İşsizlik Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Teklifin 2 maddesinde Cumhurbaşkanına verilen yetkinin Anayasa'nın 7. ve 104. maddelerine aykırı bulunmaktadır.

Maddenin değiştirilmesini önerdi. Teşvik süresinin yalnızca 31/12/2025'e kadar uzatılmasını, Cumhurbaşkanına süre uzatma yetkisi verilmemesini önerdi.

Milyarlarca lira kaynak aktarılmasını gerektiren bu teşvikin İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanması ne akla ne de vicdana sığmaktadır.

Bu durum, İşsizlik Sigortası Fonu'nun kuruluş amacına aykırıdır. Sosyal devlet ilkesiyle çelişmektedir.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

1999 yılında kurulan İşsizlik Sigortası Fonu işverene destek sağlayan bir yapıya yani işçiden alıp patrona verme fonuna dönüşmüştür.

İşsizlik Sigorta Fonundan karşılanması öngörülen bu teşviklerin uzatılması ancak kanunla yapılabilir. Dolayısıyla burada yasamanın yetkisi, yürütmeye devredilmemeli, süre uzatımı kanunla yapılmalıdır.

Yani, bu bizim görevimiz, Sayın Cumhurbaşkanının görevi değil. Hâliyle bu yönüyle hüküm, Anayasa’nın 7 ve 87'nci maddelerini ihlal etmektedir.

Madde ile; 4447 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinde yapılan değişikliğe istinaden kısa çalışma başlama tarihi bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce olanlar hakkında bu Kanun ile yapılan değişiklik öncesindeki hükümlerin uygulanması amaçlanmaktadır.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

6331 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde yapılan değişikliğe ve aynı Kanuna yeni eklenen 24/A maddesine bağlı olarak iki ayrı Kanunda aynı konunun düzenlenmemesi ve uygulamada tereddütlerin ortaya çıkmaması bakımından fıkra yürürlükten kaldırılmaktadır.

Emeklilerin kendi kök aylıkları değişmemektedir. 10.000 TL altında kalan emekli aylıkları Hazine katkısıyla 10.000 TL'ye tamamlanacaktır.

Maddenin değiştirilmesini önerdi. En düşük emekli aylığının 7.500 lira yerine yürürlükteki net asgari ücret olmasını önerdi.

Nisan 2023 tarihinde açlık sınırı 10.135 liraydı, en düşük emekli aylığı 7.500 lira. Tarih Aralık 2023, 9 ay geçmiş, açlık sınırı 14.431 liraya çıkmış, en düşük emekli aylığı hâlâ 7.500 lira.

Yani en azından en düşük emekli aylığı asgari ücret düzeyinde olsun dedik. Ancak önergemiz AKP-MHP oylarıyla reddedildi.

Sonuç olarak; emeklilerimize yönelik yapılan düzenleme günün ekonomik koşullarına uygun olmamakla birlikte emeklilerimizin geçim sıkıntısına çare olamamıştır.

Maddenin değiştirilmesini önerdi. En düşük emekli aylığının cari yıl için belirlenen net asgari ücret olmasını önerdi.

Bizlerden bekledikleri de onların insanca yaşamalarına izin verecek gelirlere sahip olmalarını sağlayacak kararları burada almamızdır.

Açlık sınırının 14 bin TL, asgari ücretin 17 bin 2 TL olduğu bir ülkede en düşük emekli maaşını 10 bin TL olarak belirlemek, Milletin Meclisi'ne yakışmaz.

Maddenin değiştirilmesini önerdi. En düşük emekli aylığının 7.500 lira yerine net asgari ücret olmasını önerdi.

Bu kanun teklifi görüşmelerinin en önemli ve milletimizin pürdikkat kesildiği maddesi şu an üzerinde önerge vermiş olduğumuz 5’inci maddesidir yani dümdüz söylemek gerekirse en düşük emekli aylığının ne kadar olacağına dair maddesidir.

Madde ile; işverenlerin işgücü maliyetlerinin düşürülerek istihdamın arttırılması ve kayıtlı istihdamın korunması amacıyla 2016 yılından bu yana uygulanan asgari ücret desteğinin 2024 yılında aylık 700 Türk lirası olarak uygulanması amaçlanmaktadır.

Bu uygulamanın istihdamı artırıcı en azından mevcut seviyede muhafaza edici yöndeki etkisini ortaya koyan çalışmaların Bakanlık bünyesinde yapılıp yapılmadığı tarafımızca bilinmemektedir. Madde görüşmeleri sırasında bu konuda herhangi bir açıklama da yapılmamıştır.

