Yükleniyor
Gündem yükleniyorÖlçüme İzin Veriyor musun?
Platformun nasıl kullanıldığını anlamak için ölçüm araçları kullanıyoruz. Bunlar zorunlu değil: reddedersen site aynı şekilde çalışır, hiçbir ölçüm kodu yüklenmez. Oy kayıtları bu tercihten bağımsız olarak saklanır, ayrıntısı gizlilik metninde.
Teklif, görüşme, oylama ve halkoylaması: Anayasa değişikliğinin yolu. 15 soruda, her cevap resmi maddesiyle.
Önce Kendini Dene2 kez
Anayasa değişikliği teklifleri Genel Kurulda 2 kez görüşülür. İçtüzüğe göre ikinci görüşmeye, birincinin bitiminden 48 saat geçmeden başlanamaz.
En az 200 milletvekili, yazılı olarak
Teklif, TBMM üye tamsayısının en az 3'te 1'i tarafından yazıyla verilebilir. Meclis 600 milletvekilinden oluştuğu için bu sayı 200'dür.
İlk 3 madde: devletin şekli, nitelikleri, dili, bayrağı, başkenti
Anayasanın 4. maddesine göre devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hükmü, Cumhuriyetin nitelikleri ve 3. madde (bütünlük, dil, bayrak, marş, başkent) değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez.
360 oy, gizli oylamayla
Üye tamsayısının 5’te 3’ü, yani 360 oyla kabul edilen değişiklik halkoylamasına gider. 400 ve üzeri oyla kabul edilirse Cumhurbaşkanı doğrudan yayımlayabilir ya da halkoyuna sunabilir. Oylama gizlidir.
Cumhurbaşkanı iade etmezse halkoylamasına sunulur
5'te 3 ile 3'te 2 arasında oyla kabul edilen değişiklik, Cumhurbaşkanı Meclise iade etmezse halkoylamasına sunulmak üzere yayımlanır. Halkoylamasında geçerli oyların yarısından çoğu kabul olursa yürürlüğe girer.
Cumhurbaşkanı isterse halkoylamasına sunabilir
Üye tamsayısının 3'te 2'siyle (400) kabul edilen değişikliği Cumhurbaşkanı halkoylamasına sunabilir. Sunmazsa değişiklik Resmi Gazetede yayımlanır.
Yalnız şekil bakımından, örneğin oylama çoğunluğu
Anayasa Mahkemesi Anayasa değişikliklerini sadece şekil bakımından inceler. Bu denetim teklif ve oylama çoğunluğu ile ivedilikle görüşülememe şartıyla sınırlıdır.
Gizli oyla
Anayasa değişikliğinin kabulü, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun gizli oyuyla mümkündür.
Geçerli oyların yarısından fazlası evet ise
Değişikliğin yürürlüğe girmesi için halkoylamasında kullanılan geçerli oyların yarısından çoğunun kabul oyu olması gerekir.
48 saat geçtikten sonra
İçtüzüğe göre 2. görüşmeye, 1. görüşmenin bitiminden 48 saat geçmeden başlanamaz. Bu ara, teklifin yeniden değerlendirilmesine zaman tanır.
TBMM, değişikliği kabul ederken
Meclis, Anayasa değişikliğini kabul ederken halkoylamasında hangi hükümlerin birlikte, hangilerinin ayrı ayrı oylanacağını da karara bağlar.
Cumhurbaşkanı değişikliği halkoyuna sunabilir
Cumhurbaşkanı Anayasa değişikliklerini bir daha görüşülmek üzere geri gönderebilir. Meclis bunu üçte iki çoğunlukla aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı halkoyuna sunabilir.
Cumhurbaşkanı ya da milletvekillerinin en az beşte biri
Anayasa değişikliklerinin şekil bakımından denetimini Cumhurbaşkanı ya da TBMM üyelerinin beşte biri, yani 120 milletvekili isteyebilir.
Resmi Gazetede yayımından itibaren 10 gün içinde
Anayasa değişikliklerine karşı dava hakkı, Resmi Gazetede yayımdan başlayarak 10 gün sonra düşer. Bu süreden sonra şekil bozukluğu ileri sürülemez.
Toplantıya katılan üyelerin üçte ikisi
Mahkeme kural olarak katılanların salt çoğunluğuyla karar verir. Anayasa değişikliğini iptal için ise toplantıya katılan üyelerin üçte iki oy çokluğu aranır.