Uluslararası Antlaşmalar ve Savaş Kararı
Antlaşmaları kim onaylar, savaş ve asker gönderme kararını kim verir?. 15 soruda, her cevap dayandığı maddeyle.
Önce Kendini DeneTürkiye adına savaş ilanına hangi organ karar verir?
Türkiye adına savaş ilanına Türkiye Büyük Millet Meclisi karar verir.
Neden? Açıklama ve Madde
Savaş ilanına karar vermek, Anayasanın saydığı TBMM görev ve yetkileri arasındadır. Milletlerarası hukukun meşru saydığı hallerde savaş hali ilanı yetkisi de TBMM'ye aittir. Meclis tatilde ya da ara vermedeyken ülke ani bir silahlı saldırıya uğrar ve silahlı kuvvet kullanılmasına hemen karar vermek kaçınılmaz olursa, 92. maddeye göre Cumhurbaşkanı da bu kararı verebilir.
Uluslararası bir antlaşmayı Türkiye adına onaylayan makam hangisidir?
Uluslararası antlaşmaları Türkiye adına Cumhurbaşkanı onaylar; çoğunda önce TBMM'nin bunu kanunla uygun bulması gerekir.
Neden? Açıklama ve Madde
Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak Cumhurbaşkanının görevidir. Ancak çoğu antlaşmada bu onaydan önce TBMM'nin onaylamayı kanunla uygun bulması gerekir.
Bir uluslararası antlaşmanın onaylanabilmesi için kural olarak ne gerekir?
Bir uluslararası antlaşmanın onaylanabilmesi için kural olarak TBMM'nin onaylamayı bir kanunla uygun bulması gerekir.
Neden? Açıklama ve Madde
Yabancı devletlerle ve uluslararası kuruluşlarla yapılan antlaşmaların onaylanması, TBMM'nin bunu bir kanunla uygun bulmasına bağlıdır. Süresi 1 yılı aşmayan bazı ekonomik, ticari ve teknik antlaşmalar gibi istisnalar sınırlıdır.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı bir ülkeye gönderilmesine kural olarak kim izin verir?
Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı bir ülkeye gönderilmesine kural olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi izin verir.
Neden? Açıklama ve Madde
Türk askerinin yabancı ülkelere gönderilmesine ya da yabancı askerin Türkiye'de bulunmasına izin verme yetkisi TBMM'dedir. Taraf olunan antlaşmaların veya milletlerarası nezaket kurallarının gerektirdiği haller bunun dışındadır.
TBMM tatildeyken ülke ani bir silahlı saldırıya uğrarsa, silahlı kuvvet kullanılmasına kim karar verebilir?
Meclis tatildeyken ani bir silahlı saldırı olursa silahlı kuvvet kullanılmasına Cumhurbaşkanı da karar verebilir.
Neden? Açıklama ve Madde
Meclis tatilde ya da ara vermedeyken ani bir silahlı saldırı olur ve hemen karar vermek kaçınılmaz hale gelirse, Cumhurbaşkanı da silahlı kuvvetlerin kullanılmasına karar verebilir. Normal durumda bu izin yetkisi TBMM'dedir.
Usulüne göre yürürlüğe girmiş bir antlaşma, Anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesine götürülebilir mi?
Usulüne göre yürürlüğe girmiş bir antlaşma hakkında Anayasaya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.
Neden? Açıklama ve Madde
Usulüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmalar kanun hükmündedir. Ancak kanunlardan farklı olarak bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine gidilemez.
Temel haklara ilişkin bir antlaşma ile bir kanun aynı konuda farklı hüküm içerirse hangisi esas alınır?
Temel haklara ilişkin usulüne göre yürürlüğe girmiş bir antlaşma ile kanun çatışırsa antlaşmanın hükmü esas alınır.
Neden? Açıklama ve Madde
2004 değişikliğiyle Anayasaya eklenen kurala göre, usulüne göre yürürlüğe girmiş temel hak ve özgürlüklere ilişkin antlaşmalarla kanunlar çatışırsa antlaşma hükümleri esas alınır. Bu kural yalnız temel haklarla ilgili antlaşmalar için geçerlidir.
Yabancı devletlere Türkiye'nin temsilcilerini kim gönderir?
Yabancı devletlere Türkiye'nin temsilcilerini Cumhurbaşkanı gönderir.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasanın 104. maddesine göre Cumhurbaşkanı yabancı devletlere Türkiye'nin temsilcilerini gönderir ve Türkiye'ye gönderilen yabancı temsilcileri kabul eder.
