4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunda Ne Değişiyor?
11 Ekim 2026 itibarıyla Referandom'da bu kanunu değiştirmeyi öneren 4 kanun teklifi ve bu tekliflerde 21 madde var. En yeni teklif: Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik (9 Ocak 2026).
Öne Çıkan Değişiklik Önerileri
- Beton Üreticisi ve Zemin ve Temel Etüt Kuruluşu Tanımları Geldi
- Zemin Etüt Kuruluşlarına ve Beton Üreticilerine İdari Para Cezaları
- Laboratuvar Hizmet Bedellerinde Asgari Sınır da Belirlenecek
- Zemin ve Temel Etütleri Yalnızca İzinli Kuruluşlar Yapacak
- Güneş ve Rüzgâr Enerjisi Santralleri Yapı Denetiminden Çıkıyor
- Yapı Denetim Bedeli Kademeli, Küçük Yapıda Firmayı Sahibi Seçecek
Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Madde 21: Beton Üreticisi ve Zemin ve Temel Etüt Kuruluşu Tanımları Geldi
Kanun kapsamına beton üreticisi ile Bakanlıktan izin belgeli zemin ve temel etüt kuruluşu tanımları ekleniyor; laboratuvar tanımına zemin deneyleri de giriyor.
ÖnceKanunda beton üreticisi ve zemin ve temel etüt kuruluşu tanımı yok.Teklif Ne ÖneriyorBeton üreticisi betonu karıştırıp sevk eden kişi; zemin ve temel etüt kuruluşu Bakanlıktan izin belgesiyle çalışan ve denetlenen tüzel kişi.Madde 22: Zemin Etüt Kuruluşlarına ve Beton Üreticilerine İdari Para Cezaları
Beton üreticisine standart dışı beton için 500 bin, etiket ya da irsaliye sorunu için 250 bin lira ceza; laboratuvar denetçisinin başka işte çalışmasına 50 bin lira ceza.
ÖnceBeton üreticilerine kanun kapsamında idari yaptırım uygulanamıyor.Teklif Ne ÖneriyorStandart dışı betona 500 bin, etiket veya irsaliye uyuşmazlığına 250 bin, laboratuvar denetçisinin ikinci işine 50 bin lira ceza verilir.Madde 23: Laboratuvar Hizmet Bedellerinde Asgari Sınır da Belirlenecek
Beton deneyi laboratuvar bedellerinin asgari sınırı da Bakanlıkça belirlenecek; laboratuvar hizmet sözleşmelerinin usul ve esasları Bakanlıkça düzenlenecek.
ÖnceBakanlık laboratuvar hizmetlerinin yalnızca azami bedelini belirliyor.Teklif Ne ÖneriyorBakanlık azami ve asgari bedeli belirler; laboratuvar hizmet sözleşmelerinin usul ve esaslarını düzenler.Madde 24: Zemin ve Temel Etütleri Yalnızca İzinli Kuruluşlar Yapacak
Zemin ve temel etütleri Bakanlıktan izin belgeli kuruluşlar yapacak; hizmet bedelinden kesinti yapılacak, il başına kuruluş sayısı Bakanlıkça belirlenecek, aykırılığa ceza ve izin iptali gelecek.
Teklif Ne ÖneriyorEtütleri izinli kuruluşlar yapar; hizmet bedelinin yüzde 2'si ruhsat idaresine, yüzde 2'si döner sermayeye, en çok yüzde 10'u bir kuruma aktarılır.
Köy Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
Madde 11: Güneş ve Rüzgâr Enerjisi Santralleri Yapı Denetiminden Çıkıyor
Güneş enerjisi ve rüzgâr enerjisi santralleri yapı denetimi kanununun kapsamı dışında sayılıyor. Kanunda Bakanlığın adı da güncelleniyor.
ÖnceGüneş ve rüzgâr enerjisi santralleri yapı denetimi kapsamındaydı.Teklif Ne ÖneriyorBu santraller yapı denetimi kanununun kapsamı dışında kalıyor.Madde 12: Yapı Denetim Bedeli Kademeli, Küçük Yapıda Firmayı Sahibi Seçecek
500 metrekareye kadar yapılarda denetim firmasını yapı sahibi seçecek; daha büyük yapılarda elektronik sistemin belirlediği iki firmadan biri seçilecek. Hizmet bedeli yapı büyüklüğüne göre kademeleniyor.
