Platformun nasıl kullanıldığını anlamak için ölçüm araçları kullanıyoruz. Bunlar zorunlu değil: reddedersen site aynı şekilde çalışır, ölçüm çerezi yazılmaz, Google’a yalnız çerezsiz ve kimliksiz sayım sinyali gider. Oy kayıtları bu tercihten bağımsız olarak saklanır, ayrıntısı gizlilik metninde.
Çevre Kanunu'nda Müsilaj Önlemleri ve Bina Kimlik Sertifikası
Çevre Kanunu'nda Müsilaj Önlemleri ve Bina Kimlik Sertifikası, TBMM Genel Kurulunda 10 Haziran 2022'de kabul edildi ve 7410 sayılı Kanun olarak 15 Haziran 2022 tarihli ve 31867 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı. Teklifin ilk imzacısı Mustafa Demir (AK Parti, İstanbul); teklifte toplam 75 milletvekilinin imzası var.
Tam Başlığı
Çevre Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
En Çok Tartışılan: Denizi kirletenlere yeni yaptırımlar ve bina kimlik sertifikası
Oy Kullanmayan Gruplar: Bağımsız, BBP, DBP, DEVA, DP, Memleket Partisi, Saadet, Yenilik Partisi, Zafer Partisi
Bağımsız–6 milletvekili katılmadı
BBP–1 milletvekili katılmadı
DBP–1 milletvekili katılmadı
DEVA–1 milletvekili katılmadı
DP–2 milletvekili katılmadı
Memleket Partisi–2 milletvekili katılmadı
Saadet–1 milletvekili katılmadı
Yenilik Partisi–1 milletvekili katılmadı
Zafer Partisi–1 milletvekili katılmadı
Toplam
223
58
0
300
AK PartiAdalet ve Kalkınma Partisi
✓Kabul
201
✕Ret
0
○Çekimser
0
–Katılmadı
85
CHPCumhuriyet Halk Partisi
✓Kabul
0
✕Ret
27
○Çekimser
0
–Katılmadı
108
HDPHalkların Demokratik Partisi
✓Kabul
0
✕Ret
17
○Çekimser
0
–Katılmadı
39
İYİ Parti
✓Kabul
0
✕Ret
11
○Çekimser
0
–Katılmadı
26
MHPMilliyetçi Hareket Partisi
✓Kabul
22
✕Ret
0
○Çekimser
0
–Katılmadı
25
TİPTürkiye İşçi Partisi
✓Kabul
0
✕Ret
3
○Çekimser
0
–Katılmadı
1
Oy Kullanmayan Gruplar: Bağımsız, BBP, DBP, DEVA, DP, Memleket Partisi, Saadet, Yenilik Partisi, Zafer Partisi
Bağımsız–6 milletvekili katılmadı
BBP–1 milletvekili katılmadı
DBP–1 milletvekili katılmadı
DEVA–1 milletvekili katılmadı
DP–2 milletvekili katılmadı
Memleket Partisi–2 milletvekili katılmadı
Saadet–1 milletvekili katılmadı
Yenilik Partisi–1 milletvekili katılmadı
Zafer Partisi–1 milletvekili katılmadı
TBMM Genel Kurulu, 10 Haziran 2022
Bu Teklif Ne Yapıyor?
Referandom Özeti
Kanun, denizi kirleten araç ve tesislere yeni yükümlülükler ve yaptırımlar getiriyor, yapı denetimi kapsamındaki binalar için bina kimlik sertifikası uygulaması başlatıyor. İmar, kooperatif ve tarım destekleri gibi başka alanlarda da değişiklik yapıyor.
Yasalaşma Süreci
"Çevre Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" (2/4469), 23 Mayıs 2022 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacısı İstanbul Milletvekili Mustafa Demir (AK Parti). Teklifi toplam 75 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 3 Haziran 2022 tarihinde verdi (sıra sayısı 336). Genel Kurulda 10 Haziran 2022 tarihinde açık oylamayla kabul edildi: 223 kabul, 58 ret oy. Kanun 7410 sayıyla 15 Haziran 2022 tarihli ve 31867 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.
Kanun ile Ne Değişiyor?
Kanun, Çevre Kanunu, İmar Kanunu, Yapı Denetimi Hakkında Kanun ve Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun başta olmak üzere çok sayıda kanunda değişiklik yapıyor.
Çevre ve Su
Kıyılarda müsilaj sorununun yeniden yaşanmaması için denizi kirleten deniz araçlarına, deniz kıyısı tesislerine ve denize atık boşaltan tesislere yeni yükümlülükler ve yaptırımlar getiriliyor. Bazı cezalar artırılıyor, günlük 1 kilogram veya daha az tıbbi atık üretimine ceza getiriliyor ve cezalar Özel Çevre Koruma Bölgelerinde iki kat uygulanıyor. Kıyı tesisi yönetimleri gerekli tedbirleri almazsa veya kirlenmeyi yetkili mercilere bildirmezse yaptırım uygulanıyor.
Arıtılmış atık suyu yeniden kullanan kuruluşlara bazı avantajlar sağlanıyor. Mevcut düzenlemede atıksu arıtma tesislerinde kullanılan elektriğin yüzde 50'sine kadar olan kısmı geri ödeniyor, kanun bu indirim oranlarını artırıyor.
