2942 Sayılı Kamulaştırma Kanununda Ne Değişiyor?
11 Ekim 2026 itibarıyla Referandom'da bu kanunu değiştirmeyi öneren 6 kanun teklifi ve bu tekliflerde 13 madde var. En yeni teklif: Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik (5 Haziran 2026).
Öne Çıkan Değişiklik Önerileri
- 1956 Öncesi Tahsis Edilen Taşınmazlar Kamulaştırılmış Sayılacak
- Kamulaştırmasız El Atma Davalarındaki Tapu Harçlarını İdare Ödeyecek
- 1956 Öncesi Kamuya Tahsisli Taşınmazlar Maddesi Tekliften Çıkarıldı
- Kamulaştırmasız El Atma Maddesi Tekliften Çıkarıldı
- 1956 Öncesi Kamuya Tahsis Edilen Taşınmazlar Maddesi Tekliften Çıkarıldı
- Kamulaştırmada Süre Dolarsa Bedel Davaları Adli Yargıda Görülecek
Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Madde 8: 1956 Öncesi Tahsis Edilen Taşınmazlar Kamulaştırılmış Sayılacak
8/10/1956'dan önce kamulaştırma yapılmadan kamu hizmetine tahsis edilen taşınmazlar tahsis tarihinde kamulaştırılmış sayılacak, sahipleri yalnız o günkü rayiç bedeli isteyebilecek.
ÖnceBu taşınmazlara ilişkin kural, Anayasa Mahkemesinin iptal ettiği 221 sayılı Kanunda düzenleniyordu.Teklif Ne ÖneriyorAynı esaslar geçici 20. maddeyle yeniden getiriliyor, 12/1/1963'ten sonra ileri sürülen talepler kabul edilmeyecek.
Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Madde 16: Kamulaştırmasız El Atma Davalarındaki Tapu Harçlarını İdare Ödeyecek
Kamulaştırmasız el koyma ve tazminat davalarında kesinleşen tescil kararlarının infazında ve uzlaşma tutanağının uygulanmasında doğan tapu harçları ile diğer giderler idare tarafından ödenecek.
ÖnceKamulaştırmasız el atmada tapu harcı devreden maliklerden isteniyor, harç ödenmeyince tescil yapılamıyordu.Teklif Ne ÖneriyorBu tapu harçları ve kanunun gerektirdiği diğer giderler idarece ödenir.
9. Yargı Paketi
Madde 14: 1956 Öncesi Kamuya Tahsisli Taşınmazlar Maddesi Tekliften Çıkarıldı
8/10/1956'ya kadar kamulaştırma işlemi yapılmadan fiilen kamu hizmetine tahsis edilen taşınmazları tahsis tarihinde kamulaştırılmış sayan, sahiplerine yalnız o tarihteki rayiç bedeli isteme hakkı tanıyan madde Genel Kurulda tekliften çıkarıldı; kanunda yer almıyor.
ÖnceAynı konuyu düzenleyen 221 sayılı Kanun Anayasa Mahkemesince iptal edildi.Teklif Ne ÖneriyorSahipleri yalnız tahsis tarihindeki rayiç bedeli isteyebilecek, 12/1/1963'ten sonra ileri sürülen talepler, görülen davalar dahil, kabul edilmeyecekti.
Silahlı Kuvvetler Personeli ve Askeri Düzenlemelerde Değişiklik
Madde 25: Kamulaştırmasız El Atma Maddesi Tekliften Çıkarıldı
Teklif, kamu yararı ihtiyacı kalkan ve kamulaştırmasız el atılan taşınmazın kullanımına son verilip terk edilmesini, uzlaşmanın terk, takas, imar hakkı ya da nakdi bedelle yapılabilmesini öneriyordu. Madde Genel Kurulda CHP önergesiyle tekliften çıkarıldı; 7517 sayılı Kanunda yer almıyor.
ÖnceMülkiyet hakkından doğan taleplerde bedel istenirse bedel tespiti ve diğer işlemler bu madde hükümlerine göre yapılıyor.Teklif Ne Öneriyorİdarenin kamu yararı ihtiyacı sürüyorsa bedel tespiti yapılır; ihtiyaç kalkmışsa taşınmazın kullanımına son verilip terk edilir.Madde 26: 1956 Öncesi Kamuya Tahsis Edilen Taşınmazlar Maddesi Tekliften Çıkarıldı
Teklif, 8/10/1956'ya kadar kamulaştırma yapılmadan fiilen kamu hizmetine tahsis edilen taşınmazların tahsis tarihinde kamulaştırılmış sayılmasını öneriyordu. Madde Genel Kurulda CHP önergesiyle tekliften çıkarıldı; 7517 sayılı Kanunda yer almıyor.
ÖnceAynı konuyu düzenleyen 221 sayılı Kanun Anayasa Mahkemesince iptal edildi.Teklif Ne ÖneriyorSahipleri yalnız tahsis tarihindeki rayiç bedeli isteyebilir; 12/1/1963'ten sonra ileri sürülen talepler, görülen davalar dahil, dinlenmez.
Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
Madde 3: Kamulaştırmada Süre Dolarsa Bedel Davaları Adli Yargıda Görülecek
Kamu hizmetine ayrılan taşınmazlarda, beş yıllık süre içinde kamulaştırma ya da plan değişikliği yapılmazsa malikin açacağı bedel davaları adli yargıda görülür.
ÖnceAynı konudaki davalar hem adli hem idari yargıda görülüyor, hangi yargı kolunun yetkili olduğu tartışmalı kalıyordu.Teklif Ne ÖneriyorSüre içinde işlem yapılmazsa maliklerin mülkiyet hakkından doğan bedel davaları adli yargıda görülür.Madde 4: Eksik Tebligatlı Kamulaştırmalar Bedelin Ödendiği Gün Kesinleşecek
Eski kanunlara göre mahkeme kararıyla idare adına tescil edilmiş taşınmazlarda, bedel eski malike ödenirse tebligat eksikleri dahil hatalı kamulaştırma işlemleri ödeme tarihinde kesinleşmiş sayılır.
ÖnceTebligatı eksik ya da hatalı kamulaştırmalarda eski malikler, bedeli aldıktan yıllar sonra da kamulaştırmasız el atma davası açabiliyordu.Teklif Ne ÖneriyorBedel eski malik adına kamu bankasına yatırılıp hak sahibine ödenince, eksik veya hatalı işlemler ödeme tarihi itibarıyla kesinleşmiş kabul edilir.Madde 5: Kamulaştırma Bedeli 30 Günde Ödenecek, Harç ve Vekâlet Maktu
Mahkemenin hükmettiği bedel ve giderler, davacının bildirdiği hesaba otuz gün içinde yatırılır. İdare, icranın geri bırakılmasını isterse teminat göstermez; harçlar ve vekâlet ücretleri maktu olur.
Teklif Ne ÖneriyorBedel, hesap bildiriminden itibaren otuz gün içinde ödenir; idare teminatsız icra tehiri isteyebilir; harç ve vekâlet ücretleri maktu belirlenir.Madde 6: Kamulaştırma Kesinleşme Kuralı Görülen Davalara da Uygulanacak
Kamulaştırmada ek 3. maddeye eklenen kesinleşme kuralı, yürürlük tarihinde kanun yolu incelemesindekiler dahil görülmekte olan davalara ve yargılamanın iadesi davalarına da uygulanır.
Teklif Ne ÖneriyorYeni kural, kanun yolu incelemesinde olanlar dahil görülmekte olan davalarda ve yargılamanın iadesi davalarında da geçerli olur.Madde 7: Kamulaştırmasız El Atma Tazminatları İçin Bütçeden Yüzde 3 Pay
4/11/1983 ile 28/7/2021 arasında kamulaştırılmadan el konulan taşınmazlar için hükmedilen bedel ve tazminatlar ödenmek üzere, idareler bütçelerinden pay ayırır; yetmezse ödeme taksitle yapılır.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorMerkezi yönetim sermaye gider ödeneğinin yüzde 3'ü, belediyelerde gelirlerin en az yüzde 3'ü ayrılır; yetmezse taksitle ve kanuni faizle ödenir.
Kamulaştırma ve KDV Dahil 10 Kanunda Değişiklik
Madde 7: Arsa Ofisi Dönemi Kamulaştırma Davaları Çevre Bakanlığına Açılacak
1164 sayılı Kanun kapsamında 8/12/2004'ten önce yapılan kamulaştırma ve avans karşılığı kamulaştırma davaları TOKİ yerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığına açılacak.
ÖnceBu davalarda husumet, yani davanın karşı tarafı, TOKİ'ye yöneltiliyor.Teklif Ne ÖneriyorDavalar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı aleyhine açılıyor; rücu davalarını da Bakanlık açıp sonuçlandırıyor.Madde 8: Kamulaştırmasız El Atma Bedeli Tescil Tarihine Göre Hesaplanacak
Hak sahiplerine ödenmeyen kamulaştırma bedeli davalarında değer, taşınmazın idare adına tescil edildiği tarihe göre bulunup Yİ-ÜFE, yani üretici fiyat endeksiyle dava tarihine güncelleniyor.
ÖnceMahkemeler dava tarihindeki vasfı esas alarak tazminata hükmedebiliyor.Teklif Ne ÖneriyorDeğer, tescil tarihindeki niteliğe göre belirleniyor ve Yİ-ÜFE'nin aylık değişim oranlarıyla dava tarihine güncelleniyor.Madde 9: Süren Kamulaştırma Davaları Yeni Kurallara Göre Sonuçlanacak
8/12/2004 öncesi kamulaştırmalara ilişkin TOKİ davaları ile bedeli ödenmeyen kamulaştırma davaları ve icra takipleri yeni ek 2 ve ek 3. madde hükümlerine göre sonuçlandırılacak.
Teklif Ne ÖneriyorDevam eden davalar ve icra takipleri ek 2 ve ek 3. madde hükümleri uygulanarak sonuçlandırılıyor.
Kaynaklar
- TBMM komisyon raporu: Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik ↗
- TBMM komisyon raporu: Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik ↗
- TBMM komisyon raporu: 9. Yargı Paketi ↗
- TBMM komisyon raporu: Silahlı Kuvvetler Personeli ve Askeri Düzenlemelerde Değişiklik ↗
- TBMM komisyon raporu: Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ↗
- TBMM komisyon raporu: Kamulaştırma ve KDV Dahil 10 Kanunda Değişiklik ↗
İlgili Terimler
Daha Fazlası
Son Güncelleme:
Kaynak Göster
Referandom. (2026, 11 Ekim). 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanununda Ne Değişiyor? [Değişen Kanun]. Erişim tarihi: 17 Ekim 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/degisen/2942-sayili-kamulastirma-kanunu