Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Madde metnindeki düzenlemenin Anayasa'nın 7. maddesinde tanımını bulan yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesine aykırılık açısından ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu düzenlemede tek başına Cumhurbaşkanı'na inisiyatif verilecek olması da Meclis'in yetki alanıyla çakışmaktadır.

Yaklaşık 22 yıldır görevde bulunan AKP iktidarının söz konusu düzenlemeyi daha önceki yıllarda gündeme getirmemesi, iktidarını kaybetme aşamasında bu konuda adımlar atılması oldukça manidar bulunmaktadır.

Siyasi iktidarın hakkından mahrum bırakılanları görmek yerine adrese teslim belli kadrolara istediği zaman memuriyetten çıkma ve dönme hakkı tanıması Anayasa'nın eşitlik ilkesiyle çelişmektedir.

Mahkeme kararlarına rağmen işlerine iade edilmeyen birçok mağdur varken adrese teslim belli kadrolara istediği zaman memuriyetten çıkma ve dönme hakkı tanınması Anayasa’nın eşitlik ilkesiyle çelişmektedir.

Türkiye'nin ve memurların birçok öncelikli sorunu varken bu durumun öncelenmesini eleştiriyor ve ilgili hükümlere karşı olduğumuzu belirtiyoruz.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

Bu tür özel düzenlemeler diğer kamu çalışanları için eşitlik ilkesini zedeleyebilir ve kurum içi motivasyonu olumsuz etkileyebilir.

4'üncü maddede düzenlenen, yurtdışında çalışanların memur olan eşlerine 10 yıla kadar aylıksız izin verilmesi kuralı olumlu görülse de 2'nci maddede yurtdışında görevlendirilecek kurum ve kuruluşların belirlenmesinin Cumhurbaşkanı uhdesinde olması sorun teşkil etmektedir.

Madde ile Anayasa Mahkemesinin 7/3/2024 tarihli ve E: 2023/137, K: 2024/68 sayılı iptal kararı doğrultusunda, uzman yardımcılarının yeterlik sınavının sonuçlandırılmasına ilişkin azami süre sınırı getirilmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır.

Madde bu haliyle Anayasa Mahkemesi kararının gereklerini karşılamaktadır.

Her ne kadar getirilen düzenleme ile yasanın yürürlüğe girmesinden sonra 6 ay içinde sınavın yapılacağı ilkesi ile belirsizlik ortadan kalksa da geçmişe dönük mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla gerekli tedbirlerin alınması da gerekmektedir.

Madde ile Anayasa Mahkemesinin 7/3/2024 tarihli ve E: 2023/137, K: 2024/68 sayılı iptal kararı doğrultusunda Ek 41 inci maddeye eklenen uzman yardımcılarının yeterlik sınavlarının süresine ilişkin cümlenin uygulanmasına yönelik geçici madde düzenlemesi yapılmaktadır.

Her ne kadar getirilen düzenleme ile yasanın yürürlüğe girmesinden sonra 6 ay içinde sınavın yapılacağı ilkesi ile belirsizlik ortadan kalksa da geçmişe dönük mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla gerekli tedbirlerin alınması da gerekmektedir.

Söz konusu maddelerde kademe ilerlemesi uygulanmasına sözleşmeli memurların dahil edildiği ifade edilmektedir. Ancak sözleşmeli memurların, geçmişe dönük yaşayacakları hak kaybına dair bir düzenlemeye yer verilmemektedir.

Bu düzenlemenin bu şekilde kanunlaşması eşitlik ilkesine aykırılık teşkil edecektir.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

O noktada, mücbir sebebin ne olduğu konusu belirleyici olmalıdır. Başka bir şekilde söylemek gerekirse burada ezbere üç ay gibi bir süre belirtmenin altındaki mantık anlaşılabilir değildir.

Bu sebeplerle deprem bölgesinde sorunlar çözülene ve hayat olağan akışına dönene kadar mücbir sebep uzatılmalıdır.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

Açıkçası, bunun bir Bakanlığın tekelinde olmasının sağlıklı olmayacağını düşünüyorum çünkü ne kadar objektif işletileceği tam bir muamma.

Kurulun görevi, denetçilerin görev ve yetkileri ile görevden uzaklaştırmaya ilişkin bazı hükümlerin anılan Kanuna eklenmesi ihtiyacı ortaya çıktığından Kanun isminin de söz konusu değişikliklere uygun olarak değiştirilmesi amaçlanmaktadır.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi. Maddenin tümüyle çıkarılmasını ve diğer maddelerin buna göre teselsül ettirilmesini önerdi.