Mahalli idarelerce yapılamayan veya ivedi yapılması gereken atık su altyapısı ve atık yönetim tesisleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca veya yetkilendireceği kurumlarca yapılabiliyor, yaptırılabiliyor, işlettirilebiliyor ve sonra ilgili idareye devrediliyor. Mahalli idarelerin bazı çevre yatırımları özel sektör eliyle de yapılabiliyor.
Çevre Kanunu'na "çevre yönetimi hizmeti" tanımı ekleniyor. Bu hizmeti çevre mühendisleri, çevre yönetim birimleri, çevre danışmanlık firmaları veya Bakanlığın yönetmelikle belirlediği kişiler verecek.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün inşa ettiği baraj, gölet ve diğer depolama tesislerinin maksat oranlarını Cumhurbaşkanı belirliyor, değiştirebiliyor veya kaldırabiliyor.
İmar, Yapı ve Kooperatifler
Binaların yüksekliğinin "yençok: serbest" belirlenemeyeceği kuralına sanayi alanları, ibadethane alanları ve tarımsal amaçlı silo yapıları için istisna getiriliyor. Birden fazla yapı yapılıp tamamı bitmeden ruhsat süresi dolan projelerin tamamlanmasına kolaylık sağlanıyor.
Yapı denetimi kapsamında tamamlanan yapılar için "Bina Kimlik Sertifikası" getiriliyor. Sertifika alan yapılar beşer yıllık dönemlerle, Bakanlıkça elektronik ortamdan belirlenen kuruluşlarca denetleniyor.
Yapı denetim kuruluşlarında çalışan 75 yaşını doldurmuş denetçi ve yardımcı kontrol elemanları şantiyelerde denetim görevi alamıyor. Taşıyıcı sistem deneylerinden Bakanlıkça belirlenenlerin masrafını yapı denetim kuruluşu ödüyor. Görevlerini yerine getirmeyen laboratuvarlara uygulanan idari para cezası ve belge iptali kapsamı genişletiliyor.
Etap kooperatifçiliğinde tapusunu devralan ortağa sonradan çıkarılan borçlandırmalar hükümsüz hale geliyor. Yapı kooperatifleri ortaklarından olan alacaklarını üçüncü kişilere devredemiyor. Kararlar kesinleşmeden icra takibi ve haciz yapılamıyor, devam eden bazı icra takipleri durduruluyor.
Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamındaki kredilerin geri ödenmemesi halinde genel hükümlere göre tahsil ediliyor. Gayrimenkul yatırım ortaklıkları bu kanun kapsamındaki projelerde müteahhit sıfatıyla yer alabiliyor.
Diğer Düzenlemeler
Afyonkarahisar'ın Kocatepe kasabasında süresi içinde başvurmayan vatandaşlara tapu için yeni başvuru imkanı veriliyor. Tarımsal desteklemelerden 5 yıl boyunca yasaklama getirilen gerçek üreticilerin sorunlarının çözülmesi için düzenleme yapılıyor. İskan Kanunu kapsamında borçlarını peşin ödeyen hak sahiplerine indirim uygulanıyor. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü'nün ek ödeme kanununun adı "Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Kanunu" olarak değiştiriliyor. Coğrafi Bilgi Sistemleri Kanunu'nda kişisel verilerin korunmasına ilişkin Anayasa Mahkemesi kararları çerçevesinde düzenleme yapılıyor. Türkiye Çevre Ajansı'nın kıyıların ve bazı korunan alanların işletilmesine imkan tanınıyor.
Madde Madde
Her maddede ne değiştiği ve partilerin ne dediği: gerekçe, muhalefet şerhleri ve önergeler.
Tartışmalı Okudun
Madde 1Tartışmalı
6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce Yürütülen Hizmetler Hakkında Kanun
Baraj Maksat Oranlarını Cumhurbaşkanı Belirleyecek
DSİ'nin yaptığı baraj, gölet ve diğer depolama tesislerinin maksat oranlarını, yani suyun hangi amaçla ne oranda kullanılacağını Cumhurbaşkanı belirler, değiştirir veya kaldırır.
ÖnceÇok maksatlı tesislerde bedelin her maksada isabet eden kısmını belirleyen hüküm yürürlükten kaldırılmıştı.
VS
ŞimdiMaksat oranlarını Cumhurbaşkanı belirler, değiştirir veya kaldırır.
Teklifin Gerekçesi
Bu nedenlerle madde ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından inşa edilen baraj, gölet ve diğer depolama tesislerinin maksat oranlarının Cumhurbaşkanınca belirlenmesi, değiştirilmesi ve kaldırılabilmesi amaçlanmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Kanun teklifinin bu maddesinde görüldüğü üzere, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde bürokrasinin azaltılması hedefler arasında sayılmış, fakat barajlardaki maksat oranlarının belirlenmesi için bile Cumhurbaşkanının onayının beklendiği bir duruma gelinmiştir.
