Tutukluluk, Uzlaştırma ve Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı

Kanun, Ceza Muhakemesi Kanununda tutukluluk, uzlaştırma ve temyiz düzenlemelerini değiştiriyor, hakimlik, avukatlık ve noterlik stajı için giriş sınavı getiriyor ve pasaport kurallarında değişiklik yapıyor.

Yasalaşma Süreci

"Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" (2/2215), 30 Eylül 2019 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacıları Afyonkarahisar Milletvekili Ali Özkaya (AK Parti), Çankırı Milletvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu (AK Parti), Tokat Milletvekili Özlem Zengin (AK Parti), İstanbul Milletvekili Mehmet Muş (AK Parti), Çanakkale Milletvekili Bülent Turan (AK Parti), Denizli Milletvekili Cahit Özkan (AK Parti). Teklifi toplam 70 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Adalet Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 8 Ekim 2019 tarihinde verdi (sıra sayısı 105). Genel Kurulda 17 Ekim 2019 tarihinde kabul edildi. Kanun 7188 sayıyla 24 Ekim 2019 tarihli ve 30928 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Kanun, Ceza Muhakemesi Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapıyor.

Ceza Yargılaması

• Soruşturma evresi bakımından azami tutukluluk süresine üst sınır getiriliyor. Çocuklar için tutuklama süreleri kısaltılıyor.
• Türk Ceza Kanununda düzenlenen uzlaştırma, ön ödeme ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi uygulamalarının kapsamı genişletiliyor.
• İfade özgürlüğü ile doğrudan ilgili suçlar esas alınarak, temyiz edilemeyen bazı kararlara karşı temyiz yolu açılıyor. Gerekçede, haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamalarının suç oluşturmayacağı vurgulanıyor.
• Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda, internet erişiminin engellenmesine yönelik tedbir kararlarında kademeli uygulama getiriliyor.
• Çocuklara karşı işlenen cinsel istismar suçlarında mağdurların ifadelerinin soruşturma ve kovuşturma evrelerinde özel ortamlarda alınması sağlanıyor.
• İstinaf ceza daireleri, hukuka aykırılığı düzelterek istinaf başvurusunu esastan reddedebiliyor. Bozma yetkisi genişletiliyor.

Hukuk Mesleklerine Giriş

• Hakim adaylığı sınavına girmek ve avukatlık veya noterlik stajına başlamak için Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavında başarılı olmak gerekiyor. Sınava hukuk fakültesi mezunları ile denklik belgesi alan yabancı hukuk fakültesi mezunları girebiliyor.
• Hukuk fakültesi mezunu olmayanlar, idari yargı hakim adaylığı için İdari Yargı Ön Sınavına giriyor. Bu sınava siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat ve maliye alanlarında en az dört yıllık yükseköğrenim görenler katılabiliyor.
• Sınavlar ÖSYM tarafından çoktan seçmeli test olarak yapılıyor. Yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılıyor.
• İdari yargı hakim adaylığına hukuk fakültesi mezunu olmayanlar arasından yapılacak atamalara, her dönemde atanacak toplam aday sayısının yüzde yirmisini geçemeyecek şekilde sınır getiriliyor.
• Hakim adaylığı mülakat kurulunun üye sayısı beşten yediye çıkarılıyor. Adli yargı hakim adaylığı yazılı sınavı alan bilgisi konularına iş hukuku ekleniyor.
• Hakim ve savcıların eğitimini yürütmekle görevli Türkiye Adalet Akademisinin kurulmasına bağlı olarak 2802 sayılı Kanunda uyum düzenlemeleri yapılıyor.

İdari Yargı

• Aynı veya farklı bölge idare mahkemesi daireleri arasındaki kesin kararlardaki aykırılık veya uyuşmazlıkları giderme görevi, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulundan Danıştayın idari veya vergi dava daireleri kurullarına veriliyor. Bu kurullar gerekçeli istemleri üç ay içinde karara bağlıyor.
• Hukuk yargılamasındaki ses ve görüntü nakli yoluyla duruşma yapılmasına ilişkin hükümler idari yargıda da uygulanabiliyor.

Pasaport

• Baro levhasına kayıtlı ve en az onbeş yıl kıdemi bulunan avukatlara hususi damgalı pasaport verilebiliyor. Bunun için, Türk Ceza Kanununun ve Terörle Mücadele Kanununun belirli suçlarından soruşturma veya kovuşturma bulunmaması da aranıyor.
• Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyelik, iltisak veya irtibat nedeniyle pasaportu iptal edilenlere veya pasaport verilmemesi yönünde işlem yapılanlara, haklarında devam eden soruşturma veya kovuşturma bulunmaması ya da devam eden işlemlerin lehlerine sonuçlanması halinde başvuru üzerine pasaport veriliyor.