İçeriğe Geç

Ölçüme İzin Veriyor musun?

Platformun nasıl kullanıldığını anlamak için ölçüm araçları kullanıyoruz. Bunlar zorunlu değil: reddedersen site aynı şekilde çalışır, ölçüm çerezi yazılmaz, Google’a yalnız çerezsiz ve kimliksiz sayım sinyali gider. Oy kayıtları bu tercihten bağımsız olarak saklanır, ayrıntısı gizlilik metninde.

Meclis'te Bu Hafta 9-15 Kasım: Haftanın birleşimleri, önergeleri ve kanun teklifleri →

Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda 18 Haziran 2025'te kabul edildi ve 7551 sayılı Kanun olarak 1 Temmuz 2025 tarihli ve 32943 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı. Teklifin ilk imzacıları Mustafa Oğuz (AK Parti, Burdur) ve Mevlüt Kurt (AK Parti, Kahramanmaraş); teklifte toplam 104 milletvekilinin imzası var.

En Çok Tartışılan: Rektörlerin doğrudan Cumhurbaşkanınca atanması

Sen Olsan Ne Oy Verirdin?

Bu teklife katılıyor musun?

Referandom Oylaması

Oy verince dağılımı görürsün.

Mecliste Ne Oldu?

Kabul Edildi

7551 sayılı kanun olarak yasalaştı.

Kanun Künyesi

Kanun No7551
Kabul Tarihi
18 Haziran 2025
Kabul Edildiği Birleşim
28. Dönem, 3. Yasama Yılı, 98. Birleşim
Resmi Gazete
1 Temmuz 2025, sayı 32943

Teklifin Aşamaları

  1. Teklif Edildi, tamamlandı
  2. Komis­yonda, tamamlandı
  3. Genel Kurul, tamamlandı
  4. Kabul Edildi, tamamlandı

Komisyon Süreci

Komisyondan geçti, kanunlaştı. Esas komisyon: Plan ve Bütçe Komisyonu (16 Mayıs 2025). Tali komisyonlar: Anayasa Komisyonu, İçişleri Komisyonu, Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu, Milli Savunma Komisyonu.

  1. Komisyon tutanağı ↗ (yeni sekmede açılır)Plan ve Bütçe Komisyonunun toplantı gündeminde yer aldı
  2. Sıra Sayısı 212 (PDF) ↗ (yeni sekmede açılır)Plan ve Bütçe Komisyonu raporunu verdi, rapor 212 sıra sayısıyla basıldı

Mecliste Nasıl Oylandı?

303milletvekili oy kullandı

238 kabul, 65 ret, 0 çekimser

289 milletvekili oylamaya katılmadı.

  • Kabul
  • Ret
  • Çekimser
  • Katılmadı
Parti ve gruplara göre Genel Kurul oyları
Parti ya da GrupKabulRetÇekimserKatılmadı
AK PartiAdalet ve Kalkınma Partisi2170055
Bağımsız2007
CHPCumhuriyet Halk Partisi038097
DEM PartiHalkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi011045
DEVADemokrasi ve Atılım Partisi0100
GelecekGelecek Partisi0200
MHPMilliyetçi Hareket Partisi190028
Yeni YolYeni Yol Partisi013010
Oy Kullanmayan Gruplar: DBP, DP, DSP, EMEP, HÜDA PAR, İYİ Parti, SAADET, TİP, YRP
  • DBP2 milletvekili katılmadı
  • DP1 milletvekili katılmadı
  • DSP1 milletvekili katılmadı
  • EMEP2 milletvekili katılmadı
  • HÜDA PAR4 milletvekili katılmadı
  • İYİ Parti29 milletvekili katılmadı
  • SAADET1 milletvekili katılmadı
  • TİP3 milletvekili katılmadı
  • YRP4 milletvekili katılmadı
Toplam238650289
  • AK PartiAdalet ve Kalkınma Partisi

    Kabul
    217
    Ret
    0
    Çekimser
    0
    Katılmadı
    55
  • Bağımsız

    Kabul
    2
    Ret
    0
    Çekimser
    0
    Katılmadı
    7
  • CHPCumhuriyet Halk Partisi

    Kabul
    0
    Ret
    38
    Çekimser
    0
    Katılmadı
    97
  • DEM PartiHalkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi

    Kabul
    0
    Ret
    11
    Çekimser
    0
    Katılmadı
    45
  • DEVADemokrasi ve Atılım Partisi

    Kabul
    0
    Ret
    1
    Çekimser
    0
    Katılmadı
    0
  • GelecekGelecek Partisi