Gerekçe olarak iklim değişikliği ve kuraklık gibi hususlar sayılmış olsa da düzenlemenin asıl amacının Hidroelektrik Santrallerine yani sermaye şirketlerine su kullanım hakkını tahsis etme olarak değerlendirebiliriz.
Böyle teknik bir düzenleme yetkisinin Cumhurbaşkanı'na verilmesi, hem ehliyet ve liyakat esaslarına uymayacak hem de DSİ ile ilgili Bakanlığın dışında saray bürokrasisince karar verilebilmesinin önünü açacaktır.
Kayseri'deki Yapı Kooperatiflerinde Tapu Sonrası Borçlar Siliniyor
Kayseri'de etaplar halinde konut teslim eden yapı kooperatiflerinde tapusunu almış üyeye sonradan çıkarılan borçlandırmalar hükümsüz oluyor, bu borçlara dayalı icra işlemleri durduruluyor.
ÖnceTapu alındıktan yıllar sonra kira, ek ödeme, ek kesin maliyet gibi kalemlerle yeniden borçlandırma yapılabiliyordu.
VS
ŞimdiŞartları taşıyan üyelerin tapu sonrası borçlandırmaları hükümsüz olur; ilgili icra, haciz, satış ve tahliye işlemleri durdurulur.
Teklifin Gerekçesi
Bu çerçevede madde ile tapusunu devralan ortağa, sonraki dönemlerde kooperatif tarafından çıkarılan borçlandırmaların hükümsüz hale gelmesi amaçlanmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Ancak sorunun Türkiye gündemine taşınması Kayseri'deki kooperatifler olsa da Türkiye genelinde farklı yerlerde bu sorunun yaşandığı görülmektedir. Bu nedenle düzenlemenin Türkiye genelini kapsaması daha uygun olacaktır.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu
Kocatepe'de Sit Alanındaki Taşınmazlar Zilyetlere Tescil Edilecek
Afyonkarahisar Kocatepe'de sit alanında kaldığı için Hazine adına yazılan taşınmazlar (1. ve 2. derece arkeolojik sitler hariç), 31/12/2022'ye kadar başvuran zilyet veya mirasçıları adına harçsız tescil edilecek.
ÖnceBu taşınmazlar için başvuru süresi 30/5/2008'de sona ermişti.
VS
ŞimdiKocatepe'deki zilyetler 31/12/2022'ye kadar başvurursa taşınmazlar harçsız tescil edilir; davası sürenler de kapsanır.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile bu kapsamdaki mağduriyetlerin giderilerek vatandaşlarımızın tapularına kavuşturulması amaçlanmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Bu tür birinci ve ikinci derece arkeolojik sit alanları dışında kalan sit alanlarındaki taşınmazların kadastro tutanaklarıyla hak sahiplerine zilyet olarak geçirilmesiyle ilgili düzenlemeye yaklaşımımız olumludur.
Çevre Görevlisi Yerine Çevre Yönetimi Hizmeti Tanımı Geliyor
Çevre görevlisi tanımı değişiyor; çevre yönetimi hizmeti, çevre yönetim birimi, çevre danışmanlık firması ve ileri atıksu arıtımı tanımları ekleniyor.
ÖnceKanunda çevre yönetim birimi ve çevre görevlisi tanımları var.
VS
ŞimdiHizmeti çevre mühendisleri, yönetim birimleri, danışmanlık firmaları veya Bakanlığın yönetmelikle belirlediği kişiler verir.
Teklifin Gerekçesi
Bu çerçevede madde ile “Çevre yönetimi hizmeti” tanımı yapılarak, bu hizmeti verecek olanlar; “çevre mühendisleri, çevre yönetim birimleri, çevre danışmanlık firmaları veya Bakanlığın ilgili yönetmelikle belirlediği kişiler” olarak sayılmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Kanun kapsamında kurulan tesislerin denetimleri bir hizmet sektörü olarak tanımlanmıştır. Bu denetimin özelleştirilmesi anlamına gelmektedir.
Çevre Mühendisliği, biyoloji, kimya ve benzeri alanların işaret edilmediği bu düzenleme çevre gibi, bizce milli beka meselesi olan bir hususta, son derece ciddiyetsizdir.
Deniz Kirliliği ve Tıbbi Atık için Yeni İdari Para Cezaları
Gemilere, kıyı tesislerine ve günlük 1 kilogram veya daha az tıbbi atık üreten sağlık kuruluşlarına idari para cezaları getiriliyor; Özel Çevre Koruma Bölgelerinde cezalar iki kat uygulanıyor.
ŞimdiAtık boşaltan 150 grostona kadar gemilere 5.000 ile 30.000 TL, kıyı tesislerine 25.000 ile 100.000 TL'ye kadar idari para cezası verilir.
Teklifin Gerekçesi
Marmara Denizinde meydana gelen müsilaj kirliliği sebebiyle bölgesel bazda meydana gelebilecek kirliliğe sebebiyet veren faaliyetlerin engellenmesi amacıyla, Çevre Kanununun idari para cezası içeren hükümlerinin yeniden düzenlenmesi ihtiyacı hâsıl olmuştur.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Çevreye yönelik suçlar kapsamında cezaların artırılmış ve yeni ceza maddeleri eklenmiştir ancak denetim gerektiği şekilde yapılmadığı sürece bir anlamı olmayacaktır.
