6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununda Ne Değişiyor?
11 Ekim 2026 itibarıyla Referandom'da bu kanunu değiştirmeyi öneren 6 kanun teklifi ve bu tekliflerde 27 madde var. En yeni teklif: Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (11 Nisan 2025).
Öne Çıkan Değişiklik Önerileri
- Geçici Barınma Merkezi Harcamaları Kamu İhale Kanununa Tabi Olmayacak
- Kısa Dönem İkamet İzni İçin Taşınmazın Değerini Bakanlık Belirleyecek
- Sınır Dışı Kararlarına Karşı Yargılama Hızlandırılıyor
- Göç Vakfı Kamu Kurumlarıyla İlişki Kurallarının Dışında Tutuluyor
- Yargılama Değişiklikleri Yalnız Yeni Açılan Davalara Uygulanacak
- Valiliklere Çıkış Yasağının Kaldırılmasını İsteme Maddesi Tekliften Çıkarıldı
Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
Madde 20: Geçici Barınma Merkezi Harcamaları Kamu İhale Kanununa Tabi Olmayacak
Göç İdaresi Başkanlığı bütçesinde geçici barınma merkezleri için ayrı ödenek ayrılıyor. Bu hesaptan yapılan harcamalar Kamu Mali Yönetimi ve Kamu İhale kanunlarına tabi olmuyor, hizmet satın alınabiliyor.
ÖnceBu düzenleme 703 sayılı KHK'yla getirilmişti, Anayasa Mahkemesi iptal etti.Teklif Ne ÖneriyorAktarılan tutarlar özel hesapta izleniyor; harcama ve alım usulleri Göç İdaresi Başkanlığınca belirleniyor.
Dahiliye Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
Madde 35: Kısa Dönem İkamet İzni İçin Taşınmazın Değerini Bakanlık Belirleyecek
Kısa dönem ikamet izni için aranan taşınmazın niteliğini ve değerini Bakanlık belirler. İzin ret ve iptaline karşı davalarda dosya, savunmanın verilmesi ya da süresinin geçmesiyle karara hazır sayılır.
ÖnceTaşınmazın niteliği ve değeri yönetmelikte belirleniyordu.Teklif Ne ÖneriyorTaşınmazın niteliğini ve değerini Bakanlık belirler; dava dosyası savunmayla tamamlanmış sayılır, duruşma mahkemenin takdirindedir.Madde 36: Sınır Dışı Kararlarına Karşı Yargılama Hızlandırılıyor
Sınır dışı kararına karşı idare mahkemesine yedi gün içinde başvurulur. Dosya savunmayla tamamlanmış sayılır, başvuru 15 gün içinde sonuçlanır ve mahkeme kararı kesindir.
Teklif Ne ÖneriyorBaşvurular dosyanın tamamlanmasından itibaren 15 gün içinde sonuçlandırılır; mahkeme kararı kesindir, duruşma takdire bağlıdır.Madde 37: Göç Vakfı Kamu Kurumlarıyla İlişki Kurallarının Dışında Tutuluyor
Kanunla kurulan vakıflar, kamu kurumlarıyla ilişkilere dair 5072 sayılı Kanunun kapsamı dışında. Göç Vakfı (GÖÇ-VAK) da bu vakıflara ilişkin hükümlere tabi tutuluyor.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorGöç Vakfı, 5072 sayılı Kanunun kapsam dışı bıraktığı vakıflara ilişkin hükümlere tabidir.Madde 38: Yargılama Değişiklikleri Yalnız Yeni Açılan Davalara Uygulanacak
Kısa dönem ikamet izni ve sınır dışı davalarına ilişkin yargılama değişiklikleri, geçici maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra açılan davalara uygulanır.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne Öneriyor31. ve 53. maddelerdeki değişiklikler, yürürlük tarihinden sonra açılan davalar hakkında uygulanır.
İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Madde 44: Valiliklere Çıkış Yasağının Kaldırılmasını İsteme Maddesi Tekliften Çıkarıldı
Belirli bentlerdeki yabancılar hakkında verilen yurt dışına çıkamama adli kontrolünün kaldırılmasını valiliğin başsavcılık aracılığıyla talep edebilmesini öngören madde Genel Kurulda tekliften çıkarıldı; kanunda yer almıyor.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorValilik talebi başsavcılık aracılığıyla sulh ceza hakimliğine veya mahkemeye iletilecekti.
Polis Yüksek Öğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
Madde 14: Göç İdaresine Başka Kurumlardan Denetçi Nakli Yapılabilecek
Kamu idarelerinde en az beş yıl müfettiş, denetçi, denetmen ya da kontrolör olarak çalışanlar, sınavı kazanırsa bir yıl içinde Göç İdaresi denetçi kadrolarına naklen atanabilecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorEn fazla yedi kişi, yazılı ve/veya sözlü sınavla Göç İdaresi Başkanlığında denetçi kadrolarına naklen atanabiliyor.
Emniyet Rütbe ve Göç Yönetimi Dahil Çok Konulu Kanun
Madde 73: Girişi Reddedilen Yabancılar Sınır Kapısında Bekletilecek
Girişine izin verilmeyen yabancılar kabul edilemeyen yolcu sayılıyor ve işlemleri bitene kadar sınır kapılarında belirlenen alanlarda bekletiliyor.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorBu yabancılar işlemleri sonuçlanıncaya kadar sınır kapılarında kendileri için belirlenen alanlarda bekletilir.Madde 74: Türkiye'de Bulunan Yabancılara da Giriş Yasağı Getirilebilecek
Giriş yasağı artık ülke içindeki yabancılara da uygulanabilecek; süresi bitmiş yabancılardan tespit edilmeden önce çıkış için başvuranlara bazı şartlarla yasak getirilmeyebilecek.
ÖnceGiriş yasağı kararı, ülkeye girmiş yabancılara uygulanamıyor.Teklif Ne ÖneriyorMadde metninden “Türkiye dışında olup da” ibaresi çıkar; kamu düzeni gerekçesiyle ülkeye kabul ön izne bağlanabilir.Madde 75: İkamet İzni Başvurularında Aracı Kurumlar Görevlendirilecek
İçişleri Bakanlığı ikamet izni başvurularını yürütecek yetkili aracı kurumları görevlendirebilecek; hizmet bedelinin yüzde 20'si genel bütçeye aktarılacak.
Teklif Ne ÖneriyorAracı kurumlar azami üç yıl geçerli sözleşmelerle görevlendirilir; bu işlemlerde ihale kanunları uygulanmaz.Madde 76: Göç Politikaları Kurulunun Yetkisi Bakanlığa Geçiyor
“Göç Politikaları Kurulunca belirlenecek esaslar çerçevesinde” ibaresi çıkarılıyor, iki yerde “Göç Politikaları Kurulunun” yerine “Bakanlığın” yazılıyor. Gerekçeye göre Kurul kaldırılmıştı.
Teklif Ne Öneriyor42 nci ve 43 üncü maddelerde “Göç Politikaları Kurulunun” yerine “Bakanlığın” yazılır.Madde 77: İnsani İkamet İzni Süresini Bakanlık Belirleyecek
İnsani ikamet izninde en fazla birer yıllık süre sınırı kalkıyor; süreleri Bakanlık belirleyecek, onay yetkisi Genel Müdürlükte olacak.
Önceİnsani ikamet izni Bakanlık onayıyla en fazla birer yıllık sürelerle veriliyor.Teklif Ne Öneriyorİzin Bakanlıkça belirlenen sürelerle sınırlı olarak ve Genel Müdürlüğün onayıyla verilir.Madde 78: Sınır Dışı Kararına Dava Açma Süresi 15 Günden 7 Güne Düşüyor
Sınır dışı kararına karşı dava açma süresi yedi güne iniyor; bazı kişiler için konulmuş istisna ibaresi de metinden çıkarılıyor.