    Kabul
    0
    Ret
    2
    Çekimser
    0
    Katılmadı
    0
  • MHPMilliyetçi Hareket Partisi

    Kabul
    19
    Ret
    0
    Çekimser
    0
    Katılmadı
    28
  • Yeni YolYeni Yol Partisi

    Kabul
    0
    Ret
    13
    Çekimser
    0
    Katılmadı
    10
  • Oy Kullanmayan Gruplar: DBP, DP, DSP, EMEP, HÜDA PAR, İYİ Parti, SAADET, TİP, YRP
    • DBP2 milletvekili katılmadı
    • DP1 milletvekili katılmadı
    • DSP1 milletvekili katılmadı
    • EMEP2 milletvekili katılmadı
    • HÜDA PAR4 milletvekili katılmadı
    • İYİ Parti29 milletvekili katılmadı
    • SAADET1 milletvekili katılmadı
    • TİP3 milletvekili katılmadı
    • YRP4 milletvekili katılmadı
TBMM Genel Kurulu, 18 Haziran 2025

Bu Teklif Ne Yapıyor?

Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilen ve çok sayıda kanunda değişiklik öngören yeni kanun teklifi, kamu yönetiminden askeri düzenlemelere, yükseköğretimden yerel yönetimlere kadar geniş bir yelpazede önemli yenilikler getiriyor. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine uyum ve bazı kurumsal yapıların yeniden düzenlenmesini amaçlayan teklif, özellikle yetki devirleri ve kurumsal değişikliklerle dikkat çekiyor. Muhalefet partileri ise teklifi, yasama tekniği, Anayasaya uygunluk ve getirdiği düzenlemelerin içeriği bakımından sert bir dille eleştiriyor.

Teklifin temel amacı, Anayasa Mahkemesinin (AYM) daha önce Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile yapılan bazı düzenlemeleri iptal etmesi sonucu oluşan hukuki boşluğu doldurmak olarak açıklanıyor. Muhalefet ise bu yöntemi, AYM kararlarının etrafından dolaşmak ve Anayasaya aykırı düzenlemeleri kanun yoluyla yeniden dayatmak olarak nitelendiriyor. Aşağıda kanunun maddeleri, gerekçeleri ve muhalefet partilerinin genel ve madde özelindeki şerhleri özetleniyor.

Kanun Teklifinin Genel Gerekçesi

Teklifin genel gerekçesinde, 2017'deki Anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçildiği hatırlatılmaktadır. Bu geçişin ardından, yeni sisteme uyum sağlamak amacıyla 703 sayılı KHK'nın çıkarıldığı belirtilmiştir. Ancak Anayasa Mahkemesi, bu KHK ile getirilen hükümlerin önemli bir kısmını, "KHK ile düzenlenemeyecek yasak alanda kalmaları" veya "dayandığı Yetki Kanunu kapsamında olmamaları" gibi nedenlerle iptal etmiştir.

AYM ayrıca, belediye gibi kamu tüzel kişiliklerinin Cumhurbaşkanı kararıyla kurulup kaldırılamayacağını, bunun ancak kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile mümkün olabileceğini belirterek ilgili KHK hükümlerini de iptal etmiştir. İşte bu kanun teklifi, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarıyla ortaya çıkan "hukuki boşluğu doldurmak" ve uygulamadaki tereddütleri gidermek amacıyla hazırlanmıştır. Bu kapsamda, iptal edilen hükümlerin büyük bir kısmı, AYM gerekçelerine uygun olarak bu kez kanun yoluyla yeniden düzenlenmektedir. Ek olarak, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğine dönüştürülmesi nedeniyle mevzuatta uyum düzenlemeleri yapılması da amaçlanmaktadır.

Muhalefetin Teklifin Bütününe Yönelik Eleştirileri

CHP, DEM Parti, İYİ Parti ve Yeni Yol tarafından sunulan muhalefet şerhlerinde, kanun teklifinin geneline yönelik ortak ve sert eleştiriler öne çıkmaktadır.