Teklifte CB kararnamesi ile tüm Marmara, Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edildiği halde, (gerçi CB akabinde kendi kararnamesini defalarca delmiştir) cezalar neden sadece İstanbul, Kocaeli ve Bursa'da iki kat uygulanmak istenmektedir anlamak mümkün değildir.
Arıtılmış Atıksuyu Yeniden Kullananlara Daha Fazla Teşvik
Atıksu arıtma tesislerinin elektrik gideri teşvikinde, arıtılmış atıksuyu yeniden kullanan kuruluşlar için oran, yeniden kullanım oranına göre artırılıyor.
ÖnceAtıksu arıtma tesislerinde kullanılan elektrik enerjisinin yüzde 50'sine kadarı geri ödeniyor.
VS
ŞimdiArıtılmış atıksuyu yeniden kullananlar için bu oran, yeniden kullanım oranına göre yüzde 100'e kadar çıkabilir.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile arıtılmış atıksuyun öneminin giderek artması dikkate alınmak suretiyle arıtılmış atıksuyunu yeniden kullananların mevcut maddedeki indirim oranlarının artırılarak, arıtılmış atıksu kullanımının teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Bu teşvikten, hangi kuruluşların yararlanacağı açık ve net bir biçimde Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ayrıntılandırılmamıştır.
Çevre Görevlisi İbaresi Çevre Yönetimi Hizmeti Oluyor
Ek 2. maddedeki yönetim birimi kurma, çevre görevlisi çalıştırma ve yetkili kurumdan hizmet satın alma seçenekleri yerine tek ifade olarak çevre yönetimi hizmeti geçiyor.
ÖnceMadde, yönetim birimi kurmayı, çevre görevlisi çalıştırmayı veya yetkili kurumdan hizmet almayı ayrı ayrı sayıyordu.
VS
ŞimdiMadde bunların yerine çevre yönetimi hizmeti ifadesini kullanıyor.
Teklifin Gerekçesi
Teklif ile Çevre Kanununun 2 nci maddesinde yer alan “Çevre yönetim birimi/çevre görevlisi” tanımının “Çevre yönetimi hizmeti” olarak değiştirilmesi sebebiyle madde ile bu doğrultuda düzenleme yapılmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
“Faaliyetleri sonucu çevre kirliliğine neden olacak veya çevreye zarar verecek” ifadesi oldukça geniş bir kapsamda olup hem Bakanlığın hedeflerine hizmet etmemekte hem de konuyu muğlaklaştırmaktadır.
Marmara Havzası'nda ve İstanbul, Bursa, Kocaeli'de tesis kurmayan belediyelere 6 ay süre veriliyor; süre geçerse Bakanlık tesisi yapar, maliyet belediyenin vergi payından kesilir.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiBelediye iş termin planını 6 ayda sunmazsa veya uymazsa Bakanlık tesisi yapar ya da yaptırır, maliyeti vergi paylarından keser.
Komisyon Raporundaki Şerhi
Bu madde ile de özelleştirmenin yolu açılmak istenmektedir.
Kanun teklifinin 8 inci maddesinde yer alan “veya Bakanlığın yetkilendireceği ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşlar” ibaresinin maddeden çıkarılması ve maddede belirtilen tesislerin yapımının tamamen kamuya ait olması gerekmektedir.
Bu teklif açıkça çevre kirliliği ve müsilajla mücadele kamuflajıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nde Millet İttifakı'nın kazandığı büyük başarıdan intikam alma niyeti taşımaktadır.
Yükseklik Kuralından Sanayi, İbadethane ve Silo Alanları Muaf
İmar planlarında bina yüksekliğinin serbest bırakılamayacağı kuralından sanayi alanları, ibadethane alanları ve tarımsal amaçlı silo yapıları çıkarılıyor.
ÖnceYeni imar planlarında bina yüksekliği serbest belirlenemiyor; bu kural sanayi, ibadethane ve silo alanlarına da uygulanıyordu.
VS
ŞimdiSanayi alanları, ibadethane alanları ve tarımsal amaçlı silo yapıları bu kuralın dışında kalıyor.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile, bir taraftan bahsi geçen yapılarla ilgili uygulamadaki sıkıntıların giderilmesi, diğer taraftan da Kanunun yürürlükteki 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin dokuzuncu ve onuncu paragrafları arasındaki tereddütlerin giderilmesi amaçlanmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Madde 10Tartışmalı
3194 sayılı İmar Kanunu
Ruhsatı Hükümsüz Kalan Yarım Yapılara Yeniden Ruhsat Yolu
Birden fazla yapı için ruhsat alınıp kat irtifakı kurulmuş, süre dolduğu için ruhsatı hükümsüzleşmiş parsellerde eksik yapılar, projesi değişmeden yeniden ruhsat başvurusu yapabilecek.
ÖnceYapıya süresinde başlansa da bitmezse ruhsat hükümsüz sayılıyor ve yeniden ruhsat alınması zorunlu oluyor.
