Yükleniyor
Gündem yükleniyorEn Çok Tartışılan: Belirsiz alacak davasının kaldırılıp kısmi davanın güçlendirilmesi
Meclis bu teklifi kabul etti. Sen katılıyor musun?
Oyunu verince sonucu görürsün.
7589 sayılı kanun olarak yasalaştı.
285milletvekili oy kullandı
217 kabul, 68 ret, 0 çekimser
307 milletvekili oylamaya katılmadı.
| Parti ya da Grup | Kabul | Ret | Çekimser | Katılmadı |
|---|---|---|---|---|
| AK PartiAdalet ve Kalkınma Partisi | 198 | 0 | 0 | 79 |
| Bağımsız | 2 | 0 | 0 | 9 |
| CHPCumhuriyet Halk Partisi |
AK PartiAdalet ve Kalkınma Partisi
Bağımsız
Veriler 16 Temmuz 2026 tarihli TBMM Genel Kurul tutanaklarındaki açık oylama sonuçlarından derlenmiştir.
AK Parti'nin TBMM'ye sunduğu "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Kanun Teklifi", 11 ayrı kanunda değişiklik öngörüyor. Hukuk davalarında duruşma arasının üç ayla sınırlanmasından kanuni faizin değişmesine, belirsiz alacak davasının kaldırılmasından işkence suçlarında cezasızlığın önlenmesine kadar pek çok düzenlemeyi içeren teklif, 4. Yargı Reformu Strateji Belgesi kapsamında hazırlandı. İşte maddesi maddesine ne değişiyor.
Tokat Milletvekili Mustafa Arslan ve İstanbul Milletvekili Nurettin Alan öncülüğünde 22 Haziran 2026'da Meclis'e sunulan teklif, doğrudan tek bir konuyu değil, yargı sisteminin işleyişini bütün olarak ilgilendiriyor. Teklif, Cumhurbaşkanı tarafından 23 Ocak 2025'te açıklanan 4. Yargı Reformu Strateji Belgesi'nin "gecikmeyen ve öngörülebilir adalet" hedefi doğrultusunda hazırlandı.
İki temel amacı var. Birincisi yargılamaları hızlandırmak, ikincisi ise Anayasa Mahkemesi'nin son dönemde iptal ettiği çok sayıda hükmün doğurduğu hukuki boşlukları doldurmak. Nitekim teklifin 29 maddesinden en az dokuzu doğrudan bir Anayasa Mahkemesi iptal kararına dayanıyor.
Teklif şu anda Adalet Komisyonu'nda görüşülüyor. Görüşmeler sırasında maddeler değişebilir.
Teklifin en çok kişiyi ilgilendiren maddelerinden biri bu. Şu anda yazılı yargılama usulüne tabi hukuk davalarında iki duruşma arasındaki süre için bir üst sınır yok; uygulamada duruşmalar bazen aylarca, hatta daha uzun aralıklarla yapılabiliyor.
Teklif yasalaşırsa duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı geçemeyecek. Yalnızca bilirkişi incelemesinin uzaması gibi zorunlu hallerde hakim, gerekçesini yazarak daha uzun bir süre belirleyebilecek. Amaç, davaların uzun bekleme süreleri olmadan ilerlemesini sağlamak.
Alacağın kesin miktarının baştan bilinemediği durumlarda açılan "belirsiz alacak davası", uygulamada hangi alacaklar için açılabileceği konusunda tartışmalara yol açıyordu. Yanlış açılan bu davaların reddedilmesi, vatandaşı zamanaşımı ve hak kaybı riskiyle karşı karşıya bırakıyordu.
Teklif bu dava türünü tümüyle kaldırıyor. Bunun yerine kısmi dava güçlendiriliyor: alacağın bir kısmını dava eden kişi, dava sürerken tahkikat bitene kadar alacağını artırabilecek ve zamanaşımı tüm alacak için dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacak. Böylece belirsiz alacak davasının sağladığı en önemli koruma, daha sade bir yola taşınmış oluyor.
Önemli bir nokta: kanun yürürlüğe girmeden önce belirsiz alacak davası olarak açılmış ve halihazırda görülen davalar, eski kurallarla devam edecek. Yani derdest davalar yeni düzenden etkilenmeyecek.
Sözleşmeyle kararlaştırılmamış faizlerde uygulanan kanuni faiz oranı şu anda sabit yüzde 24. Anayasa Mahkemesi, bu sabit oranın yüksek enflasyon dönemlerinde paranın değer kaybını telafi etmediğini, dolayısıyla alacaklının mülkiyet hakkını zedelediğini belirterek ilgili hükmü iptal etti.
| 0 |
| 30 |
| 0 |
| 105 |
| DEM PartiHalkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi | 0 | 19 | 0 | 37 |
|---|
| İYİ Parti | 0 | 7 | 0 | 22 |
|---|
| MHPMilliyetçi Hareket Partisi | 16 | 0 | 0 | 30 |
|---|
| Yeni YolYeni Yol Partisi | 1 | 12 | 0 | 7 |
|---|
Oy Kullanmayan Gruplar: DBP, DP, DSP, EMEP, HÜDA PAR, SAADET, TİP, YRP
|
| Toplam | 217 | 68 | 0 | 307 |
|---|
CHPCumhuriyet Halk Partisi
DEM PartiHalkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi
İYİ Parti
MHPMilliyetçi Hareket Partisi
Yeni YolYeni Yol Partisi
Teklif, sabit oran yerine değişken bir sistem getiriyor. Faiz artık Merkez Bankası'nın reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden hesaplanacak ve ekonomik koşullara göre değişecek. Bu da geç ödenen bir alacağın faizinin, sabit yüzde 24'e göre büyük olasılıkla daha yüksek olması anlamına geliyor. Geç ödeyen borçlu için maliyet artarken, alacaklı paranın değer kaybına karşı daha iyi korunuyor.
