TBMM Genel Kurulu, 13'ten fazla kanunda değişiklik yapan kapsamlı teklifi 11 Haziran 2026'da kabul etti; düzenleme 7584 sayılı Kanun olarak 20 Haziran 2026'da Resmi Gazete'de yayımlandı. Orman sayılan tartışmalı tapuların geçerli sayılmasından karbon yutak ormanlarına, tarım arazisi cezalarının 250 kat artırılmasından alkol reklamı yasağının genişletilmesine kadar pek çok düzenlemeyi içeren teklif, muhalefetin yoğun itirazlarıyla karşılandı.
Teklif Ne Getiriyor, Neden Tartışılıyor?
Burdur Milletvekili Adem Korkmaz ve Kütahya Milletvekili Mehmet Demir öncülüğünde toplam 90 milletvekilinin imzasıyla 12 Mart 2026'da Meclis'e sunulan teklif, tek bir konuyu değil tarım ve orman yönetimi ile ilgili birçok alana dokunuyor. Çeltik ekiminden alkol reklamına, Atatürk Orman Çiftliği'nin vergi muafiyetinden şeker pancarı üretimine kadar birbirinden farklı başlıkları aynı metinde topladığı için kamuoyunda "torba yasa" olarak anılıyor.
Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu teklifi 26 Mart 2026'daki toplantısında 12 saat 48 dakikalık görüşmenin ardından kabul etti. Komisyon aşamasında teklifin adından "Çeltik Kanunu" ibaresi çıkarıldı ve metne yeni bir madde eklendi. Teklif, Genel Kurulda 11 Haziran 2026'da kabul edilerek 7584 sayılı Kanun olarak yasalaştı.
Orman Tapularında Köklü Değişiklik
Orman kadastrosu sonucunda orman sayılarak tapuları iptal edilen veya iptal davası açılan yaklaşık 80 bin taşınmazın mevcut tapu kayıtları geçerli kabul edilecek. Böylece üç milyona yakın vatandaşı ilgilendiren tapu iptali ve tazminat davalarının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Gerekçeye göre bu davalar Hazine'ye ağır bir yük getiriyor. Gerekçeye göre düzenlemeyle Hazine'nin yıllara yayılı olarak yaklaşık 516 milyar lira tazminat ödemekten kurtulacağı tahmin ediliyor. Tapusu geçerli sayılan taşınmazların 3 hektardan küçük olanları orman sayılmayacak, büyük olanların ağaçlık kısımları orman olarak kalacak.
Teklif ayrıca Antalya'nın Kemer ilçesi Çıralı Mahallesi gibi bazı alanlarda yeniden "2/B" uygulaması yapılmasına da imkan tanıyor. 2/B, 31 Aralık 1981'den önce orman niteliğini kaybetmiş alanların orman sınırı dışına çıkarılmasını ifade ediyor.
Karbon Yutak Ormanı Geliyor
Teklif, Orman Genel Müdürlüğüne "karbon yutak ormanı" kurma, kurdurma ve bu amaçla alan tahsis etme yetkisi veriyor. Gerekçe bunu Paris İklim Anlaşması, 2053 net sıfır emisyon hedefi ve Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ile ilişkilendiriyor.
Amaç, sera gazı tutum kapasitesini artırmak ve sektörün ihtiyaç duyacağı karbon kredilerinin Türkiye kaynaklarından karşılanması. Muhalefet ise bu maddeye sert tepki gösteriyor.
Atatürk Orman Çiftliği'ne Vergi Muafiyeti
Atatürk Orman Çiftliği adına tescilli tüm gayrimenkuller bina ve arazi vergilerinden muaf tutulacak. Önceki düzenleme yalnızca "bina ve arazi vergilerinden muafiyet" tanıyordu; ancak Müdürlük binasının bulunduğu parsellerle ayrık parseller arasındaki fark belirsizdi. Teklif bu ayrımı kaldırıyor, ayrıca Çiftlik Müdürlüğü'nü yargı harçlarından muaf tutuyor ve geçmiş vergi borçlarının tahsilini durduruyor.
Tarım Arazisine Kaçak Yapıya Ağır Ceza
Büyükşehirlerin çevresindeki tarım arazilerinin "hobi bahçesi" adı altında kooperatifler eliyle parsellenip yapılaşmaya açılması engelleniyor. Tarımsal amaçlı olmayan kooperatiflerin tarım arazisi edinmesi yasaklanıyor.