ÖnceSınır dışı kararına karşı dava açma süresi on beş gün.Teklif Ne ÖneriyorDava açma süresi yedi gün olur.Madde 79: İhlale Teşebbüs Edenler de Sınır Dışı Edilebilecek
Yasal giriş ya da çıkış hükümlerini ihlal edenlerin yanında, ihlale teşebbüs edenler hakkında da sınır dışı kararı alınabilecek.
Teklif Ne ÖneriyorGiriş ya da çıkış hükümlerini ihlale teşebbüs edenler de sınır dışı sebebi sayılır.Madde 80: İdari Gözetim Kuralları Değişiyor, Cihaz İncelemesi Getiriliyor
Kaçma riski bulunan ya da kamu düzeni açısından tehdit oluşturan yabancılar için valilik idari gözetim ya da alternatif yükümlülük kararı alacak; gözetim her ay değerlendirilecek, cihazlar incelenebilecek.
Teklif Ne ÖneriyorGözetim altındakiler 48 saat içinde geri gönderme merkezine götürülür; cihazlardan elde edilen veriler amaç dışında kullanılmaz.Madde 81: İdari Gözetime Alternatif Yükümlülükler Getiriliyor
Gözetim altına alınmayan ya da gözetimi biten yabancılara adreste ikamet, bildirim, teminat ve elektronik izleme gibi yükümlülükler getirilebilecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorYükümlülükler toplamda yirmi dört ayı geçemez; uymayanlar idari gözetim altına alınabilir.Madde 82: Refakatsiz Çocuklar Geri Gönderme Merkezi Hükmünden Çıkarılıyor
Maddeden “refakatsiz çocuklar” ibaresi çıkarılıyor. Gerekçeye göre refakatsiz çocuklar Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca barındırılacak.
ÖnceRefakatsiz çocuklar geri gönderme merkezlerinde barındırılabiliyordu.Teklif Ne ÖneriyorMadde metninde “ve refakatsiz çocuklar” ibaresi bulunmaz.Madde 83: Sınır Dışı Masrafını Karşılayamayanların Parası Hazineye Gidecek
Parası seyahat masraflarına yetmeyen yabancının masrafı Genel Müdürlükçe karşılanıyor; temel gereksinim dışındaki parası Hazineye irat kaydediliyor.
Teklif Ne ÖneriyorMasraflar geri ödenmedikçe yabancının Türkiye'ye girişine izin verilmeyebilir.Madde 84: Gönüllü Dönen Düzensiz Göçmenlere Ayni ya da Nakdi Destek Verilecek
Sınır dışı kararı alınmış ve ülkesine gönüllü dönmek isteyenlerden Genel Müdürlüğün uygun gördüğü kişilere ayni veya nakdi destek sağlanabilecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorGönüllü geri dönüş çalışmaları uluslararası kuruluşlar, kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarıyla yürütülebilir.Madde 85: Refakatsiz Çocukların Yaş Tespiti ve Yerleştirilmesi Yeniden Yazılıyor
Uluslararası koruma başvurusundaki refakatsiz çocuklarda yüksek yarar esas alınıyor; yaş tespiti yapılarak 18 yaşından küçükler Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına teslim ediliyor.
Teklif Ne ÖneriyorÇocuk, görüşü dikkate alınarak uygun konaklama yerine ya da yetişkin akrabasının veya koruyucu ailenin yanına yerleştirilir.Madde 86: Başvuru Sahibi Kimlik Belgesinin Altı Aylık Süresi Kalkıyor
Uluslararası koruma başvuru sahibi kimlik belgesindeki “altı ay süreli” ibaresi çıkarılıyor; geçerlilik süresi ve uzatılması Bakanlıkça düzenlenecek.