VS
ŞimdiProje değişmeden yapılacak yeniden ruhsat başvurusunda, başvurulan yapı maliklerinin tamamının muvafakati aranır.
Komisyon Raporundaki Şerhi
AKP iktidarında mevzuattan kaynaklanan ve inşaat yapım sürecini engelleyen, ruhsat almayı zorlaştıran pek çok maddenin değiştirilmesi gerekmektedir.
İlave İdari Para Cezası Yalnız Yapı Sahibine ve Müteahhide
42. maddenin (ç) bendindeki ilave idari para cezası, aykırılıktan sorumlu olan yapı sahibine ve yapı müteahhidine uygulanacak; fenni mesullere verilmeyecek.
Şimdiİlave ceza yalnız aykırılıktan sorumlu yapı sahibine ve müteahhide verilir, fenni mesullere verilmez.
Teklifin Gerekçesi
Söz konusu aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi, yapı sahibi ve yapı müteahhidinin yerine getirebileceği hususlar olup fenni mesullerin bu aykırılıkları gidererek fıkrada öngörülen ilave cezanın tahsilini engelleme imkanı bulunmamaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Madde 12Tartışmalı
3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun
Belediye Arıtma ve Atık Tesisleri Yap-İşlet-Devretle Yapılabilecek
Belediyeler arıtma, atık işleme ve bertaraf tesisleri ile mapa-şamandıra yatırımlarını, 10 yıldan uzun sözleşmelerle yap-işlet-devret modeliyle özel sektöre yaptırabilecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiProjeler 3996 sayılı Kanunun usulleriyle yürür; 50.000.000 TL altındakilerde yetkilendirme kararı aranmaz, Bakanlık onayı sonrası ihale yapılır.
Komisyon Raporundaki Şerhi
Bu projelerin ihaleleri ve sözleşmeleri şeffaf değildir. Pek çok ihalenin şartname ya da sözleşmesinde, daha sonra şirketler lehine değişiklikler yapılabilmektedir.
Çevre gibi geleceğimizi etkileyecek hususlarda karnesi zayıf olan bir iktidarın yap-işlet-devret uygulamasının önünü açması rant ve yolsuzluğa sebebiyet verebilecek durumdur.
3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun
Çevre Ajansının Depozito Projeleri Yap-İşlet-Devret ile Yapılabilecek
Türkiye Çevre Ajansının depozito düzenlemeleri kapsamındaki projeleri ve yaptığı kamu yatırımlarının 10 yıldan uzun işletilmesi, 3996 sayılı Kanunun usulleriyle özel sektörle yapılabilecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiAjansın depozito projeleri yap-işlet-devret modeliyle yapılabilir; ajans yatırımları 10 yıldan uzun süreyle özel sektörce işletilebilir.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile, Türkiye Çevre Ajansı tarafından 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında yer alan depozito düzenlemeleri çerçevesindeki yap-işlet-devret projelerinin 3996 sayılı Kanun kapsamında yapılabilmesi amaçlanmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Ülkemizde oluşturmaya çalıştıkları sistemde ise vatandaş depozito için bir para ödediğinde sistemde birikmektedir; o biriken para arttıkça kar ya da rant alanı haline gelmektedir.
Kamuoyu denetiminden uzaklaştırılmış ve piyasa yaklaşımını esas alan özel sektör işletmeciliğinin önceliği ekolojiyi korumak değil kar oranlarını arttırmak olacaktır.
Yapı denetimi kapsamında tamamlanan yapıların teknik ve genel bilgilerine ulaşılmasını sağlayan bina kimlik sertifikası tanımlanıyor ve yapıya asılıyor.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiDenetlenerek tamamlanan yapılara, bilgilerine yapı sahibi, vatandaş ve kamu görevlileri ulaşabilsin diye bina kimlik sertifikası asılır.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamında tamamlanan yapıların izlenmesinin kolaylaştırılması için Bina kimlik sertifikası uygulaması getirilmekte ve bu sertifikanın tanımı belirlenmektedir.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
İzaha muhtaç, muallak, can ve mal güvenliğini tehdit edecek unsurlar madde teklifinde açıkça belirtilmemiştir ki bu durum önü alınamaz sonuçlar doğuracaktır.
Yapı denetim kuruluşlarında çalışan 75 yaşını dolduran denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanları, şantiyede yapı denetimi görevini yürütemeyecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
Şimdi75 yaşını dolduran denetçi ve yardımcı kontrol elemanları şantiye mahallinde denetim görevi yapamaz.
Teklifin Gerekçesi
Şantiyelerde görev almaları öngörülen denetim personeli için gerekli olan fiziksel yeterlilikler ilerleyen yaş ile birlikte azalma göstermektedir.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Bu düzenleme her şeyden önce bir meslek gurubunu iş ve çalışma hayatının dışına itmekte, anayasanın öngördüğü çalışma hakkını elinden almaktadır.
Özellikle tecrübeli mühendislerin pek çoğunun bu düzenleme sonrasında denetim yapamaz hale geleceği, yeni mühendislerin ise daha çok tecrübeye ihtiyacı olduğu için işlerde aksamalar yaşanacağı yorumları sektör temsilcilerince tarafımıza iletilmiştir.