Anayasada bir değişiklik yapılmadığı sürece Devlet Denetleme Kurulunun görev alanı herhangi bir yasayla genişletilemez. Bu değişiklikler, Anayasa'nın 108. maddesine açık aykırılık taşımaktadır.

Buna rağmen söz konusu madde ile tüzel kişiliği haiz kurumlarda de facto bir kontrol mekanizması halini alabileceği, bir sonraki adımda bağımsız kurumlarda kayyım tehdidi oluşturabileceği gözden kaçırılmamalıdır.

Bu nedenle; Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesine uygun olarak iptal edilen hüküm ile birlikte CBK’da yer alan denetçilerin görev ve yetkilerine ilişkin diğer hükümlerin de 2443 sayılı Kanuna eklenmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi. Maddenin tümüyle çıkarılmasını ve diğer maddelerin buna göre teselsül ettirilmesini önerdi.

Dolayısıyla, özel bir kanunla tanınmış özel yetkilerin DDK denetçilerine de tanınması savcı ve hakimler ve diğer Adalet Bakanlığı görevlilerine yönelik siyasallaşabilecek bir vesayet yetkisi ortaya çıkarabilecektir.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi. Maddenin tümüyle çıkarılmasını ve diğer maddelerin buna göre teselsül ettirilmesini önerdi.

Kurul, yıllardır iktidarın yan sürümü gibi davranmakta, bağımsız bir denetim mekanizması olmaktan uzak bir görüntü sergilemektedir. Kısacası, yetkiler amacına uygun kullanılmadıkça denetim yalnızca bir gösteriden ibaret kalmaktadır.

Madde ile 5 sayılı CBK’da DDK’ya verilen yetkiler arasında yer alan “Görevden Uzaklaştırma” tedbiri hakkında, memurlar ve diğer kamu görevlilerini kapsayacak şekilde Anayasa Mahkemesi kararının iptal gerekçesine uygun olarak düzenleme yapılması amaçlanmaktadır.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi. Maddenin tümüyle çıkarılmasını ve diğer maddelerin buna göre teselsül ettirilmesini önerdi.

Diğer yandan, memurlar ve kamu görevlileri açısından bu düzenleme Anayasa 129'a açık aykırılık taşımaktadır. DDK denetçilerine doğrudan görevden uzaklaştırma yetkisi verilmesi, ita amirinin yetkisine müdahale niteliğindedir.

Doğrudan örgütlenme özgürlüğünü, hak arama hürriyetini zedeleyen bu düzenleme, aynı zamanda 87 sayılı ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü) Sözleşmesi'ne de açıkça aykırıdır.

Söz konusu madde metnine göre, DDK'nın görevden uzaklaştırma işlemine karşı herhangi bir idari veya yargısal denetim öngörülmemektedir. DDK'nın bu yetkisi idarenin keyfi uygulamalarına açık kapı bırakmaktadır.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi. Maddenin tümüyle çıkarılmasını ve diğer maddelerin buna göre teselsül ettirilmesini önerdi.

Devlet Denetleme Kurulunun denetim faaliyeti idari vesayet denetimi çerçevesinde sınırlı olmalıdır. Görüştüğümüz kanun teklifinde görevden uzaklaştırma işlemine karşı idari ya da yargısal denetim de yok.

Madde ile söz konusu iptal kararı doğrultusunda Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığında personel istihdamına yönelik düzenlemeler yapılmaktadır.

Örneğin sözleşmeli olarak çalıştırılacaklara ödenecek ücret 657 sayılı kanunun 4'üncü maddesinin (B) fıkrasına göre çalıştırılanlar için uygulanmakta olan sözleşme ücreti tavanının üç katına kadar belirlenebilecektir.

Ancak bu düzenlemede ücretin neye göre belirleneceği ve kriterlerin nasıl uygulanacağı açık değildir. Bu durum, keyfi uygulamalara yol açabilecek bir belirsizlik yaratmaktadır.

Maddenin değiştirilmesini önerdi. Sözleşmeli personel ücretinin tavanın üç katına, bilişim personeli için beş katına kadar belirlenmesini sağlayan cümlelerin çıkarılmasını önerdi.

Örneğin, sözleşmeli personel için belirlenen ücretin 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesindeki ücret tavanının 3 katına kadar çıkarılabileceği ifade edilmektedir ancak bu ücretlendirmenin hangi kriterlere göre yapılacağı meçhuldür.

Madde ile Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığında kariyer meslek olarak düzenlenen Cumhurbaşkanlığı Raportörü kadrolarına halihazırda anılan Başkanlıkta görev yapanların geçişine ilişkin usul ve esaslar belirlenmektedir.

Özellikle, düzenlemenin yalnızca belirli bir tarih aralığını kapsayan ve sınırlı bir personel grubuna yönelik olması eşitlik ilkesi açısından tartışma yaratabilir.