ÖnceYapı denetim hizmet bedeli, yapının yaklaşık maliyetinin yüzde 1,5'i olarak belirleniyordu.Teklif Ne Öneriyor1.000 metrekareye kadar yüzde 1,75, 50.000 metrekareye kadar yüzde 1,5, daha büyük yapılarda yüzde 1,25 uygulanır.Madde 13: Yapı Denetim Kuruluşlarına Yeni Cezalar ve İzin İptali Geliyor
Görevini yerine getirmeyen yapı denetim kuruluşunun denetlediği yapıda taşıyıcı sistem onarılamaz düzeyde hasar görürse izin belgesi iptal edilecek. İdari para cezasına 50.000 liralık alt sınır konuyor.
ÖnceYapı denetim kuruluşları, yeni iş almaktan men cezalarına bağlı olarak kapatılabiliyordu.Teklif Ne ÖneriyorOnarılamaz hasar halinde izin belgesi iptal edilir; idari para cezası en az 50.000 lira olur.Madde 14: Yapı Denetimi İhlallerinde Hapis Cezası Kapsamı Genişliyor
Yeni iş almaktan men cezasını ya da izin belgesinin iptalini gerektiren fiillerde görevini kötüye kullanan denetim ve laboratuvar görevlileri, müteahhit ve şantiye şefi 6 aydan 3 yıla hapis cezası alacak.
Teklif Ne ÖneriyorTeknik personel ve laboratuvar görevlileri dâhil, kuralı ihlal edenlere 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.Madde 15: Büyükşehirler Yapı Denetim Bölgelerine Ayrılabilecek
Bir ilde faaliyet gösterecek yapı denetim kuruluşu sayısını Bakanlık belirleyecek; büyükşehirler birden fazla bölgeye ayrılıp kuruluşlar tek bölgeyle sınırlanabilecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne Öneriyorİl bazında kuruluş sayısı Bakanlıkça belirlenir; büyükşehirlerde kuruluşun faaliyeti merkezinin bulunduğu bölgeyle sınırlanabilir.
Çevre Kanunu'nda Müsilaj Önlemleri ve Bina Kimlik Sertifikası
Madde 14: Yapılara Bina Kimlik Sertifikası Asılacak
Yapı denetimi kapsamında tamamlanan yapıların teknik ve genel bilgilerine ulaşılmasını sağlayan bina kimlik sertifikası tanımlanıyor ve yapıya asılıyor.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorDenetlenerek tamamlanan yapılara, bilgilerine yapı sahibi, vatandaş ve kamu görevlileri ulaşabilsin diye bina kimlik sertifikası asılır.Madde 15: 75 Yaşını Dolduran Denetçiler Şantiyede Denetim Yapamayacak
Yapı denetim kuruluşlarında çalışan 75 yaşını dolduran denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanları, şantiyede yapı denetimi görevini yürütemeyecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne Öneriyor75 yaşını dolduran denetçi ve yardımcı kontrol elemanları şantiye mahallinde denetim görevi yapamaz.Madde 16: Taşıyıcı Sistem Deneyleri Yapı Denetim Hizmet Bedeline Dahil
Yapı denetim hizmet bedeline, taşıyıcı sisteme ilişkin deneylerden Bakanlıkça belirlenenlerin laboratuvar masrafları da dahil ediliyor.
Teklif Ne ÖneriyorBakanlıkça belirlenen taşıyıcı sistem deneylerinin laboratuvar masrafları hizmet bedeline dahildir, yapı denetim kuruluşunca ödenir.Madde 17: Laboratuvar ve Yapı Denetim Kuruluşlarına Yeni Yaptırımlar
Beton laboratuvarları için standart ve fiyat ihlallerine, yapı denetim kuruluşları için görevlendirme ve periyodik denetim ihlallerine yeni yaptırımlar getiriliyor.
Teklif Ne ÖneriyorYapı denetim kuruluşu görevlendirme ihlalinde fiil başına 120 güne kadar sıralamadan çıkarılır; beton firması adına çalışan laboratuvara bir yıl men verilir.Madde 18: Beton Deneyinin Azami Bedeli Yönetmelikle Belirlenecek
Beton deneyi için laboratuvara ödenecek azami bedel ve bu bedeli kimin karşılayacağı yönetmelikle belirlenecek; sertifika ibaresi bina kimlik sertifikası oluyor.
Teklif Ne ÖneriyorAzami deney bedeli ve bedeli kimin karşılayacağı yönetmelikle belirlenir; kanundaki sertifika ibaresi bina kimlik sertifikası olur.Madde 19: Bina Kimlik Sertifikalı Yapılar Beş Yılda Bir Denetlenecek
Bina kimlik sertifikası alan yapılar, sertifikanın asılmasından sonra beşer yıllık periyotlarla Bakanlığın belirlediği yapı denetim kuruluşlarınca denetlenecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorYapılar 5 yılda bir denetlenir; girişi engelleyene ikinci gidişte 1.500 TL idari para cezası verilir, ardından kolluk yardımıyla girilir.
Coğrafi Bilgi Sistemleri, İmar, Kıyı ve Yapı Denetimi Düzenlemeleri
Madde 22: Sanayi Bölgelerinde Yapı Denetim İndirimi Yüzde 75'ten En Fazla Yüzde 50'ye İniyor
Organize sanayi, teknoloji geliştirme, endüstri bölgeleri, sanayi siteleri ve serbest bölgelerdeki yapıların denetim ücretinde uygulanan yüzde 75 indirim, yüzde 50'yi geçmeyecek şekilde belirleniyor.
ÖnceBu bölgelerdeki yapıların denetim ücretine yüzde 75 indirim uygulanıyordu.Teklif Ne Öneriyorİndirim “%50’yi geçmemek üzere” uygulanır. Bu indirim oranlarına ilişkin usul ve esaslar Ticaret Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenir.Madde 23: Yapı Denetim ve Laboratuvar Cezaları Yeniden Düzenleniyor
Yapı denetim kuruluşlarına, laboratuvarlara, denetçilere ve teknik personele verilecek idari para cezaları, yeni iş almaktan men ve diğer müeyyideler yeniden düzenleniyor. Teminatlar haczedilemeyecek.
Teklif Ne ÖneriyorLaboratuvar ihlallerinde 19.030 lira, bazı personele 10.000 lira idari para cezası verilir; yeni iş almaktan men cezaları yeniden tanımlanır.Madde 24: Yeni İş Almaktan Men Fiilleri ve Şantiye Şefi Cezai Hükme Giriyor
Yapı Denetimi Kanununun cezai hükmüne, yeni iş almaktan men cezasını gerektiren fiiller ve şantiye şefi ekleniyor. Gerekçeye göre şantiye şefleri de görevini yapmazsa yaptırıma tabi olacak.
ÖnceYapı denetim ve laboratuvar kuruluşları hakkında nispeten küçük aykırılıklar nedeniyle bile suç duyurusunda bulunuluyor.Teklif Ne ÖneriyorCezai hüküm, yeni iş almaktan men cezasını gerektiren fiilleri ve şantiye şeflerini de kapsar.Madde 25: Laboratuvarların Denetimi Yapı Denetimi Kanununa Dayandırılıyor
Kanunun 10. maddesine laboratuvar kuruluşları da ekleniyor. Gerekçeye göre amaç, laboratuvarların denetiminin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yapılmasını kanuni dayanağa kavuşturmak.
ÖnceMaddede yalnızca yapı denetim kuruluşları sayılıyor.Teklif Ne ÖneriyorMadde hem yapı denetim kuruluşlarını hem laboratuvar kuruluşlarını kapsar.Madde 26: Yapı Denetim ve Laboratuvar Sayısı Yönetmelikle Belirlenecek
Bir ilde faaliyet gösterebilecek yapı denetim ve laboratuvar kuruluşu sayısı, izin belgesinin geçici geri alınma şartları gibi konular Bakanlıkça hazırlanan yönetmeliklerle düzenlenecek.
Teklif Ne ÖneriyorKuruluş sayısı, izin belgesinin geri alınma şartları, görev ve çalışma esasları Bakanlıkça hazırlanan yönetmeliklerle düzenlenir.Madde 27: Yapı Denetimi Cezalarında Eski Fiillere Lehe Hüküm Uygulanacak
Yeni müeyyideler yürürlüğe girmeden önce işlenmiş ama henüz ceza kesilmemiş fiillerde lehe olan hüküm uygulanacak. Bazı eski cezalar tekerrüre esas alınmayacak.
Teklif Ne ÖneriyorCezası henüz kesilmemiş eski fiillerde lehe hüküm uygulanır; maddede sayılan men ve belge iptali cezaları tekerrür sayılmaz.
Kaynaklar
- TBMM komisyon raporu: Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik ↗
- TBMM komisyon raporu: Köy Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ↗
- TBMM komisyon raporu: Çevre Kanunu'nda Müsilaj Önlemleri ve Bina Kimlik Sertifikası ↗
- TBMM komisyon raporu: Coğrafi Bilgi Sistemleri, İmar, Kıyı ve Yapı Denetimi Düzenlemeleri ↗
İlgili Terimler
Daha Fazlası
Son Güncelleme:
Kaynak Göster
Referandom. (2026, 11 Ekim). 4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunda Ne Değişiyor? [Değişen Kanun]. Erişim tarihi: 17 Ekim 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/degisen/4708-sayili-yapi-denetimi-hakkinda-kanun