Ölüm ya da yaralanmayla sonuçlanan kazalarda ödenen tazminatlarda, şu anda gelecekte elde edilecek varsayılan kazançlar dahil tüm tazminata olay tarihinden itibaren faiz işliyor. Bu da henüz doğmamış bir kazancın faizini bugünden borçluya yükleyerek ağır bir mali yük oluşturuyor.
Teklif bu hesabı değiştiriyor. Kazancın bilindiği döneme ilişkin tazminata yine olay tarihinden, ancak geleceğe yönelik kazanç kısmına karar tarihinden itibaren faiz işleyecek. Pratikte bu, sigorta şirketleri ve tazminat borçluları için faiz yükünü hafifletiyor; tazminat alacaklısı açısından ise geçmişe dönük faiz miktarını azaltıyor.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), iki yıl veya daha az hapis cezalarında mahkumiyetin sonuç doğurmamasını sağlayan bir kurum. Anayasa Mahkemesi, kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği işkence ve kötü muamele suçlarında HAGB uygulanabilmesini Anayasa'ya aykırı buldu.
Teklif, HAGB'nin işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin işlediği kötü muamele suçlarında uygulanamayacağını açıkça hükme bağlıyor. Bu, söz konusu suçlarda cezanın askıya alınıp sonuçsuz bırakılmasını önlemeyi, yani cezasızlığın önüne geçmeyi amaçlayan bir düzenleme.
Şu anda devlet kurumuna karşı açtığı davayı kazanan kişi, alacağını doğrudan icra takibine koyabiliyor. Teklif yasalaşırsa, önce ilgili kuruma yazılı başvuru yapıp banka hesap numarası bildirmek gerekecek. İdare bir ay içinde ödemezse icra yolu açılacak. Amaç, gereksiz icra masraflarını önlemek ve kamu kaynağının verimli kullanılması; ancak bu, alacağa kavuşmayı bir ay geciktirebilir.
Ortak miras kalan bir taşınmazın satışında şu anda açık artırmaya herkes katılabiliyor. Teklif, yalnızca mirasçıların malik olduğu taşınmazlarda ilk açık artırmanın sadece mirasçılar arasında yapılmasını öngörüyor. Bu artırmada teklif, malın tam değeri üzerinden başlayacak. Alıcı çıkmazsa ikinci artırma herkese açık olacak. Böylece aile malının öncelikle mirasçılarda kalması hedefleniyor. Ayrıca ihaleyi kazanıp parayı süresinde yatırmayanlara, teklif ettikleri bedelin yüzde 5'i oranında para cezası getiriliyor.
Teklif, Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda ceza yargılamasında elde edilen kişisel verilere açık güvenceler getiriyor. Genetik inceleme sonuçları, beraat gibi hallerde derhal, mahkumiyet gibi hallerde yirmi yıl sonra imha edilecek. El konulan bilgisayar verileri ise en fazla on beş yıl saklanıp imha edilecek. Her iki durumda da kişiye, saklama amacı ortadan kalkarsa verilerinin silinmesini isteme hakkı tanınıyor.
Teklif bunların yanında pek çok teknik değişiklik içeriyor. İdari yargıda tek hakimle görülecek davalar genişletiliyor, böylece sıradan idari uyuşmazlıklar daha hızlı çözülecek. Vesayet altındaki kişilerin malları artık elektronik satış portalından satılabilecek. Duruşmalara ses ve görüntü yoluyla online katılım kolaylaşıyor. Kaçak sanığa, hakkında güvenlik tedbiri uygulanırsa yeniden yargılanma talep etme hakkı tanınıyor. Hakim ve savcıların hukuki bilgiyle çözebilecekleri konularda gereksiz yere bilirkişiye başvurması disiplin cezasına bağlanıyor. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda istinaf ve temyiz yolları da yeniden düzenleniyor.
Teklif, bir yandan yargılamayı hızlandırmayı ve teknolojiden daha fazla yararlanmayı, diğer yandan Anayasa Mahkemesi'nin iptal ettiği hükümleri yeniden düzenlemeyi amaçlıyor. Vatandaşı en doğrudan etkileyecek değişiklikler ise faiz hesabı, tazminat davaları, dava süreleri ve belirsiz alacak davasının kaldırılması başlıklarında toplanıyor.
Teklif şu anda Adalet Komisyonu'nda. Kabul edilmesi halinde önce komisyondan, ardından Genel Kurul'dan geçmesi, sonra da Cumhurbaşkanı onayı ve Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla yürürlüğe girmesi gerekiyor. Görüşmeler sırasında maddeler değişebilir.
Bu metin, teklifin tam metni (Esas No: 2/3737) ve değiştirilen kanunların yürürlükteki hallerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Yorumlar
Hakaret, nefret söylemi ve kişisel bilgi içeren yorumlar kaldırılır.