Yabancı bir ülke, suç işlediğini iddia ettiği bir Türk vatandaşının kendisine verilmesini istiyor. Anayasaya göre ne olur?
Türk vatandaşı suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemez; tek istisna Uluslararası Ceza Divanı yükümlülükleridir.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasanın 38. maddesine göre vatandaş suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemez. Tek istisna, Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülüklerdir.
Savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanlığı adına kim yerine getirir?
Savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanlığı adına Genelkurmay Başkanı yerine getirir.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasanın 117. maddesine göre Başkomutanlığı Cumhurbaşkanı temsil eder; Cumhurbaşkanınca atanan Genelkurmay Başkanı ise savaşta bu görevleri Cumhurbaşkanlığı adına yürütür.
Süresi 1 yılı aşmayan ticari bir antlaşma Türk kanunlarında değişiklik getiriyorsa yalnız yayımlanarak yürürlüğe konabilir mi?
Hayır; Türk kanunlarında değişiklik getiren antlaşma, süresi 1 yılı aşmasa da TBMM'nin onaylamayı kanunla uygun bulmasını gerektirir.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasanın 90. maddesine göre Türk kanunlarına değişiklik getiren her türlü antlaşmada, süresi ya da konusu ne olursa olsun TBMM'nin onaylamayı kanunla uygun bulması şarttır.
TBMM'nin uygun bulmasını gerektiren bir antlaşma Meclise nasıl gelir?
TBMM'nin uygun bulmasını gerektiren antlaşmayı Cumhurbaşkanı, genel gerekçesiyle birlikte TBMM Başkanlığına sunar.
Neden? Açıklama ve Madde
İçtüzüğün 90. maddesine göre Cumhurbaşkanı antlaşmayı TBMM Başkanlığına sunar, Başkan bunu gelen kağıtlar listesinde yayımlar. Ardından milletvekilleri uygun bulma kanun teklifi verebilir.
Süresi 1 yılı aşmayan ve devlet maliyesine yük getirmeyen ticari bir antlaşma nasıl yürürlüğe konabilir?
Süresi 1 yılı aşmayan ve maliyeye yük getirmeyen ticari antlaşma yayımlanarak yürürlüğe konur, 2 ay içinde TBMM'ye bildirilir.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasanın 90. maddesine göre ekonomik, ticari veya teknik ilişkileri düzenleyen kısa süreli antlaşmalar, belli şartlarla yayımlanarak yürürlüğe konabilir ve yayımdan itibaren 2 ay içinde TBMM'nin bilgisine sunulur.
Yürürlükteki bir antlaşmaya dayanan uygulama antlaşmaları için TBMM'nin uygun bulması gerekir mi?
Yürürlükteki bir antlaşmaya dayanan uygulama antlaşmaları için TBMM'nin uygun bulması zorunlu değildir.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasanın 90. maddesine göre uygulama antlaşmalarının TBMM'ce uygun bulunması zorunlu değildir. Ancak ekonomik, ticari veya özel kişilerin haklarını ilgilendirenler yayımlanmadan yürürlüğe konamaz.
Bir antlaşmanın onaylanmasını uygun bulan kanun teklifinin tümü Genel Kurulda nasıl oylanır?
Bir antlaşmanın onaylanmasını uygun bulan kanun teklifinin tümü Genel Kurulda açık oylamayla oylanır.
Neden? Açıklama ve Madde
İçtüzüğün 142. maddesi, antlaşmaların onaylanmasını uygun bulan kanun tekliflerinin tümünün açık oylamayla oylanmasını zorunlu tutar; böylece her milletvekilinin oyu kayda geçer.
Diğer Konular
- Kanun Nasıl Yapılır?
- Genel Kurul Nasıl Çalışır?
- Meclis Hükümeti Nasıl Denetler?
- Milletvekilliği ve Seçimler
- Seçim Nasıl Yapılır?
- Cumhurbaşkanı ve Yürütme
- Bütçe Nasıl Yapılır?
- Anayasa Nasıl Değişir?
- Yargı Nasıl İşler?
- Belediye Meclisleri Nasıl Çalışır?
- Köy, Mahalle ve İl Nasıl Yönetilir?
- Vatandaş Karar Alma Sürecine Nasıl Katılır?
- Siyasi Partiler Nasıl Kurulur ve Çalışır?