  • "Torba Yasa" Yöntemi ve Usul Eleştirileri: Tüm muhalefet partileri, birbiriyle ilgisiz 17 kanun ve 5 KHK'da değişiklik yapan düzenlemenin "torba kanun" formatında getirilmesini eleştirmektedir. Bu yöntemin, konuların ilgili ihtisas komisyonlarında derinlemesine tartışılmasını engellediği, yasama kalitesini düşürdüğü ve Meclis'in denetim hakkını zayıflattığı vurgulanmaktadır. CHP şerhinde bu durumun, Meclis İçtüzüğü'nün "Temel Kanun" mantığına aykırı olduğu belirtilmiştir.
  • İhtisas Komisyonlarının Devre Dışı Bırakılması: Teklifin Anayasa, Milli Savunma, İçişleri ve Milli Eğitim gibi tali komisyonlara sevk edilmesine rağmen bu komisyonlarda hiç görüşülmeden doğrudan Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edilmesi, tüm muhalefet partilerince eleştirilmiştir. İYİ Parti, Milli Savunma Komisyonu üyelerinin taleplerinin görmezden gelindiğini belirtirken, CHP bu durumun ihtisaslaşmayı anlamsızlaştırdığını ve parlamento hukukunu zayıflattığını ifade etmiştir.
  • Anayasa'ya Aykırılık ve AYM Kararlarının Etrafından Dolaşma: Muhalefetin en temel eleştirisi, teklifin Anayasa Mahkemesinin iptal ettiği KHK hükümlerini, esasa dokunmadan sadece kanun formatına sokarak yeniden yasalaştırma girişimi olduğudur. İYİ Parti, bunun "anayasal sadakatsizlik" olduğunu belirtirken, CHP, iktidarın kendi yaptığı 2017 Anayasasına dahi uymadığını savunmuştur. DEM Parti, iktidarın bilinçli olarak Anayasa'ya aykırı KHK'lar çıkardığını ve AYM iptal edince de bunları yasalaştırma yoluna gittiğini belirtmiştir.
  • Yasama Yetkisinin Zayıflaması ve Yürütmenin Tahakkümü: Muhalefet şerhlerinde, "Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi"nin TBMM'nin yasama yetkisini fiilen ortadan kaldırdığı iddia edilmektedir. Tekliflerin aslında Saray ve bakanlıklar tarafından hazırlanıp, iktidar partisi milletvekilleri aracılığıyla muvazaalı bir şekilde Meclise sunulduğu, milletvekillerinin tekliflere hakim olamadığı ve Meclisin bir "noter" gibi kullanıldığı savunulmaktadır.
  • Etki Analizi Yetersizliği ve Plansızlık: Teklifin etki analiz raporunun yetersiz olduğu, mali yükün gerçekçi bir şekilde hesaplanmasından "özenle kaçınıldığı" belirtilmiştir. İYİ Parti, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı'nın birkaç yıl sonra Genel Sekreterliğe geri döndürülmesini, "çöken bir sistemin ve özensiz yasama faaliyetinin itirafı" olarak nitelendirmiştir. Halkın Gündeminden Kopukluk: DEM Parti, Meclis'in ve Plan ve Bütçe Komisyonu'nun bu tür teknik konularla meşgul edilirken; işsizlik, hayat pahalılığı, yoksulluk gibi halkın acil çözüm bekleyen sorunlarının görmezden gelindiğini vurgulamıştır.

Kanun Teklifinin Maddeleri, Gerekçeleri ve Muhalefet Şerhleri

MADDE 1: Harcırah Kanununda Değişiklik

  • Getirilen Değişiklik: 6245 sayılı Harcırah Kanunundaki üst düzey harcırah alacak yetkililer listesi güncelleniyor. "Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı" ibaresi çıkarılarak yerine "Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri" ibaresi ekleniyor.
  • Madde Gerekçesi: 174 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği olarak yeniden yapılandırılmasına uyum sağlanması amaçlanmaktadır.
  • Muhalefet Şerhi: CHP ve İYİ Parti, bu değişikliği eleştirmiştir. Cumhurbaşkanlığında önce Genel Sekreterlik yapısının İdari İşler Başkanlığına, birkaç yıl sonra ise tekrar Genel Sekreterliğe dönüştürülmesinin, "devletin yapısında çok iyi tasarlanmadan, düşünülmeden hızlıca yapılan değişikliklere iyi bir örnek" olduğu belirtilmiştir. İYİ Parti şerhinde bu durum, "cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin yapısal iflasının ve kurumsal sürdürülemezliğinin itirafı" olarak değerlendirilmiştir.