Maddenin değiştirilmesini önerdi. Desteğin İşsizlik Sigortası Fonu yerine Çalışma Bakanlığı bütçesinden ve Hazineden karşılanmasını önerdi.

Bu ödemelerin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2024 yılı merkezî yönetim bütçesinde yer alan ödeneklerinden karşılanması gerekirken bu yöndeki talebimizi içeren önergemiz de Komisyonda maalesef reddedilmiştir.

İşverene teşvik ve destek ödemeleri 2023 yılında ciddi bir artışla 40 milyar civarında olurken işsiz kalan yurttaşlara ödenen tutar toplamda 21 milyar 673 milyon lira olmuştur.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

İşverenlerimizin desteklenmesini önemli ve yerinde bulmakla birlikte İşsizlik Sigortası Fonundaki birikimin işverene destek amaçlı kullanılması yolunun tercih edilmesi uygun değildir.

Bu ödemelerin İşsizlik Sigortası Fonu'ndan değil, merkezî bütçeden ya da hazineden karşılanması gerektiğine inanıyoruz.

Kanun teklifi Md.6 değiştirilerek, geçinemeyen ve çalışmak zorunda kalan emeklilerimiz de asgari ücret desteği kapsamına alınmalıdır.

Bu noktada, her kaynak kuruluş amacına ve hak sahiplerinin hukukuna dikkat edilerek kullanılmalıdır, aksi takdirde, devletin asli unsurlarından biri olan güven duygusu zedelenecektir.

Bu artışların emekliler açısından da satın alma güçlerindeki erimeyi gideremeyeceği açıktır. Emekliler, açlık sınırının altında emekli aylıklarına mahkum edilmektedirler.

Maddenin değiştirilmesini önerdi. Yüzde 42,57 olan artış oranının yüzde 49,25'e çıkarılmasını önerdi.

Esasında biz bunu komisyonda defalarca dile getirdik, ikaz ettik; bu 5 puanlık artışın çok az olduğunu belirtmiş olmamıza rağmen bizi dinlemediniz, şu anda böyle bir önergeyle düzeltme yoluna gidiliyor.

Emekli maaşlarına yapılan kısmi zamlar yüksek enflasyon ve derinleşen ekonomik kriz karşısında anlamsız hâle gelmiştir.

Maddenin değiştirilmesini önerdi. Artış oranının, sendikaların son açıkladığı yoksulluk sınırlarından yüksek olanın yarısına denk gelmesini önerdi.

Emekliler insanca yaşanabilir bir ücret beklentisiyle şu Genel Kurulu takip ederken buradan çıkardığınız kararla emeklileri yoksulluğun köşesine bıraktınız.

Sonuç olarak; emeklilerimize yönelik yapılan düzenleme günün ekonomik koşullarına uygun olmamakla birlikte emeklilerimizin geçim sıkıntısına çare olamamıştır.

Vatandaş, çalışırken maaşının bir kısmını devlete emanet edecek; devlet de emeklilikte vatandaşını koruyup kollayacak, onu muhtaç etmeyecek.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

Maddenin değiştirilmesini önerdi. Yüzde 42,57 olan artış oranının yüzde 49,25'e çıkarılmasını önerdi.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

Bu kanunun doğası ve İş kanunun yükümlülükleri çerçevesinde görevli personelin talebinde mülki idare amirine verilen değerlendirme ve uygun bulma yetkisi ilk etapta önemli bir süre sorunu ortaya çıkarmaktadır.

Maddenin değiştirilmesini önerdi. Bakanlığın ölçüm, inceleme, araştırma, bilgi, belge ve numune alma yetkilerinin de maddede yer almasını önerdi.

Soruyorum size: Plan ve Bütçe Komisyonunda temel olarak meslek hastalıklarıyla ilgili bir kanunun düzenlemesi nasıl tartışılacak?

İşyerlerindeki denetim süreçlerinde işçi ve işyeri sendika temsilcilerine doğrudan katılım imkânı verilmelidir.

İş güvenliği uzmanları, işverenden ve OSGB'den bağımsız olarak çalışmamaktadırlar.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

Madde ile 6331 sayılı Kanuna bu Kanun Teklifi ile eklenen 24/A maddesine ilişkin uyum düzenlemesi yapılmaktadır.