Taşıyıcı Sistem Deneyleri Yapı Denetim Hizmet Bedeline Dahil
Yapı denetim hizmet bedeline, taşıyıcı sisteme ilişkin deneylerden Bakanlıkça belirlenenlerin laboratuvar masrafları da dahil ediliyor.
ŞimdiBakanlıkça belirlenen taşıyıcı sistem deneylerinin laboratuvar masrafları hizmet bedeline dahildir, yapı denetim kuruluşunca ödenir.
Bu maddeye şerh ya da önerge verilmedi.
Madde 17Tartışmalı
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun
Laboratuvar ve Yapı Denetim Kuruluşlarına Yeni Yaptırımlar
Beton laboratuvarları için standart ve fiyat ihlallerine, yapı denetim kuruluşları için görevlendirme ve periyodik denetim ihlallerine yeni yaptırımlar getiriliyor.
ŞimdiYapı denetim kuruluşu görevlendirme ihlalinde fiil başına 120 güne kadar sıralamadan çıkarılır; beton firması adına çalışan laboratuvara bir yıl men verilir.
Komisyon Raporundaki Şerhi
Bu durum bilinmesine rağmen kanun maddesinde Yapı Denetim Kuruluşların aktif fay zonlarının sakınım bandı içinde yapılan binanın fenni mesuliyetini üstlenen bir müeyyide yer almamaktadır.
Beton deneyi için laboratuvara ödenecek azami bedel ve bu bedeli kimin karşılayacağı yönetmelikle belirlenecek; sertifika ibaresi bina kimlik sertifikası oluyor.
ŞimdiAzami deney bedeli ve bedeli kimin karşılayacağı yönetmelikle belirlenir; kanundaki sertifika ibaresi bina kimlik sertifikası olur.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile beton deneyine dair laboratuvarlara verilecek azami hizmet bedelinin ve bu bedelin kimin tarafından karşılanacağının Bakanlıkça hazırlanan yönetmeliklerle belirleneceği düzenlenmektedir.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Madde 19Tartışmalı
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun
Bina Kimlik Sertifikalı Yapılar Beş Yılda Bir Denetlenecek
Bina kimlik sertifikası alan yapılar, sertifikanın asılmasından sonra beşer yıllık periyotlarla Bakanlığın belirlediği yapı denetim kuruluşlarınca denetlenecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiYapılar 5 yılda bir denetlenir; girişi engelleyene ikinci gidişte 1.500 TL idari para cezası verilir, ardından kolluk yardımıyla girilir.
Komisyon Raporundaki Şerhi
Bununla beraber can ve mal güvenliği bir tarafa TCK 116'da belirlenen konut dokunulmazlığının ihlali suçuna da zemin oluşturmaktadır.
Belge Gerekçesiyle Destek Alamayan Üreticilere Başvuru Hakkı
Makbuz, fatura gibi belgeler gerçeğe aykırı veya usulsüz sayıldığı için destek alamayan ya da desteği geri alınan üreticiler, gerçek üretimi tespit edilirse hak ettikleri desteği alacak.
ÖnceGerçeğe aykırı belge gerekçesiyle destek alamayan ya da desteği geri alınan üreticilere 5 yıl destek yasağı getiriliyordu.
VS
ŞimdiÜç ay içinde başvuran ve gerçek üretimi tespit edilenlere destek ödenir; faiz işletilmez, açılan davalar karşılıklı sonlandırılır.
Teklifin Gerekçesi
Bu sorunların çözümü maksadıyla düzenlemeyle, gerçek üreticilerin mağdur olmaması ve kamu zararının oluşmaması için 5488 sayılı Tarım Kanununa geçici maddenin eklenerek sorunun çözülmesi amaçlanmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Kanun genel anlamıyla olumluyken, söz konusu düzenlemede verilmeyen desteklenmelerde faiz işletilmemektedir.
Bu noktada davalara bakan avukatların o güne kadar yaptığı masraflarla alakalı bir hak kayıplarının olup olmayacağı etraflıca değerlendirilmeli, genel kurul sürecinde avukatları mağdur etmeyen bir düzenleme ile süreç işletilmelidir.
İskân Kanunu 10, 11 ve 12. maddeleri kapsamındaki hak sahibi aileler, sözleşme aşamasında borcunu peşin öderse borçlandırma bedeli üzerinden yüzde 65 indirim alacak.
ÖnceHak sahibi aileler borcunu peşin ödese bile indirim uygulanmıyordu.
VS
ŞimdiSözleşme aşamasında peşin ödeyene yüzde 65 indirim yapılır; ödemesiz sürede peşin ödeme indirim oranları yönetmelikle belirlenir.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile birlikte, ailelerin taleplerinin karşılanması ve kamunun uzun yıllarda tahsil edeceği alacağının paranın güncel değeri korunarak defaten alınması sağlanmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
5 yıl ödemesiz, on beş yıl 15 eşit taksitle bir ödemedeki yüzde 65'lik peşin ödeme indirimi gerçekte bir indirim değildir.