Madde ile engellilere yönelik ÖTV istisnasının kapsamının belirlenmesinde Cumhurbaşkanına çok geniş yetkiler verilmektedir.

Bu istisnanın kapsamı motor hacmi vb. gibi çeşitli bahanelerle daraltılmak istenmektedir.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

Düzenlemede, yerli katkı oranı, motor silindir hacmi, emisyon türü ve değeri gibi kriterler getirilerek, istisna kapsamında alınabilecek araçların belirlenmesi yetkisi Cumhurbaşkanına devredilmektedir. Bu durum, engelli bireylerin tercih özgürlüğünü kısıtlama riski taşımaktadır.

Maddenin değiştirilmesini önerdi. İstisnaya yerli katkı oranı en az yüzde 20 şartı eklenmesini ve Cumhurbaşkanı yetkisinin yerli katkı oranı üzerinden belirlenmesini önerdi.

Belediyelerde kadrolaşmanın önünü açacak olan bu düzenleme, kayyım yönetiminde olan belediyelerdeki işe alımları meşrulaştıracaktır. Liyakat esasına dayalı nitelikli personel yerine AKP tarzı kadrolaşmaya olanak sağlanacaktır.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

Madde ile Anayasa Mahkemesinin Kararı göz önünde bulundurularak, iptal edilen Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmü ile düzenlenmiş olan Türkiye İstatistik Kurumu’nun gelirlerinin kanunla düzenlenmesi amaçlanmaktadır.

Ayrıca son kaynak tedarikçilerinin EÜAŞ’tan temin ettikleri ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından belirlenen elektrik enerjisi oranının, yıl ile sınırlama yapılmaksızın belirlenmesi ile öngörülebilir bir alım sürecinin oluşması amaçlanmaktadır.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

Bu düzenleme nedeniyle; ucuza enerji satmak zorunda bırakılan EÜAŞ bir de pahalıya enerji almak zorunda kalmaya devam edecektir.

Aksi takdirde mevcut uygulamalar, Elektrik Piyasası Kanunu'nun temel amacına aykırı sonuçlar doğurmakta ve kamu yararını zedelemektedir. Bu nedenle, kamu maliyesini ve enerji piyasasını korumak adına söz konusu uygulamalardan vazgeçilmelidir.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçesi de göz önünde bulundurularak maddenin düzenlenmesi amaçlanmaktadır.

Bu çerçevede yapılan düzenleme, AYM'nin ilgili kararına uygundur.

Derneklerde ve vakıflarda görevlendirme hususunu şüpheyle karşılıyor ve bu durumu yanlış bulduğumuzu belirtiyoruz.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

Maddenin tekliften çıkarılmasını önerdi.

Bugüne kadar sergilenen AKP pratiği bize liyakatsiz atamalar için kanuni kılıf uydurulduğunu ve bu kılıfın Cumhurbaşkanı’nın yetki alanının genişletilerek yapıldığını göstermektedir.

Özü itibariyle ek göstergelerde bir düşüş söz konusu değildir.

Yurtdışı daimi görevlere ilişkin atama şartları ve diğer hususların Kanuna dercedilmesi sebebiyle konuyla ilgili mevcut ikincil düzenlemelerin uygulanmasına ilişkin usul ve esas belirlenmektedir.

Burada kanun ile çelişen hükümler olması halinde sorun çıkabilecektir.

Yine burada da benzer pratik sergilenmekte, Cumhurbaşkanı’na, özellikle kadrolaşmanın önünü açan atamalardaki geniş yetki tanınması devam ettirilmektedir.

Madde ile Anayasa Mahkemesinin gerekçeleri göz önünde bulundurularak, iptal edilen düzenlemelerin 635 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye dercedilmesi amaçlanmaktadır.

Mali konu içeren bir yetkide “usul ve esasları belirleme” yetkisinin kapsamının belirsiz bırakılması, Bakanlığın bütçe kanunundaki ödeneklerin dışına çıkabilecek harcamalar yapması sonucuna yol açabilecektir.

Madde ile Anayasa Mahkemesinin gerekçesi göz önünde bulundurularak iptal edilen düzenlemenin 635 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye dercedilmesi amaçlanmaktadır.

Bu maddede yer alan düzenlemenin ilgili ihtisas komisyonunda tüm tarafların görüşlerine başvurulmadan acele ile yasalaştırılması çabasını uygun bulmamaktayız.

Bakanlık bütçesinden karşılanması gereken giderlerin, direk olarak döner sermaye işletmesinden karşılandığı anlaşılmaktadır. Burada kamusal denetim ve kaynakların nereye harcandığıyla ilgili çok ciddi bir durum söz konusudur.