MADDE 2: Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Hakkında Kanunda Değişiklik

  • Getirilen Değişiklik: Spor Toto Teşkilat Başkanlığının bayiliklerle ilgili görev ve yetkilerinin (yer belirleme, ruhsatlandırma, denetim vb.) kısmen veya tamamen özel hukuk tüzel kişilerine devredilebilmesine olanak tanınmaktadır.
  • Madde Gerekçesi: AYM tarafından iptal edilen KHK hükmü, kanuni düzenleme olarak yeniden getirilmektedir. Amaç, bayilik teşkilatının yönetimine ilişkin yetkilerin özel sektöre devredilebilmesi veya bu konularda hizmet satın alınabilmesidir.
  • Muhalefet Şerhi: Tüm muhalefet partileri bu maddeye karşı çıkmıştır. CHP, kamunun denetim yetkisinin özel kişilere devredilmesinin Anayasanın 128. maddesindeki "kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlilerince yerine getirileceği" ilkesiyle bağdaşmadığını savunmuştur. İYİ Parti, Milli Piyango özelleştirmesini örnek göstererek bu tür devirlerin kamu denetimini zayıflattığını, belirli çıkar çevrelerine ayrıcalık sağladığını ve kumar bağımlılığını artırdığını belirtmiştir. İYİ Parti ayrıca, komisyon görüşmelerinde denetimi yapacak şirket ile bayilikleri işleten şirketin aynı gruba (Demirören Grubu) ait olup olmadığı sorusuna bürokratların net bir "hayır" yanıtı veremediğini, bunun da denetimin tarafsızlığına gölge düşürdüğünü vurgulamıştır.

MADDE 3: Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda Değişiklik

  • Getirilen Değişiklik: TSK personelinin rütbe bekleme sürelerinin Cumhurbaşkanı kararıyla uzatılıp kısaltılabilmesine imkan tanınıyor.
  • Madde Gerekçesi: Personel ihtiyacının karşılanabilmesi amacıyla, AYM tarafından iptal edilen KHK hükmü kanunla yeniden düzenlenmektedir.
  • Muhalefet Şerhi: CHP ve İYİ Parti, bu maddeye Anayasa'ya aykırılık ve TSK'nın kurumsal yapısını bozma riski taşıdığı gerekçeleriyle şiddetle karşı çıkmıştır. CHP'ye göre, Cumhurbaşkanına hangi gerekçeyle ve ne kadar süreyle bu değişikliği yapacağına dair hiçbir sınır konulmaması, "sınırsız bir yetki" anlamına gelmektedir. Bu durumun subayların özlük haklarına keyfi bir müdahale olduğu, hukuki belirlilik, kanunilik ve ölçülülük ilkelerini ihlal ettiği savunulmuştur. İYİ Parti şerhinde ise bu yetkinin, TSK'nın liyakate dayalı terfi sistemini ortadan kaldıracağı, orduyu siyasallaştırma tehlikesi taşıyacağı ve komuta kademesi üzerinde "itaat-terfi" ilişkisi yaratma riski taşıdığı belirtilmiştir.

MADDE 4: Askeri Okullar ve Mühimmat Temizliğiyle İlgili Kanunda Değişiklik

  • Getirilen Değişiklik: MSB tarafından yürütülen insani amaçlı mayın temizliği faaliyetlerinde kullanılmak üzere yurt dışından getirilecek her türlü ekipman ve özel eğitimli hayvanlar gümrük vergisinden muaf tutulacak.
  • Madde Gerekçesi: AYM tarafından iptal edilen KHK hükmü, gümrük muafiyeti sağlamak ve uluslararası ortaklı projeleri kolaylaştırmak amacıyla kanunla yeniden düzenlenmektedir.
  • Muhalefet Şerhi: CHP, "MSB faaliyetleri" tanımının çok geniş olduğunu, bu muafiyetin mayın temizleme ihalelerini alacak özel sektör ve yabancı şirketleri de kapsayabileceğini belirtmiştir. Bu durumun belirsizlik yarattığı ve Anayasanın 2. maddesindeki "hukuk devleti" ilkesine aykırı olduğu savunulmuştur.

MADDE 5: Yükseköğretim Kanununda Değişiklik (YÖK Üyelerinin Seçimi)

  • Getirilen Değişiklik: YÖK üyelerinin seçim usulü yeniden düzenleniyor. Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) tarafından seçilen üyelerin Cumhurbaşkanı tarafından atanması ve atanmayanların yerine iki hafta içinde seçim yapılmazsa Cumhurbaşkanının doğrudan atama yapması hükmü getiriliyor.
  • Madde Gerekçesi: AYM'nin iptal ettiği KHK hükmü, kanunla yeniden düzenlenmektedir.
  • Muhalefet Şerhi: Tüm muhalefet partileri, bu düzenlemenin üniversite özerkliğini yok ettiğini savunmuştur. CHP ve DEM Parti, bu maddeyle ÜAK'nin üye seçiminin "tamamen sembolik" hale getirildiğini ve fiilen tüm üyelerin Cumhurbaşkanı tarafından seçilmesinin önünün açıldığını belirtmiştir. Bu durumun yükseköğretimi tamamen Cumhurbaşkanı'nın kontrolü altına soktuğu ve Anayasanın 130 ve 131. maddelerindeki üniversite özerkliği ve YÖK'ün karma yapısı ilkelerine aykırı olduğu iddia edilmiştir.

MADDE 6: Yükseköğretim Kanununda Rektör Atamalarına İlişkin Değişiklik

  • Getirilen Değişiklik: Devlet ve vakıf üniversitelerine rektörler doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanacak.
  • Madde Gerekçesi: AYM tarafından iptal edilen KHK hükmünün, diğer yönetici atama usulleriyle uyumlu olacak şekilde kanunla yeniden düzenlenmesi amaçlanmaktadır.
  • Muhalefet Şerhi: Tüm muhalefet partileri bu maddeye karşı çıktı. Düzenlemenin, rektör atamalarındaki "profesör olarak en az üç yıl görev yapmış olma" şartını ve YÖK'ün aday gösterme yetkisini kaldırdığı, yetkiyi tek başına Cumhurbaşkanına verdiği belirtilmiştir. CHP, "Yöneticisi doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanan üniversitenin özerkliğinden söz edilemeyeceğini" savunmuştur. DEM Parti, bu maddeyle üniversitelerde liyakatin değil, siyasi sadakatin esas alınacağını ve üniversitelerin "ticarethaneye" dönüştürüldüğünü ifade etmiştir.

MADDE 7: Yükseköğretim Kanununda Yabancı Uyruklu Öğretim Elemanlarına İlişkin Değişiklik

  • Getirilen Değişiklik: Üniversitelerdeki yabancı uyruklu öğretim elemanı sayısı, toplam dolu kadronun %2'si ile sınırlandırılıyor ve tüm yetkiler YÖK'e veriliyor.
  • Madde Gerekçesi: Kalkınma planları doğrultusunda yükseköğretimin uluslararasılaşması hedefi kapsamında, AYM'nin iptal ettiği KHK hükmü kanunla düzenlenmektedir.
  • Muhalefet Şerhi: DEM Parti ve Yeni Yol maddeyi eleştirmiştir. DEM Parti, dünya üniversiteleri daha fazla yabancı akademisyenle çalışırken Türkiye'nin bu düzenlemeyle kendi sınırlarını daralttığını belirtmiştir. Yeni Yol, %2'lik katı kotanın üniversitelerin uluslararası rekabet gücünü düşüreceğini, YÖK'ün "Uluslararasılaşma Strateji Belgesi" ile çeliştiğini ve üniversitelerin kurumsal özerkliğini zedelediğini savunmuştur.

MADDE 9: Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanununda Değişiklik

  • Getirilen Değişiklik: Gençlik ve Spor Bakanlığına yurt dışında "koordinasyon ofisleri" kurma yetkisi veriliyor. Ofislerin yeri, süresi, personelin niteliği, sayısı ve ücretleri Cumhurbaşkanınca belirlenecek.
  • Madde Gerekçesi: AYM'nin iptal ettiği KHK hükmü, Bakanlığın yurt dışı faaliyetlerini koordine etmek amacıyla kanunla yeniden düzenlenmektedir.
  • Muhalefet Şerhi: Tüm partiler, personelin nitelik, atanma ve özlük hakları gibi konuların kanunla düzenlenmesi gerekirken Cumhurbaşkanı kararına bırakılmasının Anayasa'nın 7. (yasama yetkisinin devredilmezliği) ve 128. (memurların özlük işlerinin kanunla düzenlenmesi) maddelerine aykırı olduğunu savunmuştur. İYİ Parti ve DEM Parti, TİKA ve Yurt Dışı Türkler Başkanlığı gibi benzer görevleri yapan kurumlar varken yeni bir teşkilatlanmanın israf yaratacağını ve bu ofislerin "yurtdışında siyasi amaçlarla faaliyet yürütecek yeni bir paralel yapı oluşturma şüphesini doğurduğunu" iddia etmiştir.

MADDE 10 & 11: Ekonomik ve Sosyal Konsey Kanununda Değişiklikler

  • Getirilen Değişiklik: Ekonomik ve Sosyal Konseyin üyeleri ve çalışma usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenecek.
  • Madde Gerekçesi: AYM'nin iptal ettiği KHK hükümleri kanunla yeniden düzenlenerek, bu yetkilerin Cumhurbaşkanına verilmesi amaçlanmaktadır.
  • Muhalefet Şerhi: Tüm partiler, anayasal bir kuruluş olan Konseyin bu düzenleme ile tamamen işlevsiz hale getirildiğini belirtmiştir. İYİ Parti ve DEM Parti, 2010'da Anayasaya girmesinden beri bir kez bile toplanmayan Konseyin, tüm yapısının tek kişiye bağlanmasıyla bir "danışma mekanizması değil, tek taraflı kararların meşruiyet zırhı olarak işletilecek bir simülasyon" haline geleceğini savunmuştur.

MADDE 12: Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununda Değişiklik

  • Getirilen Değişiklik: Teknik bir düzeltme gibi görünen madde, sendikaların afet durumlarında "Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflara" yardım yapabilmesini düzenliyor.
  • Madde Gerekçesi: AYM'nin iptal ettiği hüküm, sendikaların afet durumlarında yardım yapabilmesine olanak sağlamak için kanunla yeniden düzenlenmektedir.
  • Muhalefet Şerhi: CHP, eski sistemde Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen vakıflarla ilgili karar mekanizmasının sadece Cumhurbaşkanına bırakılmasının sakıncalı olabileceğini belirtmiştir. DEM Parti, bu yetkinin Cumhurbaşkanına verilmesinin keyfiyete yol açabileceğini, muhalif dernek ve vakıfların dışlanabileceğini ve Anayasanın eşitlik ilkesiyle çelişebileceğini savunmuştur.

MADDE 13, 14 & 15: Belediye Kanununda Değişiklikler

  • Getirilen Değişiklik: Daha önce AYM tarafından iptal edilen, belediyelerin kurulması, birleştirilmesi ve köye dönüştürülmesine ilişkin hükümler yeniden düzenleniyor.
  • Madde Gerekçesi: AYM'nin, bu işlemlerin "Cumhurbaşkanı kararı" ile değil, "kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi" ile yapılabileceği yönündeki iptal kararına uyum sağlamak amaçlanmaktadır.
  • Muhalefet Şerhi: CHP ve DEM Parti, bu düzenlemelerin Anayasanın 127. maddesinde güvence altına alınan "mahalli idarelerin özerkliği" ve "yerinden yönetim" ilkelerine aykırı olduğunu savunmuştur. DEM Parti, 2016'dan beri devam eden "kayyım rejimi" ile yerel iradenin zaten gasp edildiğini, bu düzenlemelerin de merkezi vesayeti daha da güçlendireceğini belirtmiştir.

MADDE 16, 17 & 20: Çeşitli Kurul ve Konseylere İlişkin Yetki Devirleri

  • Getirilen Değişiklik: Devlet Desteklerini İzleme ve Denetleme Kurulu ve Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyine yapılan atıfların, Cumhurbaşkanınca belirlenecek bir kurul veya mercie yapılmış sayılacağı düzenleniyor. Biyogüvenlik Kuruluna ilişkin 16. madde ise Genel Kurulda AK Parti önergesiyle tekliften çıkarıldı.
  • Madde Gerekçesi: 703 sayılı KHK ile kaldırılan bu kurullara ilişkin mevzuat atıflarının kime yapılacağı konusundaki tereddütleri gidermek amacıyla, AYM'nin iptal ettiği hükümler kanunla yeniden düzenlenmektedir.
  • Muhalefet Şerhi: Partiler, bu kurulların neden kaldırıldığı ve yetkilerinin neden belirsiz bir merciye devredildiği konusunda tatminkar cevap alamadıklarını belirtmiştir. DEM Parti, özellikle Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyinin yetkilerinin devrinin, iş cinayetlerinin ve emek sömürüsünün artmasına zemin hazırlayacak "emek düşmanı bir yaklaşım" olduğunu savunmuştur.

MADDE 22: Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı Hakkında Kanunda Değişiklik

  • Getirilen Değişiklik: Alan Başkanlığının Tarihi Alandaki faaliyetlerinin önemli bir kısmı, Kamu İhale Kanunundan muaf tutuluyor.
  • Madde Gerekçesi: AYM'nin iptal ettiği KHK hükmünün kanunla yeniden düzenlenmesiyle, Başkanlığın faaliyetlerine yönelik muafiyet ve indirimler getirilmesi amaçlanmaktadır.
  • Muhalefet Şerhi: DEM Parti ve İYİ Parti, bu muafiyetin şeffaflık, eşitlik ve denetlenebilirlik ilkelerini yok saydığını, usulsüzlük ve yolsuzluğun önünü açtığını belirtmiştir.

MADDE 23: Milli Savunma Üniversitesi Rektör Ataması

  • Getirilen Değişiklik: Milli Savunma Üniversitesi rektörünün Cumhurbaşkanı tarafından atanacağı hükmü kanuna tekrar ekleniyor.
  • Madde Gerekçesi: Üniversitenin milli güvenlikteki rolü ve kendine özgü yapısı dikkate alınarak, AYM'nin iptal ettiği KHK hükmü kanunla yeniden düzenlenmektedir.
  • Muhalefet Şerhi: DEM Parti ve Yeni Yol, rektör atamasında liyakat yerine siyasi iradenin belirleyici olmasının üniversite özerkliğine aykırı olduğunu savunmuştur.

MADDE 25 & 26: Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Hakkında KHK'da Değişiklik

  • Getirilen Değişiklik: KİT'lerin anonim şirket (A.Ş.) şeklinde, "genel kurul olmaksızın" kurulabilmesi sağlanıyor. Cumhurbaşkanınca kurulacak bu A.Ş.'ler, Türk Ticaret Kanununun (TTK) kuruluş, sermaye, genel kurul ve denetim gibi birçok hükmünden muaf tutuluyor.
  • Madde Gerekçesi: AYM'nin iptal ettiği KHK hükümleri, kanunla yeniden düzenlenmektedir.
  • Muhalefet Şerhi: Tüm partiler bu düzenlemeye şiddetle karşı çıkmıştır. CHP, "anonim şirketin hiçbir hukuki niteliği ile örtüşmeyen bir anonim şirket türü yaratıldığını" belirtmiştir. Genel kurul gibi temel bir organı olmayan, denetimden muaf bir yapının hukuki güvenliği ortadan kaldıracağı ve her türlü yolsuzluğa ve istismara açık olduğu savunulmuştur. Düzenlemenin Anayasanın 2. maddesindeki hukuk devleti ilkesine aykırı olduğu vurgulanmıştır.

MADDE 27: Ticaret Bakanlığına Döner Sermaye İşletmesi Kurma Yetkisi

  • Getirilen Değişiklik: Ticaret Bakanlığına geniş yetkilerle donatılmış, 500 milyon TL sermayeli (Cumhurbaşkanı kararıyla artırılabilir) bir döner sermaye işletmesi kurma imkanı veriliyor.
  • Madde Gerekçesi: AYM'nin iptal ettiği KHK hükmü, Bakanlığın görevlerinin finansmanına katkı sağlamak amacıyla kanunla yeniden düzenlenmektedir.
  • Muhalefet Şerhi: CHP, özellikle bakanlığın "yap-işlet-devret" modeliyle modernize edilen gümrük kapılarından alması gereken payların yıllarca özel bir şirket hesabında tutulduğunu, Sayıştay raporlarına rağmen denetimsiz harcamalar yapıldığını ve teklifin bu durumu gecikmeli olarak düzeltmeye çalıştığını belirtmiştir. Ayrıca döner sermaye gibi yapıların "Bütçe Birliği" ilkesine aykırı olduğu ve Cumhurbaşkanına verilen sermaye artırma yetkisinin belirsizliği nedeniyle Anayasanın 2. ve 7. maddelerine aykırı olduğu savunulmuştur.

MADDE 28: Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlara İlişkin KHK'da Değişiklik

  • Getirilen Değişiklik: Öğrenci yurtlarının iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verme yetkisi belediyelerden alınarak, öğrenim seviyesine göre Milli Eğitim Bakanlığı ve Gençlik ve Spor Bakanlığına devrediliyor.
  • Madde Gerekçesi: AYM'nin iptal ettiği KHK hükmü, ruhsatlandırma yetkisinin ilgili bakanlıklarca belirlenmesi amacıyla kanunla yeniden düzenlenmektedir.
  • Muhalefet Şerhi: Tüm partiler, bu düzenlemenin Anayasanın 127. maddesindeki "idari özerklik" ilkesini zedelediğini savunmuştur. Belediyelere ait bir yetkinin merkezi idareye devredilmesinin vesayet denetimini aştığı, aksine yapı ruhsatları için gerekli teknik donanımın belediyelerde bulunduğu, bakanlıkların ise bu konuda yeterli uzmanlığa sahip olmadığı belirtilmiştir.

MADDE 30: Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu KHK'sında Değişiklik

  • Getirilen Değişiklik: Kurul Başkan ve üyelerinin görevlerine, ciddi hastalık veya atanma şartlarını kaybetmeleri gibi belirli durumlarda Cumhurbaşkanınca son verilebileceği hükmü getiriliyor.
  • Madde Gerekçesi: AYM tarafından iptal edilen fıkra, üyelerin görevlerinin sona erme esaslarını düzenlemek amacıyla kanunla yeniden getirilmektedir.
  • Muhalefet Şerhi: Yeni Yol, kurum üyelerinin seçiminde olduğu gibi görevden alınmalarının da TBMM tarafından yapılması gerektiğini, bu yetkinin Cumhurbaşkanına verilmesinin doğru olmadığını savunmuştur.

