Silahlı Kuvvetler Personeli ve Askeri Düzenlemelerde Değişiklik

Kanun, Milli Savunma Bakanlığı personelinin özlük haklarına ve statülerine, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılma tazminatlarına, askeri mahallerdeki önleme aramalarına ve bazı gelirlerin kullanımına ilişkin hükümler getiriyor. Düzenlemelerin bir kısmı Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarına uyum sağlıyor.

Yasalaşma Süreci

"Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" (2/2168), 23 Mayıs 2024 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacıları İzmir Milletvekili Mehmet Ali Çelebi (AK Parti), Kırıkkale Milletvekili Mustafa Kaplan (AK Parti). Teklifi toplam 88 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Milli Savunma Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 3 Haziran 2024 tarihinde verdi (sıra sayısı 125). Genel Kurulda 12 Haziran 2024 tarihinde açık oylamayla kabul edildi: 241 kabul, 54 ret oy. Kanun 7517 sayıyla 28 Haziran 2024 tarihli ve 32586 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Kanun, Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yaparak Milli Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda görev yapan personelin bazı özlük haklarına ve statülerine ilişkin düzenlemeler getiriyor. Anayasa Mahkemesinin iptal ettiği maddeler de değiştiriliyor, 221 sayılı Kanunun iptal edilmesi nedeniyle yeniden düzenleme yapılıyor.

Personel ve Sözleşme Hükümleri

• Uzman erbaş, er ve sözleşmeli erbaşlarda sözleşme fesih nedenleri ve bu hallerde uygulanacak yaptırımlar kanunla düzenleniyor.
• Askeri kaynaktan müfettiş alımına ilişkin usul ve esaslar ile adaylarda aranacak nitelikler kanunla belirleniyor.
• Hukuk sınıfı subaylar, yalnızca hukuk hizmetleri kadrolarına değil, Milli Savunma Bakanlığınca ihtiyaç duyulan tüm hukuk sınıfı subay kadrolarına atanabiliyor.
• Yabancı memleketlere öğrenim, staj ve kurs gibi nedenlerle giden subay ve astsubaylarda bu sürelerin toplamı altı ayı geçerse yükümlülükleri bu sürenin iki katı kadar uzatılıyor.
• Erbaş ve erlerin genel sağlık sigortalısı sayıldıkları sürede ortaya çıkan eşdeğer ilaç fark ücreti, optik fark ücreti ve benzeri fark ücretleri ile terhis sonrası tedavilerindeki yol ücreti ve gündelikler ilgisine göre Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı bütçesinden karşılanıyor.

Ayrılma Tazminatı

Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılma durumunda ödenecek tazminat tutarları artırılıyor. Madde gerekçesine göre mecburi hizmet yükümlülüğünü tamamlamadan ayrılan veya ilişiği kesilen subay ve astsubaylar, kendilerine yapılan öğrenim, eğitim ve yetiştirme masraflarının iki katını ödüyor. Disiplinsizliği alışkanlık haline getirme nedeniyle çıkarılanlar ise bu masrafların dört katını, yükümlülük sürelerinin eksik kalan kısmıyla orantılı olarak kanuni faiziyle birlikte tazminat olarak ödüyor.

Disiplin, Arama ve Soruşturma İzni

• Uyarma, kınama ve hizmete kısmi süreli devam disiplin cezaları ilişik kesme işlemine esas teşkil ederse bu cezalar mahkemelerce denetlenebiliyor.
• Askeri mahaller ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı hizmet binaları ve eklentilerinde yapılan önleme aramaları mahkemelerce denetleniyor. Gerekçeye göre arama, 24 saat içinde görevli hakim onayına sunuluyor.
• Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ile general ve amirallerin işlediği iddia edilen askeri suçlarda soruşturma izni vermeye yetkili mercilerin belirlenmesinde son rütbe ve görevleri esas alınıyor.

Mali Hükümler

Harita Genel Müdürlüğünün mal ve hizmet sunum bedelleri ilgili tertibe özel ödenek kaydediliyor. Milli Savunma Bakanlığınca elde edilen diğer özel gelirler Cumhurbaşkanı Kararı ile kullanılabiliyor. Seferberlik tatbikatı ile ferdi seferberlik eğitimlerine katılan ve herhangi bir ödeme alamayan işçi, işsiz, işveren, kendi nam ve hesabına çalışan ve serbest meslek mensubu yedek personele de ödeme yapılabiliyor.

Genelkurmay Başkanlığı ile kuvvet komutanlıklarının Milli Savunma Bakanına, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığının İçişleri Bakanlığına bağlanmasına ilişkin uyum düzenlemeleri de yapılıyor.