6083 sayılı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Personeline Ek Ödeme Yapılması Hakkında Kanun
Tapu Kadastro Kanununun Adı Döner Sermaye İşletmesi Kanunu Oluyor
6083 sayılı Kanunun adı, Tapu ve Kadastro Genel MüdürlüğüDöner Sermaye İşletmesi Kanunu olarak değişiyor.
ÖnceKanunun adı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Personeline Ek Ödeme Yapılması Hakkında Kanun.
VS
ŞimdiKanunun adı Tapu ve Kadastro Genel MüdürlüğüDöner Sermaye İşletmesi Kanunu olur.
Teklifin Gerekçesi
Kanun Teklifinin 23 ve 24 üncü maddeleri ile 6083 sayılı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Personeline Ek Ödeme Yapılması Hakkında Kanunda yapılan değişikliklere uygun olarak Kanunun isminin değiştirilmesi amaçlanmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Madde 23Tartışmalı
6083 sayılı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Personeline Ek Ödeme Yapılması Hakkında Kanun
Tapu Döner Sermayesi Hizmet Bedelleri Kanunla Düzenleniyor
Döner sermaye işletmesinin giderleri, hizmet bedellerinin belirlenmesi, yöresel katsayılar, ek görev ücreti ve bedel alınmayacak işlemler yeniden düzenleniyor.
ÖnceDöner sermaye hizmet bedellerini gösteren tarife cetveli kanunda değil, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde yer alıyordu.
VS
ŞimdiCumhurbaşkanı tarife bedellerini yarısına indirebilir veya en fazla üç katına çıkarabilir; bedeller her yıl yeniden değerleme oranında artar.
Komisyon Raporundaki Şerhi
Cumhurbaşkanı'nın neden bir genel müdürlükteki döner sermaye ile alakalı karar verme sorumluluğu altına alındığı asla anlaşılamamıştır.
6083 sayılı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Personeline Ek Ödeme Yapılması Hakkında Kanun
Tapu Hizmet Bedelleri Tarife Cetveli Kanuna Ekleniyor
Kanuna ekli (I) sayılı Tarife Cetveli ekleniyor; Genel Müdürlüğün döner sermaye hizmet bedelleri kanunda gösteriliyor.
ÖnceTarife cetveli 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine eklenmişti.
VS
ŞimdiTarife cetveli kanunun eki olur.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile teknolojik gelişmeler, gelişen ve değişen talepler karşısında, iş ve işlemlerdeki değerlendirmeler sonucunda vatandaş lehine rakamlarda değişiklik yapılmak suretiyle daha anlaşılır bir tarife cetvelinin uygulamada kullanılmasına yönelik düzenleme yapılmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Madde 25Tartışmalı
6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun
Şile'de Darlık ve Esenceli için Orman Sınırı Dışına Çıkarma
Darlık ve Ömerli Barajlarından etkilenen Şile'deki Darlık ve Esenceli mahalleleri için yeni yerleşim yerleri belirlemek üzere orman alanları sınır dışına çıkarılıp Hazine adına tescil edilecek.
ŞimdiSınırları Cumhurbaşkanınca belirlenen alanlar orman sınırı dışına çıkarılır; ilan süresi bir hafta, itiraz süresi bir ay uygulanır.
Komisyon Raporundaki Şerhi
Bölgede yerleşik vatandaşların birçoğunun orman köylüsü olması, ekonomik anlamda ödeme güçlerinin göz önüne alınmadan düzenleme yapılmış olması yeni sorunları da beraberinde getirecektir.
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun
Riskli Yapı Tespitinde Kolluk Desteği ve Kapı Açma Yetkisi
6/A maddesinde Bakanlık, riskli yapı tespitinde kolluk desteği alabilecek ve kilitli kapıları açabilecek; acilen boşaltılması gereken binalar doğrudan riskli yapı sayılacak.
ŞimdiTespit engellenirse kolluk desteğiyle yapılır; acilen boşaltılması gereken binalar riskli yapı kabul edilir; taşınma yardımı yapılabilir.
Teklifin Gerekçesi
Belirtilen sebeple, madde ile arsanın tehlikeli durumu veya binadaki mevcut hasar veya tahribat gözetildiğinde acilen boşaltılması ve yıktırılması gerektiği değerlendirilen binaların doğrudan riskli yapı olarak kabul edileceği yönünde düzenleme yapılmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Komisyon Raporundaki Şerhi
Bu maddenin yasallaşması durumunda ilgili kanun teklifinin 19. Maddesi ile zor kullanarak denetlenen binaların bu madde ile yine zorla yıkılmasının önü açılacaktır.
Bakanlık kredilerinin vadesi geçen kısımlarının 6183 sayılı Kanunla tahsil edileceği hüküm kalkıyor; vergi, harç ve ücret muafiyetleri Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarını da kapsıyor.
ÖnceVadesi geçen kredi kısımları 6183 sayılı Kanuna göre vergi dairelerince takip ve tahsil ediliyordu.
VS
ŞimdiBu hüküm kalkar, genel hukuk hükümleri uygulanabilir; muafiyetlerden GYO'lar da yararlanır.