Madde Madde

Her maddede ne değiştiği ve partilerin ne dediği: gerekçe, muhalefet şerhleri ve önergeler.

Madde 1Tartışmalı

6245 sayılı Harcırah Kanunu

Harcırah Kanunundaki Unvan Listesi Güncelleniyor

Harcırah Kanununun 29. maddesinde Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı unvanı kalkıp Genel Sekreter yazılıyor; Bakanlar da Cumhurbaşkanı yardımcılarıyla birlikte anılıyor.

ÖnceFıkrada "Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı" unvanı geçiyor.
ŞimdiFıkrada "Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri" unvanı geçiyor; Bakanlar, Cumhurbaşkanı yardımcılarıyla birlikte anılıyor.
Teklifin Gerekçesi
174 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı teşkilatı Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği şeklinde değiştirilmiş olduğundan madde ile anılan değişikliğe uyum düzenlemesi yapılması amaçlanmaktadır.
Teklifi veren AK Parti milletvekilleri, komisyon raporundaki madde gerekçesi
1 / 30

Partiler Ne Dedi?

Genel Kurulda teklifin görüşmesinde her gruptan söz alanlar, tutanaktan birebir. 12 Haziran 2025 (TBMM tutanağı ↗)

  • DEM Parti Grubu adına
    Anayasa Mahkemesi bu maddeleri sadece kanun hükmünde kararname nedeniyle bozmamış, aynı zamanda içerik açısından da bozmuştur.
    Hakkı Saruhan Oluç fotoğrafıHakkı Saruhan OluçAntalya MilletvekiliKarşı çıktı
  • CHP Grubu adına
    Günümüzde, belki rektör seçilme şartlarını bile taşımayan rektörler atanmakta ve bu rektörler artık, sadece Cumhurbaşkanının rektörü olarak hareket etmekte.
    Cavit Arı fotoğrafıCavit ArıAntalya MilletvekiliKarşı çıktı
Genel Kurul: Kabul edildi

Hangi Argüman Seni İkna Etti?

Yorumlar

Hakaret, nefret söylemi ve kişisel bilgi içeren yorumlar kaldırılır.

Değiştirilmesi Önerilen Kanunlar

Teklif Sahipleri

104 milletvekili

98 İmzacı Daha

İlgili Belgeler

Aynı Konuda

Eğitim

Sık Sorulan Sorular

Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edildi mi?

Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda 18 Haziran 2025'te kabul edildi ve 7551 sayılı Kanun olarak 1 Temmuz 2025 tarihli ve 32943 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

7551 sayılı Kanun nedir?

7551 sayılı Kanun, TBMM Genel Kurulunda 18 Haziran 2025'te kabul edilen kanundur. 1 Temmuz 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı.

Teklifi kim verdi?

Teklifin ilk imzacıları Mustafa Oğuz (AK Parti, Burdur) ve Mevlüt Kurt (AK Parti, Kahramanmaraş); teklifte toplam 104 milletvekilinin imzası var.

Teklif Mecliste nasıl oylandı?

Teklifin tümü 18 Haziran 2025'te açık oylamayla kabul edildi: 238 kabul, 65 ret, 0 çekimser oy.

Teklif hangi kanunları değiştiriyor?

Teklifin maddeleri 22 yürürlükteki kanunda değişiklik öngörüyor: 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu, 5393 Sayılı Belediye Kanunu, 233 Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 4641 Sayılı Ekonomik ve Sosyal Konseyin Kuruluşu, Çalışma Esas ve Yöntemleri Hakkında Kanun, 6216 Sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ve 17 kanun daha.

Son Güncelleme:

Kaynak Göster

Kaynak Göster

Referandom. (2026, 27 Ekim). Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/bazi-kanun-ve-kanun-huekmuende-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi-1

Sitene Ekle

Bu oy kartını kendi sitene eklemek için kodu kopyalayıp sayfana yapıştır.

<iframe src="https://www.referandom.com/gom/kanun/bazi-kanun-ve-kanun-huekmuende-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi-1" title="Referandom: Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" width="100%" height="400" style="max-width:560px;border:0;border-radius:18px" loading="lazy"></iframe>

Paylaş

Bu teklifi arkadaşına gönder, o da oylasın.