Teklifin ilk iki maddesi 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda değişiklikler öngörmektedir.
- Elektronik ortamda açık artırma yoluyla yapılan satışlarda teklifler arasındaki farkın “satışa konu olan malın binde biri ve her halde 100 Türk Lirasından” az olamayacağına yönelik hüküm farkın “satışa konu olan malın binde beşinden ve her halde 1000 TL’den az” olamayacağı şeklinde değiştirilmiştir.
Açık artırmanın uzatılmasına yönelik hükümde değişiklik öngörülmüştür.
Eski hüküm: Açık artırma süresinin son on dakikası içinde yeni bir teklifin verilmesi halinde açık artırma bir defaya mahsus olmak üzere on dakika uzatılır.
Yeni hüküm: Açık artırma süresinin son on dakikası içinde yeni bir teklifin verilmesi halinde açık artırma üç dakika uzatılır. Uzama süresi içinde yeni bir teklif verilmesi halinde açık artırma süresi her yeni teklifin verilmesinden itibaren üç dakika uzatılır. Son uzama süresi içinde yeni bir teklif verilmezse mal en yüksek teklif verene ihale edilir. Uzama sürelerinin toplamı bir saati geçemez. Bir saatlik süre Adalet Bakanlığının kararıyla kısaltılabilir, uzatılabilir veya kaldırılabilir ve bu kararlar Bakanlığın resmi internet sitesinde duyurulur.
Parasal sınırlarda yeniden değerleme oranında artırma yapılması sonucunda belirlenen sınırların on Türk lirasını aşmayan kısımlarının dikkate alınmayacağı hükmü, bin Türk lirasını aşmayan kısımların dikkate alınmayacağı şeklinde değiştirilmektedir.
Bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararı üzerine ilk derece mahkemesince verilen kararlar ile Yargıtay bozma kararı üzerine yeniden verilen kararlara karşı, ilk karar tarihinde geçerli olan parasal sınırlara göre istinaf ve temyiz kanun yoluna başvurulabileceği hükme bağlanmıştır.
Üçüncü madde ile Avukatlık Kanunu’nda değişiklik öngörülmüştür. Değişikliğe göre birden fazla baronun bulunduğu illerde adli yardım ödeneğinin yüzde 30'u barolara eşit, kalanı üye sayısına göre dağıtılacak; Anayasa Mahkemesinin iptal ettiği önceki düzenlemede eşit dağıtılan pay yüzde 40'tı.
Dördüncü madde ile “Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı” soru sayısı 100’den 120’ye yükseltilmiştir. Soru sorulacak alanlara yenileri eklenmiştir:
- İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
- Milletlerarası Hukuk
- Milletlerarası Özel Hukuk
- Genel Kamu Hukuku
Ayrıca ihtiyaç duyulması halinde yeni hukuk alanlarının da sınav kapsamına alınabileceği belirtilmiştir.
Beş, altı, yedi ve sekizinci maddelerde idari yargılama alanında değişikliklere gidilmiştir. Ancak altıncı, yedinci ve sekizinci maddeler Genel Kurul görüşmeleri sırasında teklif metninden çıkarılmıştır.
- İdari yargıda tek hakimle çözümlenecek olan davaların ve duruşma yapılmasının zorunlu olduğu davaların belirlenmesinde dava tarihindeki parasal sınırların esas alınması ve bu parasal sınıra göre davaların tek hakimle veya heyetle görülmesi sağlanmaktadır.
- İstinaf ve temyiz yoluna başvuruda ilk derece ve bölge idare mahkemesinin nihai karar tarihindeki parasal sınırların esas alınması ve istinaf ve temyiz edilecek kararların buna göre belirlenmesi öngörülüyordu. (Sekizinci madde, Genel Kurulda çıkarıldı)
- Konusu 270.000 TL ile 920.000 TL arasındaki davalarda idare ve vergi mahkemelerince verilen kararların bölge idare mahkemesince değiştirilmesi durumunda kararların temyiz edilebilmesine imkan tanınması öngörülüyordu. (Yedinci madde, Genel Kurulda çıkarıldı)
- Bölge idare mahkemesince; istinaf başvurusunun kanuni süre içinde yapılmadığı, kesin bir karar hakkında olduğu, istinaf harç ve giderlerinin ödenmemiş olduğu ve dilekçenin usulüne uygun olmadığı gerekçeleriyle verilecek istinaf isteminin reddi kararlarına yönelik temyiz yolunun açılması öngörülüyordu. (Altıncı madde, Genel Kurulda çıkarıldı)
Teklifin dokuzuncu maddesi, hakim ve savcı yardımcılığı mülakatına çağrılacak aday sayısının sınav ilanında belirtilen kadro sayısının iki katından bir katına indirilmesini öngörüyordu.
Aynı madde, hakim ve savcı yardımcılığı sınavında soru sorulacak alanlar arasına milletlerarası hukuk ve milletlerarası özel hukukun eklenmesini de öngörüyordu; 7531 sayılı Kanunda bu değişiklikler yer almıyor.
Dokuzuncu madde de Genel Kurul görüşmeleri sırasında teklif metninden çıkarılan maddeler arasında yer almaktadır.
On ve on birinci maddeler ile adalet müfettişlerinin görevlerinde değişiklikler yapılmıştır.
Teklifin on ikinci maddesiyle Yargıtay ve Danıştay üyeleri ile hakim ve savcılara 15.000 gösterge rakamı üzerinden ek tazminat ödenmesi öngörülmüştü; ancak bu madde Genel Kurul görüşmeleri sırasında tekliften çıkarıldı.
Karayolları Trafik Kanunu uyarınca trafikten men edilerek alıkonulan araçlardan yediemin otoparklarında bulunup sahipleri tarafından teslim alınmayan veya sahiplerine ulaşılamayan araçların satış usulü kolaylaştırılmıştır.
Teklif, kadının evlendikten sonra kocasının soyadını alması zorunluluğunu içeren ve Anayasa Mahkemesince iptal edilen hükmün Türk Medeni Kanunu’na yeniden eklenmesini öngörüyordu; ancak madde Genel Kurul görüşmeleri sırasında teklif metninden çıkarıldı.
Teklifte yer alan ancak sonradan tekliften çıkarılan madde şu şekildeydi:
“Kadın, evlenmekle kocasının soyadını alır. Şu kadar ki; kadın evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuruyla kocasının soyadı önünde önceki soyadını da kullanabilir.”
Kanunun madde gerekçeleri kısmında bu madde için şunlar söylenmiştir.
“Ailenin önemi değerlendirildiğinde, anne ve babanın ayrı ayrı soyadı kullanmaları, çocuk üzerinde olumsuz etkiler doğurabilecek, çocuğun hangi soyadını kullanacağı ayrı bir tartışma konusu haline gelecektir.”
Teklif ile anneye de baba ile çocuk arasındaki soybağının reddi davası açma hakkı verilmektedir.
Teklifle getirilen bir diğer düzenleme ile tek başına evlat edinmede veya üvey evladın evlat edinilmesinde ana veya baba adı olarak evlat edinenin; ayırt etme gücüne sahip küçük veya kısıtlının ya da ergin kişilerin birlikte evlat edinilmesi hallerinde ise ana ve baba adı olarak evlat edinenlerin adlarının yazılmasına olanak sağlanmaktadır. Ayrıca hükümle, evlat edinilmeleri rızalarına bağlı olan kimseler açısından, ana veya baba hanesine evlat edinenlerin adlarının yazılması işlemleri evlat edinilenlerin taleplerine bağlı kılınmaktadır.
Teklifin 21, 22 ve 23. maddeleriyle hakaret suçu hakkında düzenlemeler yapılmaktadır. Teklif gerekçesine göre düzenleme, sosyal medyadaki eski paylaşımlar nedeniyle şikayet süresinin fiilen belirsizleşmesini önlemeyi amaçlıyor.
Hakaret suçu bu değişiklik öncesi altı aylık şikayet süresine tabi idi. Şikayet süresi ise suç konusu eylemi ve bu eylemi gerçekleştiren kişiyi öğrenme tarihinden itibaren başlıyordu. Kanunun bu hükmüne göre sosyal medya üzerinden edilen hakaretlerde bu altı aylık şikayet süresi anlamsızlaşıyordu. Örneğin kendisine hakaret edilen kişi 2018’de kendisi hakkında yapılmış bir paylaşımı Temmuz 2024’te gördüğünü ifade ederek bu paylaşımdan şikayetçi olabiliyordu ve şikayet süresinin aşılmadığını Yargıtay kararlarına dayanarak öne sürebiliyordu.
Yapılan değişiklikle ilk olarak bu durumun yani belirsize dönüşen şikayet süresinin önüne geçilmek istenmiştir. Hakaret suçu bakımından şikayet süresinin her ne suretle olursa olsun hakaret içerikli olduğu iddia edilen fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı aşamayacağı hükme bağlanmıştır.
Teklifle; hakaret suçunun sesli, yazılı ya da görüntülü bir iletiyle işlenmesi hali uzlaştırma kapsamından çıkarılarak ön ödeme kapsamına alınmaktadır.
Teklifle getirilen bir diğer değişikliğe göre, uzlaştırmacılar artık yalnızca hukuk fakültesi mezunlarından seçilecek.
Uzlaştırmanın kovuşturma evresinde gerçekleşmesi halinde; edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arz etmesi durumlarında sanık hakkında HAGB kararı yerine durma kararı verileceği ve uzlaşmanın gereklerinin yerine getirilmemesi halinde yargılamaya kalındığı yerden devam edileceği hükme bağlanmıştır.
Arabuluculuk anlaşma belgesinin taraflarından birisi tek başına tapu müdürlüğünden tescil talebinde bulunabilecek, tapu müdürlüğü taşınmaza ilişkin mevzuatta öngörülen gerekli inceleme ve değerlendirmeyi yaptıktan sonra resmi senet düzenlemeksizin tescil talebini yerine getirecektir.
Taraflardan birisi ilk arabuluculuk toplantısına mazeret göstermeden katılmazsa, davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu olacaktır.
Mesleğinde 20 yıl kıdeme sahip olan hukukçulara arabuluculuk sınavına girmeden arabulucu olma imkanı tanınmaktadır. Bu kişiler yalnızca arabuluculuk eğitimini alıp arabulucu olabileceklerdir.
- Yargı Paketi 89 ret oyuna karşılık 240 kabul oyuyla 7 Kasım 2024 tarihli TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.
Yorumlar
Hakaret, nefret söylemi ve kişisel bilgi içeren yorumlar kaldırılır.