Tarım arazisinin amaç dışı kullanımında uygulanan idari para cezası, değişiklikten önce metrekare başına 10 liraydı. Kanunla bu ceza metrekare başına 2 bin 500 liraya çıkarıldı. Bu yaklaşık 250 katlık bir artış anlamına geliyor. Ayrıca tarım arazisine izinsiz yapılmış yapılara su, elektrik ve doğalgaz aboneliği verilmesi yasaklanıyor; abonelik veren kurumlara aylık tekrarlanan para cezası getiriliyor.
Alkol, Tütün ve Şekerde Yeni Kurallar
Alkollü içki reklam yasağı genişletiliyor. Üretici, ithalatçı ve pazarlayıcı firmaların isim ve işaretlerini etkinlik desteklerinde kullanması da yasak kapsamına alınıyor. Fermente içkiler ile yüksek alkollü distile içkilerin aynı markayı kullanması engelleniyor. Gece satış yasağı denetiminde yetki yerel mülki amirliklere veriliyor.
Tütünde, yerli tütün kullanma zorunluluğuna uymayan firmalara verilen para cezaları artırılıyor; aynı ihlalin beş yıl içinde üçüncü kez tekrarı belge iptaliyle sonuçlanacak. Şekerde ise sözleşmesiz pancar ekimi yasaklanıyor ve ekim alanı dışından hammadde temini Bakanlık iznine bağlanıyor.
Komisyonda Eklenen Yeni Madde: Yaban Hayvanları
Görüşmeler sırasında metne yeni bir madde eklendi. Kara Avcılığı Kanunu'nda yapılan değişiklikle, yaban hayvanlarının tarım alanlarına zarar verecek sayıda çoğalması veya bulaşıcı hastalık taşıması halinde belirli sayıda hayvanın avlattırılmasına izin verilebilecek. Şehir merkezlerine inen yaban hayvanı saldırıları ve hastalık riski gerekçe gösterildi.
Diğer Düzenlemeler
Teklif bunların yanında veteriner hekimlerin Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilen disiplin hükümlerini yeniden düzenliyor, DSİ'nin satış ve kira ihalelerinde geçici teminatın yüzde 3'ten az olmamak üzere yüzde 30'a kadar belirlenebilmesini sağlıyor, lisanssız DSİ projeleri için süreyi 2040'a uzatıyor ve belgesiz nakledilen hayvanların nakil sırasında yakalanması durumunda karantina altına alınmasını, masrafların hayvan sahibince karşılanmasını öngörüyor.
Muhalefet Görüşü
Komisyon raporuna dört ayrı muhalefet şerhi eklendi. İtirazlar şu başlıklarda toplandı:
Usul eleştirisi: Muhalefet, birbiriyle ilgisiz onlarca kanunu değiştiren teklifin uzmanlara danışılmadan, aceleyle yasalaştırıldığını ve komisyonda Anayasa'ya uygunluk incelemesi yapılmadığını savundu.
Orman ve Anayasa: En kapsamlı şerhte, karbon yutak ormanı ve tapu maddelerinin Anayasa'nın 169. maddesindeki "devlet ormanlarının mülkiyeti devredilemez" ilkesini fiilen etkisiz kıldığı, Orman Genel Müdürlüğü'nün "koruyucu konumdan sertifika dağıtıcı konuma" geçirildiği öne sürüldü.
Yaban hayatı: Bir başka şerh, "zarar verecek sayıda çoğalma" gibi muğlak ifadelerin güncel sayım verisi olmadan idareye geniş takdir yetkisi tanıyarak keyfi avlanmanın önünü açacağını belirtti.
Şeker: İYİ Parti şerhi, sözleşmesiz pancar için getirilen cezanın eski yönetmeliğe göre çok daha düşük ve "sembolik" kaldığını, bunun büyük fabrikaların lehine olduğunu savundu.
Tarım arazisi cezası: Bir diğer şerh, metrekare cezasındaki 250 katlık artışın ölçülülük ilkesini zedelediğini, çoğu zaman arazinin değerini aşan bir yük oluşturarak iyi niyetli vatandaşları mağdur edebileceğini ifade etti.
Özetle
Teklif, bir yandan orman tapusu mağduriyetlerini gidermeyi ve tarım arazilerini korumayı amaçlarken, diğer yandan ormanların karbon piyasasına açılması, vergi muafiyetleri ve ağırlaştırılan cezalar üzerinden tartışma yarattı. İktidar düzenlemeyi tarım ve ormanın güncel sorunlarına çözüm olarak savunurken, muhalefet "ucu açık, ormanı daraltan ve vatandaşı mağdur eden" bir torba yasa olarak nitelendiriyor.
Teklif 11 Haziran Perşembe tarihli TBMM Birleşiminde 68 ret oyuna karşılık 245 kabul oyu ile kabul edildi.
Yorumlar
Hakaret, nefret söylemi ve kişisel bilgi içeren yorumlar kaldırılır.