Yükleniyor
Gündem yükleniyorEn Çok Tartışılan: Muğla'da zeytinlik alanlarda kömür madenciliğine izin verilmesi
Meclis bu teklifi kabul etti. Sen katılıyor musun?
Oyunu verince sonucu görürsün.
7554 sayılı kanun olarak yasalaştı.
454milletvekili oy kullandı
254 kabul, 200 ret, 0 çekimser
138 milletvekili oylamaya katılmadı.
| Parti ya da Grup | Kabul | Ret | Çekimser | Katılmadı |
|---|---|---|---|---|
| AK PartiAdalet ve Kalkınma Partisi | 225 | 0 | 0 | 47 |
| Bağımsız | 2 | 4 | 0 | 5 |
| CHPCumhuriyet Halk Partisi |
AK PartiAdalet ve Kalkınma Partisi
Bağımsız
Veriler 19 Temmuz 2025 tarihli TBMM Genel Kurul tutanaklarındaki açık oylama sonuçlarından derlenmiştir.
Çorum Milletvekili Oğuzhan Kaya ve Zonguldak Milletvekili Ahmet Çolakoğlu ile 113 milletvekilinin imzasını taşıyan kanun teklifinin genel gerekçesi, Türkiye'nin enerji ve madencilik alanlarındaki hedeflerine daha hızlı ulaşmasını sağlamak üzerine kuruludur.
Bu çerçevede teklifin temel amaçları şunlardır:
Enerji Sektörü: Türkiye'nin Ulusal Enerji Planı'nda yer alan 2035 yılına kadar elektrik üretiminin %65'ini yenilenebilir kaynaklardan sağlama hedefine ulaşmak için, mevcut durumda 48 ayı bulabilen izin süreçlerinin 24 ayın altına indirilmesi hedeflenmektedir. Bu sayede yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlandırılması amaçlanmaktadır. Ayrıca, rüzgar ve güneş gibi kesintili üretim yapan kaynakların artmasıyla, şebeke istikrarını ve enerji arz güvenliğini sağlamak için yerli kömür gibi "baz yük" santrallerinin önemine vurgu yapılarak, bu santrallerin faaliyetlerinin devamlılığını güvence altına alacak düzenlemeler getirilmektedir.
Madencilik Sektörü: Türkiye'nin madencilik sektörünün gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payını %1,2'den %2'ye çıkarma hedefi doğrultusunda, sektördeki en büyük engellerden biri olarak görülen uzun ve öngörülemez izin süreçlerinin sadeleştirilmesi ve hızlandırılması amaçlanmaktadır. Yatırımcılar için hukuki belirliliğin artırılması, "stratejik ve kritik madenler" kavramının yasal bir çerçeveye oturtulması, bu madenler için acele kamulaştırma ve stoklama gibi imkanların tanınması ve maden sahalarında çevreye uyumlu rehabilitasyon çalışmalarının daha etkin hale getirilmesi hedeflenmektedir.
Muhalefet partileri, teklifin geneline ilişkin sundukları şerhlerde hem usul hem de esas yönünden çok sert eleştirilerde bulunmuştur:
"Torba Kanun" Yöntemi: Teklifin, Çevre, Maden, Mera, Enerji ve İmar gibi birbiriyle ilişkili ancak farklı uzmanlıklar gerektiren 5 ayrı temel kanunda değişiklik yapan bir "torba kanun" olması, yasama tekniğine aykırı bulunmuş ve konuların bütüncül bir şekilde tartışılmasını engellediği belirtilmiştir.
İhtisas Komisyonlarının Baypas Edilmesi: Teklifin, içeriği gereği Çevre Komisyonu ve Tarım Komisyonu'nda da görüşülmesi gerekirken, bu tali komisyonların devre dışı bırakılarak aceleyle sadece ana komisyondan geçirilmeye çalışılması, Meclis iradesinin ve denetim fonksiyonunun zayıflatılması olarak eleştirilmiştir.
Katılımcılık Eksikliği: Teklif hazırlanırken ve komisyon görüşmeleri sırasında, düzenlemelerden doğrudan etkilenecek olan çevre örgütleri, zeytin üreticileri, yerel halk ve meslek odaları gibi sivil toplum paydaşlarının sürecin dışında bırakıldığı, görüşlerinin alınmadığı ve komisyona girişlerinin engellendiği, bunun da demokratik ilkelere aykırı olduğu vurgulanmıştır.
"Süper İzin" ve Çevresel Tahribat: Teklifin özünde, enerji ve maden yatırımlarına "Süper İzin" adı altında bir mekanizma kurarak, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) gibi en temel çevresel denetim süreçlerini işlevsizleştirdiği ve baypas ettiği savunulmuştur. Bu durumun, geri dönülemez ekolojik yıkımlara ve doğa talanına yasal zemin hazırladığı belirtilmiştir.
| 0 |
| 109 |
| 0 |
| 26 |
| DEM PartiHalkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi | 0 | 36 | 0 | 20 |
|---|
| DPDemokrat Parti | 0 | 1 | 0 | 0 |
|---|
| EMEPEmek Partisi | 0 | 2 | 0 | 0 |
|---|
| GelecekGelecek Partisi | 0 | 2 | 0 | 0 |
|---|
| İYİ Parti | 0 | 21 | 0 | 8 |
|---|
| MHPMilliyetçi Hareket Partisi | 27 | 1 | 0 | 19 |
|---|
| TİPTürkiye İşçi Partisi | 0 | 3 | 0 | 0 |
|---|
| Yeni YolYeni Yol Partisi | 0 | 19 | 0 | 3 |
|---|
| YRPYeniden Refah Partisi | 0 | 2 | 0 | 2 |
|---|
Oy Kullanmayan Gruplar: DBP, DSP, HÜDA PAR, SAADET
|
| Toplam | 254 | 200 | 0 | 138 |
|---|
CHPCumhuriyet Halk Partisi
DEM PartiHalkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi
DPDemokrat Parti
EMEPEmek Partisi
GelecekGelecek Partisi
İYİ Parti
MHPMilliyetçi Hareket Partisi
TİPTürkiye İşçi Partisi
Yeni YolYeni Yol Partisi
YRPYeniden Refah Partisi
Zeytinliklerin Yok Edilmesi: Teklifin en çok tepki çeken 11. maddesinin, daha önce kamuoyu baskısıyla geri çekilen düzenlemelerin bir benzeri olduğu ve Anayasa ile özel kanunla korunan zeytinlik alanların, Muğla'daki belirli termik santrallere kömür sağlamak amacıyla (adrese teslim bir şekilde) yok edilmesinin önünü açtığı ifade edilmiştir.
Yetkinin Merkezileştirilmesi ve Hukuksuzluk: Teklifle kurulan ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki "Kurul"a, "üstün kamu yararı" gibi soyut bir gerekçeyle yerel yönetimlerin, çevre kurumlarının ve hatta mahkeme kararlarının üzerinde bir yetki tanınmasının, hukuk devleti, idarenin bütünlüğü ve yerel yönetimlerin özerkliği ilkelerini ihlal ettiği belirtilmiştir.
İmar Affı: Teklifin 19. maddesinin, ruhsatsız veya kaçak olarak inşa edilmiş elektrik üretim santrallerine geriye dönük bir tür "imar affı" getirdiği, bunun da hukuksuzluğu ödüllendirdiği ve özellikle 6 Şubat depremlerinden sonra af çıkarılmaması gerekirken tehlikeli bir emsal oluşturduğu savunulmuştur.
Yapılmak İstenen Değişiklik: Projeler için "ÇED Olumlu" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararı beklenmeksizin, diğer izin (teşvik, ruhsat vb.) süreçlerine başvuru yapılabilmesinin önü açılmaktadır. Ayrıca, izin süreçlerinde görüşü sorulan bir kamu kurumunun 3 ay içinde cevap vermemesi halinde görüşünün "olumlu" sayılacağı ("zımni izin") kuralı getirilmektedir.
Madde Gerekçesi: Yatırım süreçlerini hızlandırmak ve bürokrasiyi azaltmak amaçlanmaktadır.
Muhalefet Şerhi: Bu düzenlemenin, ÇED sürecini bir ön koşul olmaktan çıkarıp bir formaliteye dönüştürdüğü belirtilmiştir. "Zımni izin" kuralının ise idare hukukunun temel ilkelerine aykırı olduğu, kurumlar üzerinde baskı yaratacağı ve projelerin yeterli inceleme yapılmadan onaylanmasına yol açacağı savunulmuştur. Bu durumun, Anayasa'nın "sağlıklı çevrede yaşama hakkı"nı ihlal ettiği vurgulanmıştır.
Yapılmak İstenen Değişiklik: Kanuna "stratejik" ve "kritik" maden tanımları eklenmekte ve bu madenlerle ilgili faaliyetler için acele kamulaştırma yapılabilmesinin önü açılmaktadır. Hangi madenlerin bu kapsama gireceğine Bakanlık karar verecektir.
Madde Gerekçesi: Ulusal güvenlik ve ekonomik refah için önemli olan madenlerin çıkarılmasını hızlandırmak ve arz güvenliğini sağlamak amaçlanmaktadır.
Muhalefet Şerhi: "Stratejik" ve "kritik" gibi kavramların kanunda net olarak tanımlanmaması ve idareye geniş bir takdir yetkisi bırakılmasının, mülkiyet hakkına yönelik keyfi müdahalelere yol açabileceği belirtilmiştir. Bu düzenlemenin, Anayasa'nın mülkiyet hakkını ve hukuk devleti ilkesini zedelediği savunulmuştur.
Yapılmak İstenen Değişiklik: Teklife ekli koordinatlarla belirlenen (Muğla-Akbelen ve çevresi) zeytinlik alanlarda, ülkenin elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla kömür madenciliği yapılmasına, "kamu yararı" görülmesi halinde Bakanlık tarafından izin verilebilmesi sağlanmaktadır. Düzenleme, zeytin ağaçlarının taşınmasını veya eşdeğer yeni bir zeytinlik alan tesis edilmesini şart koşmaktadır.
Madde Gerekçesi: Bölgedeki termik santrallerin kömür ihtiyacını karşılayarak enerji arz güvenliğini sağlamak.
Muhalefet Şerhi: Bu madde, teklifin en tartışmalı noktasıdır. Düzenlemenin, 3573 sayılı Zeytincilik Kanunu'nun zeytinlikleri koruyan amir hükmünü ve Anayasa'yı hiçe sayarak "adrese teslim" bir şekilde belirli şirketlerin (Limak-İÇTAŞ ve YK Enerji) menfaati için çıkarıldığı iddia edilmiştir. Zeytin ağaçlarının taşınmasının ekolojik olarak bir "yalan" olduğu, bunun bir "rehabilitasyon" değil, "ekokırım" olduğu ve bölgenin tarımsal, kültürel ve sosyal dokusunu yok edeceği sert bir dille ifade edilmiştir.
Yapılmak İstenen Değişiklik: Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) olarak ilan edilen yerlerin, mera vasfı değiştirilerek enerji yatırımlarına açılabilmesinin önü açılmaktadır.
Madde Gerekçesi: Yenilenebilir enerji yatırımları için arazi teminini kolaylaştırmak.
Muhalefet Şerhi: Bu düzenlemenin, Türkiye'nin zaten yetersiz olan mera alanlarını daha da azaltarak hayvancılığa büyük bir darbe vuracağı ve gıda güvenliğini tehlikeye atacağı belirtilmiştir.
Yapılmak İstenen Değişiklik: Rüzgar ve güneş enerjisi tesislerinin imar planları, yapı ruhsatı ve çalışma izinleri gibi yetkilerin, yerel yönetimlerin yanı sıra Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından da verilebilmesi sağlanmaktadır.
Madde Gerekçesi: Yenilenebilir enerji yatırımlarındaki izin süreçlerini hızlandırmak.
Muhalefet Şerhi: Bu maddenin, Anayasa'nın 127. maddesiyle güvence altına alınan "yerel yönetimlerin özerkliği" ilkesini açıkça ihlal ettiği savunulmuştur. Bakanlığa tanınan bu paralel yetkinin, yerel halkın iradesini ve belediyelerin planlama yetkilerini baypas etmek için kullanılacağı ve merkezileşmeyi artıracağı eleştirisi yapılmıştır.
Yapılmak İstenen Değişiklik: 31 Aralık 2024'ten önce ruhsatsız olarak inşa edilmiş ve işletmeye alınmış lisanslı elektrik üretim tesislerine, belirli şartları (statik uygunluk raporu vb.) sağlamaları halinde "Üretim Tesisi Uygunluk Belgesi" verilerek yasal statü kazandırılması öngörülmektedir.
Madde Gerekçesi: Fiili olarak üretim yapan tesislerin hukuki durumlarını netleştirmek.
Muhalefet Şerhi: Bu düzenlemenin, kaçak ve hukuksuz yapılaşmayı ödüllendiren bir "imar affı" niteliğinde olduğu belirtilmiştir. Bu durumun hukuk devleti ilkesini zedelediği ve gelecekteki benzer hukuksuzluklar için kötü bir emsal oluşturacağı ifade edilmiştir.
Yorumlar
Hakaret, nefret söylemi ve kişisel bilgi içeren yorumlar kaldırılır.