1163 Sayılı Kooperatifler Kanununda Ne Değişiyor?
11 Ekim 2026 itibarıyla Referandom'da bu kanunu değiştirmeyi öneren 6 kanun teklifi ve bu tekliflerde 27 madde var. En yeni teklif: Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik (9 Ocak 2026).
Öne Çıkan Değişiklik Önerileri
- Yapı Kooperatiflerinde Tüm İnşaat Bitmeden Tapu Devri Yasaklanıyor
- Kooperatif Bilgi Sistemi İçin Süre Uzuyor, Cezalar Askıda Kalıyor
- Kooperatiflere Ana Sözleşme Uyumu İçin İki Yıl Ek Süre
- Kooperatif Genel Kurulundaki Bakanlık Temsilcisinin Ücretine Üst Sınır
- Kooperatiflerin KOOPBİS'e Veri Aktarma Süresi Uzuyor
- Kayseri'deki Yapı Kooperatiflerinde Tapu Sonrası Borçlar Siliniyor
Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Madde 6: Yapı Kooperatiflerinde Tüm İnşaat Bitmeden Tapu Devri Yasaklanıyor
Etaplar halinde inşaat yapan yapı kooperatifleri, ortaklara tahsis etmiş olsalar bile tüm inşaatlar tamamlanmadan tahsis edilen gayrimenkullerin tapusunu devredemeyecek.
ÖnceOrtaklık devri ile ortağın konutunun tapu devri birbirinden bağımsız yapılabiliyor.Teklif Ne ÖneriyorKooperatif, tüm inşaatlar tamamlanmadan tahsis edilen gayrimenkullerin tapusunu devredemez.
Türk Ticaret Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
Madde 1: Kooperatif Bilgi Sistemi İçin Süre Uzuyor, Cezalar Askıda Kalıyor
Kooperatif Bilgi Sistemine geçiş tamamlanmazsa Ticaret Bakanlığı süreyi birer yıl olmak üzere iki kez uzatabilecek; bu sürede sisteme veri girmeyen yöneticilere bazı cezai hükümler uygulanmayacak.
ÖnceKooperatif Bilgi Sistemine geçiş süresinin yeniden uzatılmasına ve bu sürede cezai hükümlerin uygulanmamasına ilişkin bir hüküm yoktu.Teklif Ne ÖneriyorBakanlık süreyi birer yıl olarak iki kez daha uzatabilir; süre bitene kadar KOOPBİS'e uymayan yöneticilere bazı cezai hükümler uygulanmaz.Madde 2: Kooperatiflere Ana Sözleşme Uyumu İçin İki Yıl Ek Süre
Kooperatiflerin ana sözleşmelerini kanuna uydurma süresi iki yıl uzatılıyor. Gerekçeye göre faal kooperatiflerin yaklaşık yüzde onu bu işlemi tamamlayabildi.
ÖnceKooperatiflere ana sözleşmelerini yeni kanuna uydurmaları için üç yıl süre tanınmıştı.Teklif Ne ÖneriyorUyum süresi beş yıla çıkıyor.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu Değişikliği Teklifi
Madde 1: Kooperatif Genel Kurulundaki Bakanlık Temsilcisinin Ücretine Üst Sınır
Kooperatif genel kurullarına katılan Bakanlık temsilcisine ödenecek net ücretin üst sınırı kanunda belirleniyor. Tutarı Ticaret Bakanlığı saptıyor.
ÖnceBakanlık temsilcilerinin ücret tarifeleri yönetmelikle belirleniyordu; bu ibare Anayasa Mahkemesinin kararıyla iptal edilmişti.Teklif Ne ÖneriyorTemsilciye, 1200 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımını geçmemek üzere Bakanlığın belirlediği tutarda net ücret ödenir.Madde 2: Kooperatiflerin KOOPBİS'e Veri Aktarma Süresi Uzuyor
Yönetim kurulu üyeleri sicil kayıtlarını, finansal tabloları, genel kurul evrakını ve ortak bilgilerini KOOPBİS'e aktaracak. Süre bir yıl, Bakanlık altı ay daha uzatabilir.
ÖnceKooperatifler ve üst kuruluşlar için KOOPBİS'e veri aktarma süresi altı aydı.Teklif Ne ÖneriyorSüre KOOPBİS'in kurulmasından sonra bir yıl oluyor; Ticaret Bakanlığı bu süreyi altı aya kadar uzatabiliyor.
