Gıda, Tarım ve Orman Alanında Çok Maddeli Düzenleme

Kanun, gıda, tarım ve orman alanındaki birçok kanunda değişiklik yapıyor. Tarım arazilerinin korunması, orman izinleri, tütün ve alkol denetimi ile alkol satışı cezaları bu değişiklikler arasında yer alıyor.

Yasalaşma Süreci

"Gıda, Tarım ve Orman Alanında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Teklifi" (2/2985), 24 Haziran 2020 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacısı Aydın Milletvekili Metin Yavuz (AK Parti). Teklifi toplam 66 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 6 Temmuz 2020 tarihinde verdi (sıra sayısı 221). Genel Kurulda 28 Ekim 2020 tarihinde açık oylamayla kabul edildi: 222 kabul, 44 ret oy. Kanun 7255 sayıyla 4 Kasım 2020 tarihli ve 31294 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Kanun, tarım topraklarının daha sıkı korunması ve toplum sağlığının korunması amacıyla gıda, tarım, orman, tütün ve alkol alanlarında değişiklikler getiriyor.

Tarım Arazileri

• Tarım arazilerinde verilen izinlerin amaca uygun kullanılıp kullanılmadığının denetimi hızlandırılıyor. İhlal tespit edilirse tapu kaydının beyanlar hanesine şerh düşülüyor. Aykırılık ilk kez tespit edilirse bozulan arazinin her bir metrekaresi için 1000 TL'den az olmamak üzere idari para cezası uygulanıyor.
• Yeter gelirli tarım arazilerinin ekonomik bütünlüğe sahip kısımları parsel bazında satılabiliyor.
• Tarım arazilerinde ifraz, hisselendirme, pay temliki ve benzeri taleplerde Tarım ve Orman Bakanlığının görüşü alınıyor. Arazilerin aynen mülkiyet devri ise doğrudan tapu müdürlüklerince yapılabiliyor.
• Bir yıl içinde anlaşma sağlayan tüm mirasçılara vergi ve harç muafiyeti tanınıyor. Asgari tarımsal arazi büyüklüğünün paydaşlara aynen devrinde de bu işlemlerden vergi ve harç alınmıyor.

Orman ve Sulama

• Sahipli arazilerde ekim ve dikim yoluyla ağaçlandırmanın teşvik edilmesi amaçlanıyor. Bu alanlardaki 3 hektarı aşan ağaçlıkların izinsiz kesilmesi yasaklanıyor ve izinsiz ağaç kesme cezası yeniden belirleniyor.
• Bozuk orman alanlarında orman bitkisi fidanlığı kurulmasına, mantar ve tıbbi aromatik bitki yetiştiriciliğine, odun dışı ürünleri işleyen tesis kurulmasına izin verilebiliyor. Saha tesliminden itibaren iki yıl içinde işletmeye alınmayan tesislerin izni iptal ediliyor.
• Savunma Sanayii Başkanlığının savunma amaçlı tesisleri için bedelsiz izin verilebiliyor.
• Sulama kooperatifleriyle ilgili işlemlerde Tarım ve Orman Bakanlığı yetkili oluyor. DSİ'nin tarla içi sulama desteklerine ilişkin yetkileri de Bakanlık tarafından tek merkezden yürütülüyor.
• Merkez Av Komisyonuna çevre ve doğa gönüllüsü kuruluşlardan üç temsilci ile bir biyoloji öğretim görevlisi ekleniyor, üye sayısı yirmibeşe çıkıyor.

Gıda ve Şeker

• Gıda ve yem kanununa Yanıltıcı yayın kavramı ekleniyor, toplum sağlığını korumaya ilişkin tedbirlerde yaptırımlar getiriliyor. İnsan sağlığı için tehlike oluşturan veya taklit ve tağşiş yapılmış ürünleri piyasaya arz eden gıda işletmecilerine yönelik yaptırımlar ağırlaştırılıyor.
• Şeker piyasasında faaliyet gösteren ve şekeri hammadde olarak kullanan veya ticaretini yapan kişiler de denetlenebiliyor.

Tütün ve Alkol

• Makaron, yaprak sigara kağıdı, sigara filtresi ve alkol üretimi ile satışı Tarım ve Orman Bakanlığının denetimine giriyor. Makaron ve yaprak sigara kağıdı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamına alınıyor.
• Tütün mamulü üreticilerine %30 yerli tütün kullanma zorunluluğu getiriliyor. Oran 2022 yılında %17, 2023 yılında %21 ve 2024 yılında %25 olarak kademeli uygulanıyor.
• Bakanlıktan izin almadan makaron, yaprak sigara kağıdı ve sigara filtresi fabrikası veya imalathanesi kuran ve işletenler, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve beş binden on bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılıyor.
• 22:00 ile 06:00 arasındaki perakende alkollü içki satış yasağının ihlali için idari para cezası artırılıyor. Beş yıl içinde üçüncü kez ihlal eden ile 18 yaş altına üçüncü kez alkol satan işletmenin satış belgesi iptal ediliyor ve iki yıl faaliyetten men ediliyor.