Tutuklama ve Adli Kontrolde Yeni Kurallar, İdari Başvuruda Cevap Süresi 30 Gün

Kanun, Ceza Muhakemesi Kanununda tutuklama ve adli kontrole ilişkin yeni şartlar getiriyor. Ayrıca boşanılan eşe karşı işlenen bazı suçları ağırlaştırıcı neden sayıyor ve idarenin başvurulara cevap verme süresini kısaltıyor.

Yasalaşma Süreci

"Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" (2/3697), 18 Haziran 2021 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacıları Tokat Milletvekili Yusuf Beyazıt (AK Parti), İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş (AK Parti). Teklifi toplam 74 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Adalet Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 28 Haziran 2021 tarihinde verdi (sıra sayısı 274). Genel Kurulda 8 Temmuz 2021 tarihinde kabul edildi. Kanun 7331 sayıyla 14 Temmuz 2021 tarihli ve 31541 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Tutuklama ve adli kontrol konusunda şu değişiklikler yapılıyor:

• Tutuklama kararının verilebilmesinin koşulu olan kuvvetli şüphenin somut delillere dayanması gerektiği açıkça düzenleniyor.
• Tutuklamaya, tutuklamanın devamına veya tahliye isteminin reddine ilişkin kararlarda, adli kontrol uygulamasının yetersiz kalacağını gösteren deliller somut olgularla gerekçelendirilerek açıkça gösteriliyor.
• Adli kontrol yükümlülüğünün devamının gerekli olup olmadığı soruşturma ve kovuşturma evrelerinde yargı mercilerince belirli aralıklarla inceleniyor.
• Şüphelilerin adli kontrol altında geçirebileceği azami süreler belirleniyor.
• Konutu terk etmeme yükümlülüğü altında geçen her iki gün, cezanın mahsubunda bir gün olarak dikkate alınıyor.
• Gerekçeye göre tutuklama ve adli kontrole ilişkin sulh ceza hakimliği kararlarına karşı itirazlar asliye ceza mahkemelerince inceleniyor.

Yargılama sürecine ilişkin düzenlemeler şunlar:

• Zorla getirme kararları, iddianameye ilişkin bilgiler ve duruşma tarihi elektronik iletişim araçlarıyla da bildirilebiliyor.
• İfadesi alınmak amacıyla düzenlenen yakalama emri üzerine mesai saatleri dışında yakalanan ve belirlenen tarihte yargı mercii önünde hazır bulunmayı taahhüt eden kişi, Cumhuriyet savcısının emri doğrultusunda serbest bırakılabiliyor.
• Beraat kararı verilmesi halinde tespit veya dinlemeye ilişkin kayıtlar yok ediliyor.
• İddianamelerde yüklenen suçu oluşturan olaylar ve suçun delilleriyle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmiyor.

Türk Ceza Kanununda kasten öldürme, yaralama, eziyet ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarının boşanılan eşe karşı işlenmesi, suçun nitelikli halleri arasına alınıyor. Gerekçeye göre boşanmış eşlerin de şiddet olaylarının mağdurları arasında bulunduğu gözlemleniyor.

İdari Yargılama Usulü Kanununda idarenin işlem veya eylemleriyle ilgili başvurulara cevap verilmemesi halinde başvurunun reddedilmiş sayılması için geçmesi gereken süre altmış günden otuz güne düşürülüyor. İdari yargı mercilerinin nihai kararları gerekçesiyle birlikte en geç otuz gün içinde yazılıyor.