Çevre Kanunu'nda Müsilaj Önlemleri ve Bina Kimlik Sertifikası
Madde 2: Kayseri'deki Yapı Kooperatiflerinde Tapu Sonrası Borçlar Siliniyor
Kayseri'de etaplar halinde konut teslim eden yapı kooperatiflerinde tapusunu almış üyeye sonradan çıkarılan borçlandırmalar hükümsüz oluyor, bu borçlara dayalı icra işlemleri durduruluyor.
ÖnceTapu alındıktan yıllar sonra kira, ek ödeme, ek kesin maliyet gibi kalemlerle yeniden borçlandırma yapılabiliyordu.Teklif Ne ÖneriyorŞartları taşıyan üyelerin tapu sonrası borçlandırmaları hükümsüz olur; ilgili icra, haciz, satış ve tahliye işlemleri durdurulur.
Kooperatiflerde Elektronik Genel Kurul ve Zorunlu Dış Denetim Geliyor
Madde 1: Ortaklık Başvurusu Bir Ayda Sonuçlanacak
Kooperatif yönetim kurulu ortaklık başvurusunu bir ay içinde sonuçlandıracak. Kamu destekli kredilere kefil olan kooperatifler, şartları taşıyanı ortaklığa kabulden kaçınamayacak.
ÖnceYönetim kurulunun ortaklık başvurusunu ne kadar sürede sonuçlandıracağı belirsizdi.Teklif Ne ÖneriyorBaşvuru bir ay içinde sonuçlanır, karar taahhütlü mektupla ya da elden imza karşılığı tebliğ edilir.Madde 2: Ortaklık Payının Değeri 100 Türk Lirası Oluyor
Ortaklık payının değeri 100 Türk lirası olarak yazılıyor; ilgili Bakanlık bunu kooperatifin faaliyetine göre artırabilecek. Sigorta kooperatiflerinde en çok pay taahhüt sınırı uygulanmayacak.
ÖnceOrtaklık payının değeri 100.000 liradır.Teklif Ne ÖneriyorOrtaklık payının değeri 100 Türk lirasıdır; ilgili Bakanlık bunu kooperatifin amaç ve faaliyet konusuna göre artırabilir.Madde 3: Kooperatif Raporları Elektronik Ortamda da İncelenecek
Yıllık faaliyet raporu ve bilanço, Kooperatif Bilgi Sistemi (KOOPBİS) üzerinden de ortakların incelemesine açılacak. Ortaklar, genel kurula katılma hakkı olanların listesine ulaşabilecek.
ÖnceOrtaklar yıllık rapor ve bilançoyu kooperatif merkezinde ya da şubelerinde inceleyebiliyordu.Teklif Ne ÖneriyorRaporlar merkezde, şubelerde ve KOOPBİS'te açık tutulur; genel kurula katılabilecek ortakların listesine KOOPBİS'ten erişilir.Madde 4: Genel Kurullar Elektronik Ortamda da Yapılabilecek
Anasözleşmede hüküm varsa genel kurul elektronik ortamda yapılabilecek. Genel kurula yalnız KOOPBİS'ten alınan ortak listesinde adı olanlar katılabilecek.
ÖnceOlağan genel kurul toplantılarını birleştirebilme süresi üç yıldı.Teklif Ne ÖneriyorBirleştirme süresi iki yıl olur; genel kurul anasözleşmede hüküm varsa elektronik ortamda da yapılabilir.Madde 5: Yönetim Kurulu Üyelerine Kooperatifçilik Eğitimi Şartı
Çalışma konusu, ortak sayısı ve ciroya göre belirlenen kooperatiflerin yönetim kurulu üyeleri, seçildikten sonra en geç dokuz ayda kooperatifçilik eğitimini tamamlamak zorunda.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorEğitimi dokuz ayda tamamlamayan yönetim kurulu üyesinin ve yedeğin üyeliği düşer; kural tüzel kişi üyelerin temsilcilerine de uygulanır.Madde 6: Aynı Türde İfadesi Amaç ve Faaliyet Konusuna Bağlanıyor
56. maddenin birinci fıkrasındaki “Aynı türde” ifadesi, Türk Ticaret Kanununa uyum için “Amacı ve esas faaliyet konusu aynı olan” şeklinde değişiyor.
ÖnceMetinde “Aynı türde” ifadesi yer alıyordu.Teklif Ne ÖneriyorMetinde “Amacı ve esas faaliyet konusu aynı olan” ifadesi yer alır.Madde 7: Görevi Biten Yönetim Kurulu Üç İş Gününde Devredecek
Görevi sona eren yönetim kurulu üyeleri, para, mal, defter ve belgeleri seçimin yapıldığı genel kurul tarihinden itibaren üç iş günü içinde tutanakla yeni seçilenlere teslim etmek zorunda.
ÖnceGörevi biten yönetim kurulunun varlıkları yeni seçilenlere ne zaman teslim edeceği belirsizdi.Teklif Ne ÖneriyorTeslim, seçimin yapıldığı genel kurul tarihinden itibaren üç iş günü içinde tutanakla zorunlu olur.Madde 8: Denetçiler İçin Dört Yıl Sınırı ve Eğitim Şartı
Denetçiler en fazla dört yıl için seçilecek. Belirli kooperatiflerin denetleme organı üyeleri, seçildikten sonra dokuz ayda eğitimi tamamlamazsa denetçilikleri düşecek.
ÖnceDenetçilerin görev süresi için bir üst sınır ve eğitim şartı yoktu.Teklif Ne ÖneriyorDenetçi en fazla dört yıl için seçilir; eğitimi dokuz ayda tamamlamayan denetçinin görevi düşer.Madde 9: Belirli Kooperatiflere Zorunlu Dış Denetim Geliyor
Ticaret Bakanlığının ölçütlerine göre belirlenen kooperatifler ve üst kuruluşlar dış denetime tabi olacak. Dış denetimi bağımsız denetçiler, mali müşavirler ya da yetkilendirilen birlikler yapabilecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorDış denetim genel kurul kararıyla yetkili denetçilere yaptırılır; denetçiler görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan kamu görevlisi gibi cezalandırılır.Madde 10: Kefalet İçin Üst Birliğe Ortak Olma Şartı
Kooperatifler birliğe, birlikler de merkez birliğine ortak olmadıkça kamu destekli kredilere kefil olamayacak ve tarımsal desteklere aracılık yapamayacak.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorÜst birliğe ortak olmayan kooperatif ve birlikler kamu destekli kredilere kefalet sağlayamaz; birlikler ortaklığa kabulden kaçınamaz.Madde 11: Yapı Kooperatifleri Tescilden Sonra Amacını Değiştirebilecek
Yapı kooperatifleri, konutlar ve işyerleri ortaklar adına tescil edilince amacına ulaşmış sayılıp dağılıyor. Tescilden sonra anasözleşmeyle amaç değiştirilirse dağılma hükmü uygulanmayacak.
ÖnceAmaç değiştirerek dağılmama kolaylığı yalnız konut yapı kooperatiflerine tanınmıştı ve altı aylık bir süre kısıtı vardı.Teklif Ne ÖneriyorKolaylık sanayi sitesi ve toplu işyeri yapı kooperatiflerini de kapsar; altı aylık süre kısıtı kalkar.Madde 12: Genel Kurullara Bakanlık Temsilcisi Talebi Zorunlu
Kooperatifler genel kuruldan en az on beş gün önce ilgili Bakanlıktan temsilci istemek zorunda. Temsilci gelemezse toplantı ilan edilen saatten bir saat sonra başlar. Ücreti kooperatif öder.
Teklif Ne ÖneriyorGenel kurul Bakanlık temsilcisinin huzuruyla açılır; temsilci kanuna aykırı kararlara ilişkin görüşünü tutanağa yazar.Madde 13: Kadın ve Engelli Kooperatiflerinden Tescil ve Oda Ücreti Alınmayacak
Ortaklarının çoğunluğu kadın olan ve kadın emeğini değerlendirmek için kurulan kooperatiflerden ve çoğunluğu engelli olan kooperatiflerden tescil, ilan ücreti, oda kayıt ücreti ve aidat alınmayacak.
ÖnceBu kooperatifler tescil ve ilan ücretini, oda kayıt ücretini ve aidatları ödüyordu.Teklif Ne ÖneriyorBu kooperatifler tescil ve ilan ücretinden, oda kayıt ücretinden, yıllık aidattan ve munzam aidattan muaf olur.Madde 14: Kooperatif Yöneticilerine Yeni İdari Para Cezaları
Kooperatif yöneticileri için yeni cezalar geliyor: ortaklığa kabulden kaçınmak, varlıkları halefe teslim etmemek, KOOPBİS'e veri girmemek gibi. Cezaları ilgili Bakanlık uygular.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorKOOPBİS yükümlülüğüne aykırı üyeye her yükümlülük için bin lira, aynı denetimde aynı kişiye en çok on bin lira ceza verilir.Madde 15: Kooperatif Bilgi Sistemi KOOPBİS Kuruluyor
Ticaret Bakanlığı, kooperatiflerin hizmetlere elektronik ortamda eriştiği merkezi veri tabanı olan Kooperatif Bilgi Sistemini (KOOPBİS) kuracak. Verileri işlemekten yönetim kurulu sorumlu olacak.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorTicaret sicili, mali tablolar ile ortakların kimlik, iletişim, pay ve ödeme bilgileri KOOPBİS'e işlenir.Madde 16: Yönetmelikler Altı Ay İçinde Çıkarılacak
Bu kanunla yapılan değişiklikler uyarınca hazırlanacak yönetmelikler, geçici maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde çıkarılacak.
Teklif Ne ÖneriyorYönetmelikler yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde çıkarılır.Madde 17: Eğitim Şartı İlk Seçimlere Kadar Uygulanmayacak
Yönetim kurulu üyeleri ve denetçiler için getirilen eğitim şartı, kanunun yayımında görevde olanlar için yapılacak ilk seçimlere kadar uygulanmayacak.
Teklif Ne Öneriyor31/12/2022'ye kadar seçilecek üyeler ve denetçiler için dokuz aylık eğitim süresi bu tarihten itibaren başlar.Madde 18: KOOPBİS Bir Yılda Kurulacak, Veri Girişi İçin Altı Ay Verildi
KOOPBİS bir yıl içinde kurulacak. Kooperatifler kuruluştan sonraki altı ay içinde verilerini aktaracak; aktarmayan yönetim kurulu üyeleri idari para cezası alacak.
Teklif Ne ÖneriyorKurulum bir yıl, veri aktarımı kuruluştan sonra altı ay sürer; ilgili Bakanlıklar da kendi verilerini aktarmakla sorumlu olur.Madde 19: Kooperatifler Anasözleşmesini Üç Yılda Uyumlu Hale Getirecek
Kooperatifler ve üst kuruluşlar anasözleşmelerini en geç üç yıl içinde yeni kanuna uyduracak. Uydurmayanlar dağılmış sayılacak.
Teklif Ne ÖneriyorAnasözleşmesini üç yıl içinde uydurmayan kooperatif ve üst kuruluş dağılmış sayılır.
Güvenlik Korucularına Asgari Ücret Tamamlaması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Madde 8: Kooperatiflerde Üniversitelere Özel Yönetim Hükmü Kalkıyor
Üniversitelerin ortak oldukları kooperatiflerin yönetiminde etkinlik sağlamasını düzenleyen ek 4 üncü madde yürürlükten kaldırılır.
ÖnceÜniversiteler, ortağı oldukları kooperatiflerin yönetim kurullarında etkinlik sağlamalarına yönelik özel bir hükümden yararlanıyordu.Teklif Ne ÖneriyorÜniversiteler dahil her ortak, yönetime seçilme bakımından eşit konuma gelir.Madde 9: Kooperatiflerdeki Üniversite Hükmünün Geçici Maddesi de Kalkıyor
Ek 4 üncü maddenin uygulamasını belirleyen geçici 5 inci madde de yürürlükten kaldırılır.
ÖnceGeçici 5 inci madde, kaldırılan ek 4 üncü maddenin uygulamasını belirliyordu.Teklif Ne ÖneriyorEk 4 üncü madde kalktığı için geçici 5 inci madde de yürürlükten kalkar.
Kaynaklar
- TBMM komisyon raporu: Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik ↗
- TBMM komisyon raporu: Türk Ticaret Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ↗
- TBMM komisyon raporu: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu Değişikliği Teklifi ↗
- TBMM komisyon raporu: Çevre Kanunu'nda Müsilaj Önlemleri ve Bina Kimlik Sertifikası ↗
- TBMM komisyon raporu: Kooperatiflerde Elektronik Genel Kurul ve Zorunlu Dış Denetim Geliyor ↗
- TBMM komisyon raporu: Güvenlik Korucularına Asgari Ücret Tamamlaması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik ↗
İlgili Terimler
Daha Fazlası
Son Güncelleme:
Kaynak Göster
Referandom. (2026, 11 Ekim). 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununda Ne Değişiyor? [Değişen Kanun]. Erişim tarihi: 17 Ekim 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/degisen/1163-sayili-kooperatifler-kanunu