ÖnceBaşvuru sahibi kimlik belgesi altı ay süreli ve altı ayda bir yenileniyor.Teklif Ne ÖneriyorBelgenin geçerlilik süresi ile uzatılmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça düzenlenir.Madde 87: Uluslararası Koruma Kararları İçin Yetki Valiliklere Devredilebilecek
Uluslararası koruma başvuruları kayıttan itibaren en geç altı ayda sonuçlandırılacak; Genel Müdürlük bu yetkisini valiliklere devredebilecek.
Teklif Ne ÖneriyorKarar altı ayda verilemezse başvuru sahibi bilgilendirilir.Madde 88: Şartlı Mülteci ve İkincil Koruma Kimlik Belgeleri Harçtan Muaf
Kimlik belgesi kapsamına şartlı mülteci ve ikincil koruma da ekleniyor; belgelerin geçerlilik süresi Bakanlıkça belirlenecek, belgeler harca tabi olmayacak.
ÖnceKimlik belgeleri üçer yıl süreli veriliyor.Teklif Ne ÖneriyorBelgeler hiçbir harca tabi olmaz ve ikamet izni yerine geçer.Madde 89: Üçüncü Ülkeye Çıkan Şartlı Mültecilerin Statüsü Sona Erecek
Kendi isteğiyle ayrılan, üçüncü ülke korumasından yararlanan, üçüncü ülkeye kabul edilen ya da ölen kişilerin statüsü sona erecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorBu hallerden biri gerçekleşirse statü sona erer.Madde 90: Başvuru Sahiplerinin Genel Sağlık Sigortası Bir Yılla Sınırlanıyor
Sağlık güvencesi ve ödeme gücü olmayan başvuru sahipleri, başvuru kaydından itibaren 1 yıl süreyle genel sağlık sigortasına tabi olacak.
ÖnceBaşvuru sahiplerinin genel sağlık sigortasından yararlanması bir süre sınırına bağlı değil.Teklif Ne ÖneriyorÖzel ihtiyaç sahipleri ve Bakanlıkça uygun görülenler için 1 yıl sınırı aranmaz.Madde 91: Gözetim Yükümlülüğüne Uymayana ve Belgesiz Yabancıya Ev Verene Ceza
Gözetime alternatif yükümlülüklere uymayanlara bin lira, belgesiz yabancıları barındıranlara ve onlara gayrimenkul kiralayanlara da idari para cezası getiriliyor.
Teklif Ne Öneriyor57/A'daki yükümlülüklerden teminat dışındakilere uymayanlara bin Türk Lirası idari para cezası verilir.
Trafik Cezaları ve Kolluk Personeline İlişkin Düzenlemeler
Madde 35: Uluslararası Koruma Kayıt Belgesi Muaf Belgeler Listesinden Çıkıyor
Uluslararası koruma kayıt belgesi düzenlemesine son verildiği için belge, ikamet izninden muaf belgeler arasından çıkarılıyor. Mülakat yerine kayıt işlemleri esas alınıyor.
ÖnceUluslararası koruma kayıt belgesi ikamet izninden muaf belgeler arasında sayılıyor.Teklif Ne ÖneriyorBelge muaf belgelerden çıkıyor, 69 uncu maddenin yedinci fıkrası kalkıyor, "mülakatı tamamlanan" yerine "kayıt işlemleri tamamlanan" yazılıyor.
Kaynaklar
- TBMM komisyon raporu: Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ↗
- TBMM komisyon raporu: Dahiliye Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ↗
- TBMM komisyon raporu: İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ↗
- TBMM komisyon raporu: Polis Yüksek Öğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ↗
- TBMM komisyon raporu: Emniyet Rütbe ve Göç Yönetimi Dahil Çok Konulu Kanun ↗
- TBMM komisyon raporu: Trafik Cezaları ve Kolluk Personeline İlişkin Düzenlemeler ↗
İlgili Terimler
Daha Fazlası
Son Güncelleme:
Kaynak Göster
Referandom. (2026, 11 Ekim). 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununda Ne Değişiyor? [Değişen Kanun]. Erişim tarihi: 17 Ekim 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/degisen/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu