5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Ne Değişiyor?
12 Ekim 2026 itibarıyla Referandom'da bu kanunu değiştirmeyi öneren 19 kanun teklifi ve bu tekliflerde 85 madde var. En yeni teklif: Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik (14 Temmuz 2026).
Öne Çıkan Değişiklik Önerileri
- 15 Yaş Altı Çocuklarda Sosyal İncelemesiz İddianame İade Edilecek
- “Suça Sürüklenen Çocuk” İbaresi “Adli Süreçteki Çocuk” Oluyor
- Genetik İnceleme Sonuçları Yirmi Yıla Kadar Saklanabilecek
- Bilgisayar Verilerinin Saklanması ve İmhası Maddesi Tekliften Çıkarıldı
- Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Yeniden Düzenleniyor
- Kaçak Sanık, Güvenlik Tedbirine Karşı Yeniden Yargılama İsteyebilecek
Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Madde 5: 15 Yaş Altı Çocuklarda Sosyal İncelemesiz İddianame İade Edilecek
Mahkeme, 15 yaşını doldurmamış çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılmadan hazırlanan iddianameyi iade edebilecek. İddianame, kamu davasını başlatan metindir.
ÖnceSosyal inceleme yaptırılmadan hazırlanan iddianame, iade nedenleri arasında sayılmıyor.Teklif Ne Öneriyor15 yaşını doldurmamış çocuk için sosyal inceleme yaptırılmadan düzenlenen iddianame iade nedeni oluyor.Madde 16: “Suça Sürüklenen Çocuk” İbaresi “Adli Süreçteki Çocuk” Oluyor
Çocuk Koruma, Ceza Muhakemesi ve Sosyal Hizmetler kanunlarındaki “suça sürüklenen çocuk” ibareleri “adli süreçteki çocuk” ya da “hakkında adli süreç yürütülen çocuk” oluyor.
ÖnceKanunlarda çocuk, “suça sürüklenen çocuk” olarak adlandırılır.Teklif Ne ÖneriyorAynı çocuk “adli süreçteki çocuk” ya da “hakkında adli süreç yürütülen çocuk” olarak adlandırılır.
Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Kanun Değişiklikleri
Madde 15: Genetik İnceleme Sonuçları Yirmi Yıla Kadar Saklanabilecek
Genetik inceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılıp özel bir sisteme kaydedilecek; beraat gibi hâllerde derhâl, diğerlerinde karar kesinleştikten yirmi yıl sonra yok edilecek.
ÖnceKanunda yalnız beraat, KYOK gibi hâllerde yok edileceği yazıyordu; diğer kararlarda saklama süresi ve usulü yoktu.Teklif Ne ÖneriyorSonuçlar sisteme kaydedilir, yirmi yıl sonra yok edilir; ayrıntıları Adalet ve İçişleri Bakanlıkları yönetmelikle belirler.Madde 16: Bilgisayar Verilerinin Saklanması ve İmhası Maddesi Tekliften Çıkarıldı
Teklif, bilgisayarlarda arama, kopyalama ve elkoyma ile elde edilen verilerin adli emanette saklanmasını, karar kesinleştikten on beş yıl sonra savcı huzurunda yok edilmesini ve ilgilinin hâkimden silme isteyebilmesini öneriyordu. Madde Genel Kurulda AK Parti önergesiyle tekliften çıkarıldı; 7589 sayılı Kanunda yer almıyor.
ÖnceMadde Anayasa Mahkemesince iptal edilmişti; verilerin saklanması, silinmesi ve veri sahibinin hakları kanunda düzenlenmemişti.Teklif Ne ÖneriyorMadde yeniden yazılıyor; verilerin adli emanette saklanması, on beş yıl sonra imhası ve silme talebi yeni fıkrayla düzenleniyor.Madde 17: Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Yeniden Düzenleniyor
İki yıl veya daha az hapis ya da adlî para cezasında hüküm açıklanmayabilecek; işkence, eziyet ve kamu görevlisinin kötü muamele suçlarında bu kurum uygulanmayacak.
ÖnceAnayasa Mahkemesi 231. maddenin beşinci ilâ on dördüncü fıkralarını iptal etmişti; işkence ve kötü muameleyi dışarıda tutan hüküm yoktu.Teklif Ne ÖneriyorGeri bırakma, işkence, eziyet ve Anayasa'nın 17. maddesi kapsamındaki kötü muamele suçlarında uygulanmaz; denetim süresi beş yıl.Madde 18: Kaçak Sanık, Güvenlik Tedbirine Karşı Yeniden Yargılama İsteyebilecek
Kaçak sanık hakkında güvenlik tedbirine karar verilirse sanık ya da müdafii, savunma hakkını kullanmak istediğini belirterek yargılamanın yenilenmesini talep edebilecek; bizzat hazır bulunma şartı Genel Kurulda kaldırıldı.
ÖnceAnayasa Mahkemesi, güvenlik tedbirine karşı sanığa yeniden değerlendirme yolu tanınmadığı için kuralı iptal etti.Teklif Ne ÖneriyorSorgusu yapılmamış kaçak sanığa mahkûmiyet verilemez; güvenlik tedbirine karşı sanık veya müdafii, hazır bulunma şartı aranmaksızın yenilenme isteyebilir.Madde 19: Yargıtay Başsavcısının Ceza Genel Kuruluna İtiraz Süresi Üç Ay Oluyor
Başsavcı, yargı yeri belirleme ve görevsizlik kararları dışındaki tüm ceza dairesi kararlarına dosyanın tesliminden itibaren üç ay içinde itiraz edebilecek; sanık lehine itirazda süre aranmayacak.
Önceİtiraz süresi bir aydı ve ilamın verilmesinden başlıyordu.Teklif Ne ÖneriyorSüre, dosyanın Başsavcılığa teslim edildiği günden başlayarak üç ay; istemde bulunabilecek kişiler sayılıyor.
11. Yargı Paketi
Madde 22: Bankalar Şüpheli Hesabı 48 Saate Kadar Askıya Alabilecek
Nitelikli hırsızlık, nitelikli dolandırıcılık ve kart kötüye kullanımında makul şüphe varsa banka, ödeme ve kripto kuruluşları hesabı 48 saate kadar askıya alabilecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorHesap sahibi başsavcılığa başvurabilir; savcı 24 saatte karar verir. Elkoyma 24 saatte hâkim onayına sunulur, hâkim 48 saatte karar vermezse kalkar.Madde 23: Toplu Yerde Silahla Ateş Seri Muhakemenin Dışında Kalıyor
Genel güvenliği kasten tehlikeye sokma suçunun kişilerin toplu bulunduğu yerlerde işlenen hâli, seri muhakeme usulünün dışında tutuluyor.
ÖnceMadde 170 kapsamındaki suçlar seri muhakeme usulünün kapsamındaydı.Teklif Ne ÖneriyorToplu bulunulan yerlerde işlenen hâli seri muhakeme kapsamı dışında kalır.Madde 24: Hakaret Suçu Uzlaştırma Kapsamından Çıkıyor
Araç güveni kötüye kullanma nitelikli hâli ve hakaret suçu uzlaştırma kapsamı dışına çıkıyor; önödeme ve uzlaştırma kapsamındaki suçlar birlikte işlenirse uzlaşma hükümleri uygulanacak.
ÖnceŞikâyete bağlı hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilebiliyordu.Teklif Ne ÖneriyorHakaret suçunda uzlaşma uygulanmaz; önödeme ve uzlaştırma kapsamındaki suçlar aynı mağdura karşı birlikte işlenirse uzlaşma hükümleri uygulanır.Madde 25: Bölge Adliye Mahkemelerinin Bozma Yetkisi Genişliyor
Bölge adliye mahkemeleri, hükmün gerekçe içermemesi ve savunma hakkının sınırlandırılması hâllerinde de ilk derece kararını bozabilecek.
ÖnceBu iki hukuka aykırılık hâli bölge adliye mahkemesinin bozma sebepleri arasında sayılmıyordu.Teklif Ne ÖneriyorHükmün gerekçeyi içermemesi ve savunma hakkının sınırlandırılması hâllerinde de bozma kararı verilebilir.Madde 26: Uzlaşılmış Hakaret Dosyaları Eski Kurallara Göre Bitecek
Yürürlük tarihinde uzlaşmanın sağlandığı dosyalarda, hakaretin uzlaştırma ve önödeme kapsamına ilişkin yeni kurallar uygulanmayacak.
ÖnceHakaret suçu uzlaştırma kapsamındaydı.Teklif Ne ÖneriyorBu dosyalar 253. maddenin üçüncü fıkrasının eski hükümlerine göre sonuçlandırılır.
10. Yargı Paketi
Madde 15: Toplu Yerlerde Ateş Etme Suçu Seri Muhakeme Dışında Kalıyor
Genel güvenliği tehlikeye sokma suçunun kişilerin toplu bulunduğu yerlerde işlenen nitelikli hâli, seri muhakeme usulünün kapsamı dışında tutuluyor.
Önce250. maddedeki alt bentte “(madde 170)” atfı yapılıyordu.Teklif Ne ÖneriyorAtıf “(madde 170, birinci ve üçüncü fıkra)” olur; ikinci fıkradaki nitelikli hâl seri muhakeme kapsamı dışında kalır.
Dahiliye Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
Madde 34: Bazı Silah Suçları Seri Muhakeme Usulü Kapsamından Çıkıyor
Ateşli Silahlar Kanununun 13. maddesinin birinci ve beşinci fıkralarındaki suçlar seri muhakeme usulü kapsamından çıkarılıyor; yalnız üçüncü fıkradaki suç kapsamda kalıyor.
ÖnceAteşli Silahlar Kanununun 13. maddesinin birinci, üçüncü ve beşinci fıkralarındaki suçlar seri muhakeme usulüne tabiydi.Teklif Ne ÖneriyorYalnızca üçüncü fıkradaki suç seri muhakeme kapsamındadır.
Noterlik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
Madde 17: Ek Savunma Bildirimi Sanığa da Yapılacak
Suçun niteliği değişirse ek savunma bildirimleri müdafie ek olarak sanığa da yapılacak; sanığın son adresine bildirim yapılamazsa müdafie yapılan bildirim yeterli sayılacak.
ÖnceSuçun niteliği değişince ek savunmaya ilişkin bildirimler yalnızca müdafie yapılıyordu.Teklif Ne ÖneriyorBildirim sanığa da yapılacak; sanığa ulaşılamazsa ya da duruşmaya gelmezse müdafie yapılan bildirim yeterli sayılacak.Madde 18: Mağdur Merkezlerini Devlet Üniversiteleri de Kurabilecek
Ceza Muhakemesi Kanunundaki çocuk izlem merkezleri ile cinsel suç mağdurlarına hizmet veren merkezler, devlet üniversiteleri tarafından da kurulabilecek.
ÖnceÜniversitelerin cinsel suç mağdurlarına hizmet veren merkezleri kurabilmesi 63 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde yer alıyordu; Anayasa Mahkemesi bu hükmü iptal etti.Teklif Ne ÖneriyorMerkezlerin devlet üniversiteleri tarafından da kurulabilmesi kanunla düzenlenecek.
9. Yargı Paketi
Madde 23: Hakaret Uzlaştırmadan Çıkıyor, Uzlaştırmacı Hukuk Mezunu Olacak
Mağduru muhatap alan iletiyle hakaret uzlaştırma kapsamından çıkıyor. Uzlaşma teklifine cevap süresi uzuyor; uzlaştırmacı olmak için hukuk fakültesi mezunu olmak gerekecek.
ÖnceUzlaşma teklifine cevap için üç gün veriliyor; uzlaştırmacı olmak için hukuk öğrenimi görmüş olmak yetiyor.Teklif Ne ÖneriyorCevap süresi yedi gün olur; uzlaştırmacı hukuk fakültesi mezunu olmalıdır; uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar için tazminat davası açılabilir.Madde 24: Uzlaşmada Edim Ertelenirse Hükmün Açıklanması Yerine Durma Kararı
Kovuşturmada uzlaşma sağlanır ama sanık edimini ileri tarihe bırakır, taksitlendirir ya da edim sürekli olursa mahkeme durma kararı verecek. Durma süresince zamanaşımı işlemeyecek.
ÖnceBu hâllerde sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı veriliyor.Teklif Ne ÖneriyorMahkeme durma kararı verir; durma süresince zamanaşımı işlemez, uzlaşma yerine getirilmezse yargılama kaldığı yerden sürer.Madde 25: Hakaret Düzenlemelerinin Süren Dosyalara Uygulanma Biçimi Belirleniyor
Hakaret, uzlaştırma ve önödeme değişikliklerinin yürürlük tarihinde süren dosyalara nasıl uygulanacağı yazılıyor. Bazı dosyalar eski hükümlere göre sonuçlandırılacak.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorYeni hükümler, yürürlük tarihinde soruşturma ya da kovuşturma aşamasındaki bazı dosyalara uygulanmaz; bunlar eski hükümlere göre sonuçlanır.
Öğretmenlik Mesleği Kanunu
Madde 36: Öğretmene Kasten Yaralama Tutuklama Sebebi, Adaylar Sigortalı
Akademi Başkanı ve Akademik Kurul üyesinin özlük hakları belirlenir; öğretmene karşı kasten yaralama tutuklama sebebi olur. Adaylar sağlık sigortalısı sayılır, askerlikleri ertelenir, bir ibare de değişir.
Teklif Ne ÖneriyorÖğretmene görevi sırasında veya görevi sebebiyle işlenen kasten yaralama, tutuklama sebepleri arasında sayılır.
8. Yargı Paketi
Madde 12: Adli Kontrol Sonrası Beraat Edenlere de Tazminat Hakkı
Konutunu terk etmeme ya da bağımlılık tedavisi için hastaneye yatma gibi adli kontrol yükümlülükleri uygulanan ve sonra beraat eden ya da takipsizlik alan kişiler tazminat isteyebilecek.
ÖnceTazminat hakkı yakalama ve tutuklama işlemleri bakımından tanınıyordu, adli kontrol işlemleri bu güvenceye dahil değildi.Teklif Ne ÖneriyorKonutunu terk etmeme ve bağımlılık tedavisi gibi adli kontrol yükümlülüklerinden sonra beraat eden ya da takipsizlik kararı alanlar tazminat isteyebilecek.Madde 13: Koruma Tedbiri Tazminatı İçin Tazminat Komisyonuna Başvuru
Yakalama, tutuklama ve adli kontrol gibi koruma tedbirlerinden doğan tazminat istekleri, belirli hâllerde mahkeme yerine Adalet Bakanlığı bünyesindeki Tazminat Komisyonuna yapılacak.
ÖnceBu tazminat istemleri ağır ceza mahkemesine yapılıyordu.Teklif Ne ÖneriyorBu istemler Tazminat Komisyonuna yapılacak; onbeş günlük süre iki hafta olacak ve bölge adliye mahkemesinin esasa ilişkin kararı kesin olacak.Madde 14: Tazminat İsteyemeyecek Kişiler Adli Kontrolü de Kapsıyor
Tazminat isteyemeyecek kişileri sayan maddede, yakalananların yanına adli kontrol altına alınanlar da ekleniyor.
ÖnceMadde “yakalanan” kişileri sayıyordu, adli kontrol altına alınanları anmıyordu.Teklif Ne ÖneriyorMadde “yakalanan, adli kontrol altına alınan” kişilerden söz edecek; (e) bendindeki gözaltı ifadesine de adli kontrol eklenecek.Madde 15: Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Yeniden Düzenleniyor
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, yani hükmün denetim süresi boyunca açıklanmaması kurumu yeniden düzenleniyor: karara istinaf yolu açılıyor, müsadere hüküm doğuruyor.
ÖnceKarara yalnızca itiraz edilebiliyordu ve sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kabul etmesi şartı aranıyordu.Teklif Ne ÖneriyorSanık kabul etmese de karar verilebilecek, karara istinaf başvurulabilecek; denetim süresi beş yıl, müsadere kararları yerine getirilecek.Madde 16: Kaçak Sanığa Sorgusu Yapılmadan Karar Verilemeyecek
Kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabiliyor ama sorgusu yapılmamışsa yalnız mahkûmiyet değil, ceza verilmesine yer olmadığı kararı da verilemeyecek.
ÖnceSorgusu yapılmamış kaçak sanık hakkında yalnızca mahkûmiyet kararı verilemiyordu.Teklif Ne ÖneriyorSorgusu yapılmamış kaçak sanık hakkında mahkûmiyet ve ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemeyecek.Madde 17: Basit Yargılamaya İtirazda Dosya Başka Hâkime Gidecek
Duruşma açılmadan dosya üzerinden verilen basit yargılama kararına itiraz edilirse, dosya başka bir asliye ceza mahkemesine ya da hâkimine gidiyor ve duruşma açılıyor.
Önceİtiraz üzerine kararı veren mahkeme duruşma açıp genel hükümlere göre yargılamaya devam ediyordu.Teklif Ne Öneriyorİtiraz edilirse dosya kararı veren hâkimden farklı bir hâkime gidecek; sanık dışındakilerin itirazında dörtte bir indirim korunacak.Madde 18: Ceza Davalarında İstinaf Süresi Gerekçeli Karar Tebliğinden Başlıyor
İstinaf süresi artık hükmün açıklandığı günden değil, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta sayılacak.
Önceİstinaf süresi hükmün açıklanmasından itibaren yedi gündü.Teklif Ne Öneriyorİstinaf süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta olacak.Madde 19: Temyiz Süresi Gerekçeli Karar Tebliğinden Başlıyor
Temyiz süresi, hükmün açıklandığı günden değil, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta oluyor.
ÖnceTemyiz süresi hükmün açıklanmasından itibaren on beş gündü.Teklif Ne ÖneriyorTemyiz süresi, gerekçeli kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta olacak.Madde 20: Savcı Temyiz Dilekçesinde Sanık Lehine mi Aleyhine mi Olduğunu Yazacak
Cumhuriyet savcısı, temyiz dilekçesinde temyiz isteğinin sanığın yararına mı aleyhine mi olduğunu açıkça belirtecek.
ÖnceBu yükümlülük kanunun 295. maddesinde yer alıyordu.Teklif Ne ÖneriyorHüküm 294. maddeye taşınıyor; 295. madde yürürlükten kalkıyor.Madde 21: Kanun Yolu Sürelerine İlişkin Üç Hüküm Yürürlükten Kalkıyor
Kanun yollarına başvuru sürelerinin tebliğle başlamasına uyum için 275. maddenin ikinci fıkrası, 293. maddenin ikinci fıkrası ve 295. madde yürürlükten kalkıyor.
Teklif Ne ÖneriyorÜç hüküm yürürlükten kalkıyor; 1 Haziran 2024 öncesinde verilen kararlar için uygulanmaya devam ediyor.Madde 22: Yeni Kanun Yolu Süreleri İçin Geçiş Kuralları
Yeni kanun yolu süreleri 1 Haziran 2024 ve sonrasındaki kararlara uygulanıyor. Teklifteki, şirketlere Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kayyım atanmasına ilişkin beşinci fıkra Genel Kurulda kabul edilen önergelerle metinden çıkarıldı.
Teklif Ne Öneriyor1/6/2024 öncesi kararlarda eski süreler sürüyor, sonrasında yeni süreler uygulanıyor.Madde 37: Birçok Kanunda Süreler İki Hafta Oluyor, Para Sınırları Artıyor
Yedi, on ve on beş günlük başvuru süreleri iki haftaya çıkıyor. Adli para cezası sınırları artırılıyor; istinaf kesinlik sınırı 3.000 liradan 15.000 liraya yükseliyor.
ÖnceBirçok kanunda başvuru süresi yedi, on ya da on beş gündü; istinaf kesinlik sınırı 3.000 liraydı.Teklif Ne ÖneriyorSüreler iki hafta ya da bir ay olacak; kesinlik sınırı 3.000 liradan 15.000 liraya çıkacak.
İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Madde 22: Gizli Soruşturmacıya Ses ve Görüntü Kaydı Yetkisi
Uyuşturucu imal ve ticareti soruşturmasında görevlendirilen gizli soruşturmacı, hâkimin izniyle kamuya açık yerlerde ve işyerlerinde delil için ses veya görüntü kaydı yapabilecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorHâkim, gizli soruşturmacının kamuya açık yerlerde ve işyerlerinde delil toplamak amacıyla ses veya görüntü kaydı yapmasına izin verebilir.Madde 23: Sorgu Yapılmadan Güvenlik Tedbiri ve Ceza Vermeme Kararı Verilemeyecek
Sanığın sorgusu yapılmadan dava yokluğunda bitirilemeyen kararlara, mahkûmiyetin yanı sıra ceza verilmesine yer olmadığı ve güvenlik tedbiri kararları da ekleniyor.
ÖnceMahkûmiyet dışındaki kararlar, sorgu yapılmamış olsa da verilebiliyordu.Teklif Ne ÖneriyorMahkûmiyet, ceza verilmesine yer olmadığı ve güvenlik tedbiri kararları sorgu yapılmadan verilemez.Madde 24: Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına İtirazda Esas İncelemesi
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz edildiğinde itiraz mercii hem usul hem esas yönünden inceleme yapacak.
ÖnceUygulamada itiraz üzerine çoğu zaman yalnız şekil şartları inceleniyordu.Teklif Ne Öneriyorİtiraz mercii hukuka aykırılık görürse gerekçesini göstererek karar ve hükmü kaldırır, dosyayı mahkemesine gönderir.Madde 25: Sanık Aleyhine İtiraz İçin Esaslı Hata Şartı Getiriliyor
Bölge adliye mahkemesi başsavcılığı, ceza dairelerinin kesin kararlarına sanık aleyhine ancak kararı etkileyen esaslı bir hata varsa itiraz edebilecek.
ÖnceSanık aleyhine itiraz belirli bir sebeple sınırlandırılmamıştı.Teklif Ne Öneriyorİtiraz için esaslı hata gerekir; itiraz sanığa ve müdafiine tebliğ edilir, yedi gün içinde yazılı cevap verebilirler.
İnternet Haber Siteleri Basın Kanunu Kapsamına Alınıyor
Madde 30: Halkı Yanıltıcı Bilgi Suçunda Temyiz Yolu Açılıyor
Ceza Muhakemesi Kanununun 286. maddesindeki listeye halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçu ekleniyor. Gerekçeye göre bu suç için temyiz kanun yoluna başvurulabilecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorHalkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçundan verilen kararlara temyiz kanun yoluna başvurulabilir.
Kadına Karşı Suçlarda Ceza Artışı ve Israrlı Takip Suçu
Madde 9: Kadına ve Sağlık Personeline Yaralama Katalog Suça Giriyor
Kadına karşı ve sağlık personeline karşı işlenen kasten yaralama, tutuklama nedeni varsayılan katalog suçlar arasına alınıyor.
ÖnceKatalog suçlar arasında “silahla işlenmiş kasten yaralama” sayılıyor, kadına karşı işlenen yaralama listede yer almıyor.Teklif Ne ÖneriyorKadına ve sağlık personeline karşı yaralamanın yanı sıra kendini savunamayana karşı ya da canavarca hisle yaralama da listeye giriyor.Madde 10: Şiddet Mağduru Kadına Ücretsiz Avukat Hakkı Genişliyor
Şiddet mağduru kadınlar, istemeleri hâlinde baro tarafından görevlendirilen avukattan ücretsiz yararlanabiliyor; kapsama ısrarlı takip, işkence, eziyet ve kadına karşı yaralama giriyor.
ÖnceVekili olmayan mağdur, cinsel saldırı suçunda baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebiliyor.Teklif Ne ÖneriyorÇocukların cinsel istismarı, ısrarlı takip ile kadına karşı kasten yaralama, işkence ve eziyet suçlarında da avukat görevlendirilmesi istenebiliyor.Madde 11: Davaya Katılan Mağdura da Avukat Görevlendirme Hakkı
Davaya katılan mağdurlar için de kapsam genişliyor: baro tarafından avukat görevlendirilmesi ısrarlı takip, işkence, eziyet ve kadına karşı yaralamada da isteniyor.
ÖnceDavaya katılan mağdur, cinsel saldırı suçunda baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebiliyor.Teklif Ne ÖneriyorAynı hak çocukların cinsel istismarı, ısrarlı takip ile kadına karşı kasten yaralama, işkence ve eziyet suçlarında da tanınıyor.Madde 12: Israrlı Takipte Uzlaştırma Yolu Kapanıyor
Faille mağdurun üçüncü kişiler aracılığıyla anlaşmasına dayanan uzlaştırma, ısrarlı takip suçunda uygulanmayacak.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorIsrarlı takip suçunda uzlaştırma yoluna gidilemiyor.
Tutuklama ve Adli Kontrolde Yeni Kurallar, İdari Başvuruda Cevap Süresi 30 Gün
Madde 10: Bilişim ve Banka Kartı Suçlarında Mağdurun Mahkemesi de Yetkili
Bilişim sistemleri, bankalar ya da banka ve kredi kartları araç olarak kullanılarak işlenen suçlarda mağdurun yerleşim yeri mahkemeleri de yetkili olacak.
ÖnceBu suçlarda yetkili mahkeme, suçun işlendiği yer mahkemesi.Teklif Ne ÖneriyorSuçun işlendiği yer mahkemesine ek olarak mağdurun yerleşim yeri mahkemeleri de yetkili oluyor.Madde 11: Zorla Getirme Kararı E-Postayla da Tanığa Bildirilebilecek
Tanığın zorla getirilmesine ilişkin karar, iletişim bilgileri dosyada varsa telefon, telgraf, faks ya da elektronik posta ile de bildirilebilecek.
ÖnceZorla getirme kararı, kanundaki mevcut bildirim usulleriyle tanığa bildiriliyor.Teklif Ne Öneriyorİletişim bilgileri dosyada varsa telefon, faks, e-posta gibi araçlar da kullanılabiliyor.Madde 12: Mesai Dışı Yakalananlar Taahhütle Serbest Bırakılabilecek
İfadesi alınmak için çıkarılan yakalama emriyle mesai saatleri dışında yakalanan kişi, belirlenen tarihte gelmeyi taahhüt ederse savcı emriyle serbest kalabilecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorBu hüküm her yakalama emri için bir kez uygulanıyor; taahhüdünü yerine getirmeyene bin lira idari para cezası veriliyor.Madde 13: Katalog Suçlarda Somut Delil Şartı Metne Açıkça Yazılıyor
Kanunda sayılan katalog suçlarda tutuklama nedeni, suçun işlendiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe varsa var sayılabilecek.
ÖnceKatalog suçların işlendiği hususunda kuvvetli şüphe sebepleri varsa tutuklama nedeni var sayılabiliyor.Teklif Ne ÖneriyorKuvvetli şüphe sebeplerinin somut delillere dayanması gerekiyor.Madde 14: Tutuklama Kararında Adli Kontrolün Yetersizliği Gösterilecek
Tutuklama, tutukluluğun devamı ya da tahliye talebinin reddi kararlarında, tutuklama yerine adli kontrolün neden yetersiz kalacağı da gösterilecek.
ÖnceKarar gerekçelerinde tutuklamanın mevcut koşulları gösteriliyor.Teklif Ne ÖneriyorMevcut koşullara ek olarak adli kontrolün yetersiz kalacağını gösteren deliller somut olgularla gösteriliyor.Madde 15: Konutu Terk Etmeme Yükümlülüğü Cezadan Düşülecek
Adli kontrolde konutu terk etmeme yükümlülüğü altında geçen her iki gün, sonradan verilen cezadan bir gün olarak düşülecek.
ÖnceKonutu terk etmeme yükümlülüğü altında geçen süre cezadan düşülemiyor.Teklif Ne ÖneriyorBu yükümlülük altında geçen her iki gün, cezadan bir gün olarak düşülüyor.Madde 16: Adli Kontrol En Geç Dört Ayda Bir Gözden Geçirilecek
Adli kontrolün sürüp sürmeyeceğine en geç dört ayda bir karar verilecek: soruşturmada sulh ceza hâkimi, kovuşturmada mahkeme.
ÖnceAdli kontrolün devamını belirli aralıklarla inceleme zorunluluğu yok.Teklif Ne ÖneriyorAdli kontrolün devamına en geç dört aylık aralıklarla karar veriliyor.Madde 17: Adli Kontrol İçin En Uzun Süreler Belirleniyor
Adli kontrol, ağır ceza dışı işlerde en çok 2 yıl, ağır ceza işlerinde en çok 3 yıl sürecek; zorunlu hâllerde uzatılabilecek. Çocuklarda süreler yarıya iniyor.
ÖnceAdli kontrol için kanunda en uzun süre sınırı yok.Teklif Ne ÖneriyorAğır ceza dışı işlerde 2 yıl (1 yıl uzatılabilir), ağır ceza işlerinde 3 yıl; uzatma süresi 3 yılı, bazı suçlarda 4 yılı geçemiyor.Madde 18: Beraat Halinde Dinleme Kayıtları da Yok Edilecek
Beraat kararı verilirse tespit veya dinlemeye ilişkin kayıtlar, soruşturmadaki gibi, hâkim denetiminde yok edilecek.
ÖnceTespit ve dinleme kayıtlarının yok edilme usulü soruşturma aşamasında uygulanıyor.Teklif Ne ÖneriyorAynı usul, kovuşturmada beraat kararı verildiğinde de uygulanıyor; kayıtlar karar kesinleştikten sonra yok ediliyor.Madde 19: İddianamede Suçla İlgisiz Bilgilere Yer Verilmeyecek
İddianamede suçu oluşturan olaylarla ve delillerle ilgisi olmayan bilgilere yer verilemeyecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne Öneriyorİddianamede suçu oluşturan olaylar ve suçun delilleriyle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmiyor.Madde 20: İddianame ve Duruşma Tarihi E-Posta ve Telefonla da Bildirilecek
İddianameye ilişkin bilgiler ve duruşma tarihi, iletişim bilgileri dosyada varsa telefon, faks ya da e-posta ile de sanığa bildirilebilecek.
Önceİddianameye ilişkin bilgiler ve duruşma tarihi sanığa çağrı kâğıdıyla bildiriliyor.Teklif Ne ÖneriyorBu bilgiler iletişim bilgisi dosyada varsa e-posta, telefon gibi araçlarla da bildiriliyor; çağrı kâğıdının sonuçları bu yolda uygulanmıyor.Madde 21: Mağdura da İddianame ve Duruşma Bilgisi E-Postayla Bildirilecek
Mağdur ve şikâyetçinin çağrı kâğıdına iddianame eklenecek, duruşma bilgisi e-posta, telefon gibi araçlarla da bildirilecek; zorla getirmede tanık hükümleri uygulanacak.
ÖnceMağdur ve şikâyetçinin çağrı kâğıdına iddianamenin eklenmesi zorunlu değil.Teklif Ne ÖneriyorKovuşturmada çağrı kâğıdına iddianame ekleniyor; duruşma bilgisi e-posta ve telefonla da bildirilebiliyor.Madde 22: Seri Muhakemede Zincirleme Suç ve Hüküm Kuralları Değişiyor
Yargılamayı kısaltan seri muhakeme usulünde zincirleme suç hükümleri uygulanabilecek; mahkeme, talepteki yaptırımdan ağır olmamak üzere hüküm kuracak.
ÖnceMahkeme, şartlar gerçekleşmişse talepte belirlenen yaptırım doğrultusunda hüküm kuruyor.Teklif Ne ÖneriyorMahkeme delillere göre mahkûmiyet gerektiğini de görürse talep yazısındaki yaptırımdan ağır olmamak üzere hüküm kuruyor.Madde 23: Duruşma Günü Belirlendikten Sonra Basit Yargılama Olmayacak
Duruşma günü belirlendikten sonra, duruşmasız ve yazılı beyana dayanan basit yargılama usulü uygulanamayacak.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne Öneriyor175. maddenin ikinci fıkrasına göre duruşma günü belirlendikten sonra basit yargılama usulü uygulanmıyor.Madde 24: Tutuklama ve Adli Kontrol İtirazlarına Asliye Ceza Hâkimi Bakacak
Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrol kararlarına itirazları asliye ceza hâkimi, sulh işlerine asliye hâkimi bakıyorsa ağır ceza başkanı inceleyecek.
ÖnceTutuklama ve adli kontrol kararlarına itiraz, yatay itiraz usulüyle inceleniyor.Teklif Ne Öneriyorİtiraz, dikey usulle yargı çevresindeki asliye ceza hâkimi ya da ağır ceza mahkemesi başkanı tarafından inceleniyor.
Kitle İmha Silahlarının Finansmanının Önlenmesi için Yeni Kanun
Madde 18: El Konulan Malvarlığının Değeri Tespit Edilecek
Soruşturma ve kovuşturmada muhafaza altına alınan veya el konulan eşya ve malvarlığı değerlerinin kıymetinin belirlenmesi için yeni fıkra eklenir.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorMuhafaza altına alınan veya el konulan eşya ya da malvarlığı değerlerinin kıymeti tespit edilir.
Ceza İnfazında İnfaz Hakimliği, Denetimli Serbestlik ve Salıverilme
Madde 15: Hasta ve Hamile Şüpheliye Tutuklama Yerine Adli Kontrol
Ağır hastalık ya da engellilik nedeniyle cezaevinde yalnız yaşayamayan şüpheli ile gebe ya da yeni doğum yapmış kadın şüpheli için tutuklama yerine adli kontrol kararı verilebilecek.
Önce109. maddenin dördüncü fıkrası mülga durumda.Teklif Ne ÖneriyorBu şüpheliler için tutuklama yerine adli kontrol kararı verilebilir; mahkûmiyet sonrası istinaf ya da temyizde ilk derece mahkemesi de karar verebilir.Madde 16: Kanun Yolundaki Dosyada İlk Derece Mahkemesi de Tutuklayabilecek
Mahkûmiyet hükmü verilip istinaf ya da temyize gidilmiş dosyalarda, hükmü veren ilk derece mahkemesi UYAP kayıtlarını inceleyerek tutuklama kararı verebilecek.
ÖnceAdli kontrole uymayan sanığın tutuklanmasına yetkili yargı mercii karar veriyor.Teklif Ne ÖneriyorKanun yoluna gidilmiş dosyada hükmü veren ilk derece mahkemesi de UYAP kayıtlarını inceleyerek tutuklama kararı verebilir.Madde 17: İstinafa Kapalı Hafif Mahkûmiyetler Tekerrüre Esas Olmayacak
272. maddeye göre verilen, niteliği gereği hafif olan ve istinaf yolu kapalı mahkûmiyet hükümleri tekerrüre, yani suçun yeniden işlenmesine esas alınmayacak.
Teklif Ne ÖneriyorBu suretle verilen hükümler tekerrüre esas olmaz.
Emniyet Rütbe ve Göç Yönetimi Dahil Çok Konulu Kanun
Madde 63: Göçmen Kaçakçılığı ve İnsan Ticareti Katalog Suçlara Ekleniyor
Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti suçları, kanunun 100 üncü maddesindeki katalog suçlar listesine ekleniyor.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorBu suçlar, kanunun 100 üncü maddesindeki listede yer alır.
Tutukluluk, Uzlaştırma ve Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı
Madde 18: Soruşturma Evresinde Tutukluluğa Üst Sınır Getiriliyor
Soruşturma evresinde tutukluluk ağır ceza dışı işlerde altı ayı, ağır ceza işlerinde bir yılı geçemeyecek; terör, devlet güvenliği ve toplu suçlarda bir yıl altı ay.
ÖnceAzami tutukluluk süreleri soruşturma ve kovuşturma ayrımı yapılmadan toplam olarak belirleniyor.Teklif Ne ÖneriyorSoruşturmada tutukluluk ağır ceza dışı işlerde altı ayı, ağır ceza işlerinde bir yılı geçemez; çocuklar için süreler kısalır.Madde 19: Kamu Davasının Ertelenmesi İki Yıla Kadar Hapis Suçlarına Genişliyor
Üst sınırı iki yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda savcı kamu davasını beş yıl erteleyebilecek; örgüt, kamu görevlisi ve cinsel dokunulmazlık suçları kapsam dışı.
ÖnceErteleme, şikâyete bağlı ve hapis üst sınırı bir yıla kadar olan suçlarla sınırlı.Teklif Ne ÖneriyorUzlaştırma ve önödeme dışında, üst sınırı iki yıl veya daha az hapis olan suçlarda savcı dava açılmasını beş yıl erteleyebilir.Madde 20: İddianamenin İade Nedenleri Genişliyor
Delil toplanmadan, izin ya da talep alınmadan veya önödeme, uzlaştırma, seri muhakeme uygulanmadan hazırlanan iddianameler mahkemece iade edilebilecek.