Teklifin Gerekçesi
Madde ile Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarının da bu muafiyetlerden faydalanması için düzenleme yapılmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
Madde 28Tartışmalı
7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
Coğrafi Bilgi Yazılımlarına Sertifika, Veriye Lisans Şartı Geliyor
Coğrafi bilgi sistemi yazılımları sertifikalandırılacak, sensör ve donanımlar kaydedilecek, coğrafi veri işi yapanlara Bakanlıkça lisans verilecek; kurallara uymayana idari para cezası uygulanacak.
ŞimdiSertifikasız yazılıma 100.000 TL, izinsiz coğrafi veri faaliyetine izin bedelinin 5 katı idari para cezası uygulanır.
Komisyon Raporundaki Şerhi
Kanunda sertifikasyon uygulamalarının savunma, güvenlik ve istihbarat alanında çalışan yazılımlar için muaf tutulması tam olarak anlaşılamamaktadır.
7261 sayılı Türkiye Çevre Ajansının Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Çevre Ajansı Mapa Şamandıra ve Atık Alım Hizmeti Verecek
Türkiye Çevre Ajansı, kullanma izni verilen veya kiralanan kıyı alanlarında mapa ve şamandıra sistemleri kurup işletecek, deniz araçlarına atık alım hizmeti verecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.
VS
ŞimdiAjans mapa, şamandıra sistemleri ve deniz araçlarına atık alım hizmetini yürütür; gerektiğinde bu faaliyetler için şirket kurar.
Komisyon Raporundaki Şerhi
Söz konusu yerler hassas alanlar olduğu için buraların Çevre Ajansı eliyle özel sektöre açılıp yoğunluğun artırılması ve hatta yapılaşmanın önünün açılması doğru değildir.
Bu haliyle teklif ilk haline göre olumlu olsa da şüpheler içermektedir. Bu nedenle teklifin bu maddesinin metinden çıkarılmasını istediğimiz önerge iktidar grubunca reddedilmiştir.
Genel Kurulda teklifin görüşmesinde her gruptan söz alanlar, tutanaktan birebir. 9 Haziran 2022 TBMM tutanağı
HDP Grubu adına
Fakat buna rağmen, bu 9 maddeyi Çevre Komisyonunda da görüşmek yerine, o maddeler de Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda görüşülmüştür.
Bunlardan bir tanesi Marmara Denizi’nin korunmasıyla ilgili, Marmara Denizi’ni kirleten etmenlerin ortadan kaldırılmasıyla ilgili bir düzenleme yapılmasıydı.
Hakaret, nefret söylemi ve kişisel bilgi içeren yorumlar kaldırılır.
denizi kirleten gemi ve kıyı tesislerine ceza geliyorarıtma tesisi kurmayan belediyenin yerine bakanlık yapararıtma maliyeti belediyenin vergi payından kesiliyorkaradan gelen kirlilik azalmazsa müsilaj yine gelir
Çevre Kanunu'nda Müsilaj Önlemleri ve Bina Kimlik Sertifikası kabul edildi mi?
Çevre Kanunu'nda Müsilaj Önlemleri ve Bina Kimlik Sertifikası, TBMM Genel Kurulunda 10 Haziran 2022'de kabul edildi ve 7410 sayılı Kanun olarak 15 Haziran 2022 tarihli ve 31867 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.
7410 sayılı Kanun nedir?
7410 sayılı Kanun, "Çevre Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" adıyla TBMM'ye sunulan ve TBMM Genel Kurulunda 10 Haziran 2022'de kabul edilen kanundur. 15 Haziran 2022 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı.
Teklifi kim verdi?
Teklifin ilk imzacısı Mustafa Demir (AK Parti, İstanbul); teklifte toplam 75 milletvekilinin imzası var.
Teklifin tümü 10 Haziran 2022'de açık oylamayla kabul edildi: 223 kabul, 58 ret, 0 çekimser oy.
Teklif hangi kanunları değiştiriyor?
Teklifin maddeleri 14 yürürlükteki kanunda değişiklik öngörüyor: 4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun, 2872 Sayılı Çevre Kanunu, 3194 Sayılı İmar Kanunu, 6083 Sayılı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Personeline Ek Ödeme Yapılması Hakkında Kanun, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun ve 9 kanun daha.
Referandom. (2026, 16 Kasım). Çevre Kanunu'nda Müsilaj Önlemleri ve Bina Kimlik Sertifikası [Kanun Teklifi]. Erişim tarihi: 18 Kasım 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/cevre-kanunu-nda-musilaj-onlemleri-ve-bina-kimlik-sertifikasi
Sitene Ekle
Bu oy kartını kendi sitene eklemek için kodu kopyalayıp sayfana yapıştır.
<iframe src="https://www.referandom.com/gom/kanun/cevre-kanunu-nda-musilaj-onlemleri-ve-bina-kimlik-sertifikasi" title="Referandom: Çevre Kanunu'nda Müsilaj Önlemleri ve Bina Kimlik Sertifikası" width="100%" height="400" style="max-width:560px;border:0;border-radius:18px" loading="lazy"></iframe>
Yorumlar
Hakaret, nefret söylemi ve kişisel bilgi içeren yorumlar kaldırılır.
Oy verince iki tarafın gerekçelerini görürsün.