birliğini sağlama sorumluluğu veriliyor. Akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirlerinin infazında infaz hakimlikleri ile hükmü veren mahkemeler arasındaki yetki uyuşmazlığı, infaz hakiminin tek başına yetkilendirilmesiyle çözülüyor. Hakkında denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına karar verilen yabancı hükümlülerin durumu, sınır dışı işlemleriyle ilgili olarak değerlendirilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildiriliyor.

On yıl veya daha az süreli hapis cezası alan ya da adli para cezası infaz sürecinde hapse çevrilen kadın hükümlünün on beş yaşını doldurmamış çocuğu varsa ve babası ölmüş ya da ceza infaz kurumundaysa, toplum güvenliği bakımından ağır ve somut bir tehlike oluşturmayacağı değerlendirilirse cezasının infazı çocuk on beş yaşını doldurana kadar Cumhuriyet Başsavcılığınca ertelenebiliyor. Bu, infazına başlanmış olsa bile yapılabiliyor. Erteleme süresinde zamanaşımı işlemiyor. Çocuğun ölmesi, babanın ceza infaz kurumundan salıverilmesi ya da hükümlü hakkında kasten işlenen bir suçtan kamu davası açılması halinde erteleme kalkıyor ve ceza derhal infaz ediliyor.

Hükümlülerin mektup ve nakil konusundaki hakları değişiyor:

• Kendi isteğiyle başka bir ceza infaz kurumuna nakledilen hükümlü, maddi durumunun yetersiz olduğunu belgelerse nakil giderini ödemiyor.
• Hükümlüler, gerekli teknik altyapının bulunduğu kurumlarda Adalet Bakanlığınca belirlenecek usullerle elektronik yöntemlerle de mektup alıp gönderebiliyor.
• Resmi makamlara veya savunma için avukata gönderilen mektup, faks ve telgraflar, hükümlünün talebine göre posta yoluyla veya elektronik ortamda alıcısına ulaştırılabiliyor. Bunlar dijital olarak kaydedilemiyor ve fiziken saklanamıyor.
• Terör suçları, örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlardan mahkum olan, tehlikeli halde bulunan ya da dışarıyla iletişimi kurum güvenliği bakımından tehlikeli görülen hükümlülerin mektup, faks ve telgrafları dijital olarak kaydedilebiliyor veya fiziken saklanabiliyor. Bu kayıtlar amacı dışında kullanılamıyor, kanunda açıkça belirtilen haller dışında kimseyle paylaşılamıyor ve soruşturma veya kovuşturmaya konu edilmemişse en geç bir yıl sonunda siliniyor. Aynı hükümlülerin ziyaretçileriyle kurumda yaptıkları görüşmelerin kaydı da belirli amaçlar ve sınırlamalara uygun olmak kaydıyla saklanabiliyor.

Hükümlünün ziyaretçileriyle yapacağı görüşmelerin süresi uzatılıyor. Hükümlüler bakımından hasta ziyareti amacıyla verilen mazeret izinleri arasında beklenmesi gereken asgari bir aylık süre şartı kaldırılıyor.