Önceİade için, suçun sübutuna etki edeceği mutlak sayılan bir delilin toplanmamış olması gerekiyor.Teklif Ne ÖneriyorSuçun sübutuna doğrudan etki edecek delil toplanmadan düzenlenen iddianame iade edilir; izin, talep ve seri muhakeme eksikliği de iade nedenidir.Madde 21: Mağdurun Konaklama ve Yol Giderlerini Adalet Bakanlığı Karşılayacak
Dava nakli ya da adli tıp işlemleri nedeniyle yerleşim yeri dışına gitmek zorunda kalan mağdurun konaklama, yemek ve ulaşım giderleri Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorBu giderler Harcırah Kanunu hükümlerine göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.Madde 22: Mağdur Çocukların İfadesi Özel Merkezlerde Uzmanlarca Alınacak
Cinsel suç mağdurlarından çocukların beyanı, hizmet merkezlerinde savcı gözetiminde uzmanlarca alınacak ve görüntülü kayda geçirilecek; kayıtlar gizlilikle saklanacak.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorÇocuk mağdurların beyanı özel merkezlerde, savcının gözetiminde uzmanlarca alınır; beyan ve görüntüler kayda alınır.Madde 23: Seri Muhakeme: Suçu Kabul Edene Yarı Oranında İndirim
Seçilmiş hafif suçlarda şüpheli, müdafii huzurunda usulü kabul ederse savcı cezada yarı oranında indirim yapar ve mahkeme savcının talebi doğrultusunda hüküm kurar.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorKabul eden şüpheliye savcının belirlediği yaptırımdan yarı oranında indirim yapılır; mahkeme talebi uygun bulursa bu yaptırımla hüküm kurar.Madde 24: Basit Yargılama: Duruşmasız Karar ve Cezada Dörtte Bir İndirim
Üst sınırı iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası gerektiren suçlarda mahkeme duruşma açmadan karar verebilecek; mahkûmiyette ceza dörtte bir indirilecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorTaraflara on beş gün yazılı beyan süresi verilir, sonra duruşmasız karar verilir ve mahkûmiyette sonuç ceza dörtte bir indirilir.Madde 25: Basit Yargılamada Karara İtiraz Edilirse Duruşma Açılacak
Basit yargılama usulüyle verilen karara itiraz edilirse mahkeme duruşma açıp genel hükümlere göre yargılayacak ve önceki hükmüyle bağlı olmayacak.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne Öneriyorİtiraz edilmeyen hüküm kesinleşir; itiraz üzerine duruşma açılır ve mahkeme önceki hükümle bağlı olmadan genel hükümlere göre yargılar.Madde 26: Uzlaştırma Kapsamına Yeni Suçlar Ekleniyor
İş ve çalışma hürriyetinin ihlali, güveni kötüye kullanma ve suç eşyasının satın alınması uzlaştırma kapsamına giriyor; uzlaştırma süresi iki kez uzatılabiliyor.
ÖnceUzlaştırma süresi en çok yirmi gün daha uzatılabiliyor ve bu suçlar kapsamda değil.Teklif Ne ÖneriyorSüre, her defasında yirmi günü geçmemek üzere en fazla iki kez uzatılabilir; üç suç da kapsama girer.Madde 27: İstinaf Dairelerine Duruşmasız Ret ve Bozma Yetkisi Genişliyor
Bölge adliye mahkemesi ceza daireleri bazı hâllerde duruşma açmadan istinafı esastan reddedebilecek; bazı eksiklikler için kararı bozup geri gönderebilecek.
Teklif Ne ÖneriyorDaire, şahsî sebeplere dayalı hâllerde duruşmasız ret; şart eksikliği, önödeme ya da uzlaştırma yapılmamışsa bozma kararı verebilir.Madde 28: İstinaf Duruşmasına Gelmeyenlerin Yokluğunda Karar Verilebilecek
Sanık, müdafii ve katılan tebliğe rağmen istinaf duruşmasına gelmezse dava yokluklarında bitirilebilecek; ceza ağırlaşacaksa sanık dinlenecek.
Teklif Ne ÖneriyorDavetiyeye rağmen gelinmezse sorgu tutanakları anlatılarak dava yokluklarında bitirilebilir; ceza ağırlaşacaksa sanık dinlenir.Madde 29: İfade Özgürlüğüyle İlgili Suçlarda Temyiz Yolu Açılıyor
Hakaret, Cumhurbaşkanına hakaret, halkı kin ve düşmanlığa tahrik, silahlı örgüt, bazı terör ve toplantı suçlarında istinaf kararları temyiz edilebilecek.
Önceİstinaf kararlarının bir kısmı kesinlik sınırı nedeniyle temyiz edilemiyor.Teklif Ne ÖneriyorSayılan suçlarda bölge adliye mahkemesi ceza dairesi kararları kesinlik sınırı içinde kalsa bile temyiz edilebilir.Madde 30: Başsavcılık İtirazları Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunda İncelenecek
Bölge adliye mahkemesi başsavcılığının itirazını ilgili daire yerinde görmezse dosya ceza daireleri başkanlar kuruluna gidecek; kurulun kararları kesin olacak.
ÖnceBaşsavcılığın itirazını ilgili daire inceliyor; yerinde görürse kararını düzeltiyor, görmezse itirazı reddediyor.Teklif Ne ÖneriyorDaire itirazı yerinde görmezse dosyayı başkanlar kuruluna gönderir; kurulun kararları kesindir.Madde 31: Yeni Kuralların Başlama Tarihleri ve Geçiş Hükümleri
Tutukluluk sınırı yayımdan üç ay sonra, seri muhakeme ve basit yargılama 1 Ocak 2020'de, çocuk merkezleri en geç 1 Eylül 2020'de uygulanacak.
Teklif Ne ÖneriyorTutukluluk sınırı yayımdan üç ay sonra, seri muhakeme ve basit yargılama 1/1/2020'de, çocuk merkezleri en geç 1/9/2020'de uygulanır.
Ceza Yargılamasında İstinaf ve Hâkim Adaylığı Düzenlemeleri
Madde 7: İstinafta Sanık Talebiyle Duruşmasız Daha Az Ceza Tekliften Çıkarıldı
Teklif, cezada indirim ya da cezasızlık sebebi varsa ve sanık isterse, bölge adliye mahkemesinin duruşma açmadan daha az cezaya hükmedebilmesini veya ceza verilmesine yer olmadığına karar verebilmesini öngörüyordu. Madde Genel Kurulda tekliften çıkarıldı; kanunda Ceza Muhakemesi Kanununun 280. maddesine ilişkin değişiklik yok.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorSanık talep ederse, bölge adliye mahkemesi duruşma açmadan daha az ceza verebilir ya da ceza verilmesine yer olmadığına karar verebilir.Madde 8: Hapis Suçlarında İlk Kez Bölge Adliyede Verilen Mahkûmiyete Temyiz
Anayasa Mahkemesinin iptal ettiği 286 ncı madde (d) bendi yeniden yazılıyor; ilk kez bölge adliye mahkemesinin verdiği mahkûmiyet kararına temyiz yolu açılıyor.
Önceİki yıla kadar hapis suçlarında bölge adliye mahkemesinin her türlü kararı kesindi; Anayasa Mahkemesi bu hükmü iptal etti.Teklif Ne Öneriyorİlk kez bölge adliye mahkemesince verilen mahkûmiyete temyiz açılır; 272 nci maddenin üçüncü fıkrası kapsamındaki kararlar ile diğer kararlar kesin kalır.Madde 9: Yargıtaydan Dönen Dosyalar Doğrudan İlk Derece Mahkemesine Gidecek
Yargıtayın onama ya da düzelterek onama kararı verdiği dosya ilk derece mahkemesine gönderilecek. İstinafın esastan ret kararı bozulursa da dosya oraya gidecek.
ÖnceYargıtayın incelediği dosyaların tamamı ilgili bölge adliye mahkemesine gönderiliyor.Teklif Ne ÖneriyorDosya ilk derece mahkemesine, kararın bir örneği ise bilgi için bölge adliye mahkemesine gönderilir.Madde 10: Bozmaya Uyulan Kararlara Karşı Yalnız Temyize Gidilebilecek
Yargıtayın bozma kararına uyan ilk derece mahkemesinin yeni kararına karşı, istinaf ve temyiz sınırlarına bakılmaksızın yalnız temyiz yoluna başvurulabilecek.
ÖnceBu konuda kanunda bir düzenleme yoktu.Teklif Ne ÖneriyorBozmaya uyulduktan sonra verilen karara karşı, sınırlara bakılmaksızın doğrudan temyiz yoluna gidilir.Madde 11: Yeni Dosya Gönderme Kuralı Yürürlükten Sonraki Bozmalara Uygulanacak
304 üncü maddenin ikinci fıkrasında yapılan yeni düzenleme için geçiş hükmü getiriliyor; uygulamadaki tereddüt ve aksaklıklar önlenmek isteniyor.
Teklif Ne ÖneriyorYeni düzenleme, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra Yargıtayın verdiği bozma kararları hakkında uygulanır.
Olağanüstü Hal Sonrası için Vali Yetkileri ve Yeni Tedbirler
Madde 14: Askeri Mahallerde Arama Savcı Nezaretinde Adli Kolluğa Veriliyor
Askeri mahallerdeki aramayı, savcının nezaretinde ve askeri makamların katılımıyla adli kolluk yapar. Gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emri yeterlidir.
ÖnceAskeri mahallerdeki aramayı yalnızca askeri makamlar yapıyordu.Teklif Ne ÖneriyorArama, askeri makamların katılımıyla adli kolluk tarafından yapılır; acil hâllerde savcının yazılı emri yeterlidir.Madde 15: Askeri Mahallerde Elkoyma Savcı Nezaretinde Adli Kolluğa Veriliyor
Askeri mahallerdeki elkoyma işlemini, savcının nezaretinde ve askeri makamların katılımıyla adli kolluk yapar. Gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emri yeterlidir.
Teklif Ne ÖneriyorElkoyma, askeri makamların katılımıyla adli kolluk tarafından yapılır; acil hâllerde savcının yazılı emri yeterlidir.Madde 16: Bilgisayarda Arama ve Kopyalama Kararı Savcıdan da Çıkabilecek
Bilgisayar ve kütüklerde arama, kopya çıkarma ve çözümleme kararını hâkimin yanında, gecikmesinde sakınca varsa savcı da verebilir. Savcı kararı 24 saat içinde hâkim onayına sunulur.
ÖnceBu kararı, savcının istemi üzerine yalnız hâkim verebiliyordu.Teklif Ne ÖneriyorSavcı kararı hâkim onayına 24 saatte sunulur, hâkim en geç 24 saatte karar verir; sürenin dolmasında kopyalar imha edilir.Madde 17: AİHM Başvurusunun Düşmesi Yeniden Soruşturma Açma Sebebi Oluyor
Kovuşturmaya yer olmadığı kararı aleyhine AİHM'e yapılan başvuru, dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyonla düşerse, soruşturma yeniden açılabilir.
ÖnceYeniden soruşturma sebebi olarak AİHM'in ihlal tespiti sayılıyordu; dostane çözümle düşme sayılmıyordu.Teklif Ne ÖneriyorDostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyonla düşme kararı verilmesi de yeniden soruşturma sebebi olur.Madde 18: Ceza Davalarında AİHM Dostane Çözümü Yargılamayı Yenileme Sebebi
Ceza hükmü aleyhine AİHM'e yapılan başvuru, dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyonla düşerse, ceza yargılamasının yenilenmesi istenebilir.
ÖnceYargılamanın yenilenmesi sebebi olarak AİHM'in ihlal tespiti sayılıyordu; dostane çözümle düşme sayılmıyordu.Teklif Ne ÖneriyorDostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyonla düşme kararı verilmesi de yargılamanın yenilenmesi sebebi olur.
Kaynaklar
- TBMM komisyon raporu: Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik ↗
- TBMM komisyon raporu: Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Kanun Değişiklikleri ↗
- TBMM komisyon raporu: 11. Yargı Paketi ↗
- TBMM komisyon raporu: 10. Yargı Paketi ↗
- TBMM komisyon raporu: Dahiliye Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ↗
- TBMM komisyon raporu: Noterlik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ↗
- TBMM komisyon raporu: 9. Yargı Paketi ↗
- TBMM komisyon raporu: Öğretmenlik Mesleği Kanunu ↗
- TBMM komisyon raporu: 8. Yargı Paketi ↗
- TBMM komisyon raporu: İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ↗
- TBMM komisyon raporu: İnternet Haber Siteleri Basın Kanunu Kapsamına Alınıyor ↗
- TBMM komisyon raporu: Kadına Karşı Suçlarda Ceza Artışı ve Israrlı Takip Suçu ↗
- TBMM komisyon raporu: Tutuklama ve Adli Kontrolde Yeni Kurallar, İdari Başvuruda Cevap Süresi 30 Gün ↗
- TBMM komisyon raporu: Kitle İmha Silahlarının Finansmanının Önlenmesi için Yeni Kanun ↗
- TBMM komisyon raporu: Ceza İnfazında İnfaz Hakimliği, Denetimli Serbestlik ve Salıverilme ↗
- TBMM komisyon raporu: Emniyet Rütbe ve Göç Yönetimi Dahil Çok Konulu Kanun ↗
- TBMM komisyon raporu: Tutukluluk, Uzlaştırma ve Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı ↗
- TBMM komisyon raporu: Ceza Yargılamasında İstinaf ve Hâkim Adaylığı Düzenlemeleri ↗
- TBMM komisyon raporu: Olağanüstü Hal Sonrası için Vali Yetkileri ve Yeni Tedbirler ↗
İlgili Terimler
Daha Fazlası
Son Güncelleme:
Kaynak Göster
Referandom. (2026, 12 Ekim). 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Ne Değişiyor? [Değişen Kanun]. Erişim tarihi: 17 Ekim 2026. https://www.referandom.com/kanunlar/degisen/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu